Harrie Lemmens
-
De Angolese schrijver José Eduardo Agualusa behoort al jaren tot de belangrijkste stemmen van de Afrikaanse literatuur in het Portugees. Zijn werk beweegt zich op het kruispunt van geschiedenis, mythe, politiek en verbeelding. Agualusa werd geboren in Huambo, in Angola, een land dat diep getekend werd door kolonialisme, onafhankelijkheidsstrijd en burgeroorlog. Die historische achtergrond vormt…
-
‘Van wie zijn onze dagen?’ Dit zou zomaar een vraag van António Lobo Antunes geweest kunnen zijn. De Portugese schrijver die in interviews liet weten dat hij geen antwoorden had, alleen maar vragen. Je kon hem beter niet naar de betekenis van zijn boeken, of naar zoiets als inspiratie vragen, waar hij dat vandaan haalde.…
-
De omvang van de wereld is alweer de veertiende roman van de Portugese schrijver António Lobo Antunes (1942) die Harrie Lemmens naar het Nederlands heeft vertaald. Deze keer betreft het echter het sluitstuk van dat imposante oeuvre (Lobo Antunes schreef er ruim 30): deze roman uit 2022 is de laatste voordat de eerste tekenen van…
-
Autran Dourado (1926-2012) was een Braziliaanse schrijver van romans en verhalen. Zijn roman Opera der doden verscheen in 1967 en werd in 1997 in het Nederlands vertaald door Harrie Lemmens. De roman begint fabelachtig. De eerste zin luidt: ‘Voor ik u antwoord geef op uw vraag, eerst dit:’ Vervolgens ontvouwt zich het verhaal van een…
-
Rosalina is de laatste uit een familie van grootgrondbezitters. Zij heeft een rustig bestaan en woont alleen met haar dienstmeid in een groot oud herenhuis een Braziliaanse provinciestad. Zij koestert de oude familiegewoontes en put daar zelfvertrouwen uit. Van verandering moet ze niks hebben. Maar haar geïsoleerde bestaan verandert toch. Ze maakt kennis met een…
-
Steeds vaker hoor je berichten over initiatieven die ervoor (willen) zorgen dat de natuur de status van rechtspersoon krijgt. Zowel in Nederland als daarbuiten. Net als mensen en bedrijven wordt de natuur daarmee door het rechtssysteem erkend als zelfstandige entiteit, en kunnen er namens de natuur rechtszaken aangespannen worden. In Nederland is op dit gebied de…
-
Dromen hebben vaak een geheel eigen logica die de natuurwetten tart, net als in de waanzin of het delirium breken de grenzen van het normale af en wordt alles opeens mogelijk. Zo’n verhitte koortsdroom is de roman De bekentenis van Lúcio van de Portugese dichter Mário de Sá-Carneiro (1890-1916), persoonlijk vriend van die andere Portugese…
-
Column
Verlangen naar ergens
Je zou naar de eerste uitreiking van de Johan Polakprijs. Je keek ernaar uit. Sasja Janssen was met haar bundel Virgula de gelauwerde. De eerste keer dat je haar hoorde voordragen was tijdens een dichtersmiddag in een café in Amsterdam op een herfstige zondagmiddag in 2010. Je had je jongste zoon van elf meegenomen in de overtuiging…
-
Sommige zelfmoordenaars halen de club van 27 net niet. Eén van hen is de Portugese schrijver Mario de Sá-Carneiro. In 1916 pleegt hij zelfmoord op 26-jarige leeftijd. In het semi-autobiografische De bekentenis van Lúcio (A confissão de Lúcio) schrijft De Sá-Carneiro over de 10 jaar die hij vastzat. Hij zou zijn beste vriend, Ricardo Loureiro,…
-
Een oogst zou maar saai worden, als we slechts prijzen opnoemen die schrijvers in het verleden wonnen. Guadalupe Nettel, bijvoorbeeld, heeft een erelijst waarmee we een hele tekst kunnen vullen. Ze geldt als een van Amerika’s vermaardste auteurs. Bovendien verdient ze haar sporen als academica; ze promoveert op Taalwetenschappen in Parijs. Haar vierde roman, Het…
-
De dreiging van de ‘linkse wolk’ is voorlopig afgeslagen, zo verzucht menig stemmer een paar weken geleden. Nog altijd associeert men een socialistisch bewind met Oost-Duitsland, de DDR. Geen ander land kent tijdens de Koude Oorlog een hogere concentratie afluisteraars en spionnen voor de staat. Des te verrassender dat vertaler en lusitanist Harrie Lemmens er…
-
Column
Toergenjew en Cardoso
Ik zocht naar de werkelijkheid, naar een verhaal, stoere verhalen, aards maar ook verheven. Meedogenloze winters, weemoedigheid, verblindende zomerdagen, de dood van een bedrieger. Ik begon in Jagersverhalen van Toergenjew, ‘Ik heb een buurman, een jong landeigenaar, die een enthousiast jager is.’ Ik heb niets met jagen, toch las ik verder. ‘Op een prachtige Julimorgen…
