In Oegstgeest staat het kasteel Oud-Poelgeest. Het is in trek als vergaderlocatie of partycentrum en er heeft ook wel eens een bruiloft of condoleanceplechtigheid plaats. Oud-Poelgeest is in de Nederlandse literatuur bekend als het decor van enkele episodes in het proza van Jan Wolkers. Het is dan ook toepasselijk dat, nu Wolkers’ biografie dezer dagen verschijnt, in het sfeervolle Oud-Poelgeest enig beeldend werk van Wolkers wordt getoond – dat is dus even ‘Terug naar Oegstgeest’. Het is een kleine tentoonstelling en van korte duur (18 t/m 26 oktober).

Er zijn tekeningen en enkele documenten te zien die betrekking hebben op Wolkers, Oegstgeest en Oud-Poelgeest, m.n. uit de oorlogsjaren. Veel ervan zijn al eerder gereproduceerd in boeken als Werkkleding (1971), Jan Wolkers schilder beeldhouwer (1986) en het Wolkers-schrijversprentenboek Tijd bestaat niet (1996). Er zijn enkele recente schilderijen te zien evenals enige glassculpturen. Werk uit de jaren 1950 t/m  1980 ontbreekt geheel. De toegangsprijs van de expositie is 5 euro, wat redelijk is maar toch een beetje ongebruikelijk voor een verkooptentoonstelling. Want ja: veel van het getoonde werk – ook tekeningen uit de beginjaren van Wolkers’ loopbaan – is te koop voor bedragen van enkele duizenden tot ca. tienduizend euro.

Grootste attractie van deze kleine tentoonstelling is de unieke combinatie van het getoonde werk met de locatie, waarmee het zo innig verbonden is. Tekeningen die Wolkers als zoekend kunstenaar maakte tijdens de Tweede Wereldoorlog, schetsen van het park rondom het kasteel, en dat alles ín het kasteel zelf te zien…. Mooier kan het niet.

Een daar is warempel ook het befaamde tillenbeest, de kleine hardstenen sfinx uit het gelijknamige verhaal, uit Wolkers’ debuutbundel Serpentina’s petticoat (1961). Het beest zelf is te zien (als onderdeel van een zwaar gedecoreerde schoorsteenpartij), als ook een foto van Wolkers met de sfinx en een deel van het typoscript van het betreffende verhaal. Waarbij dan wel weer opvalt hoe slecht de auteur ditmaal heeft gekeken. Hij schrijft namelijk: “Op de voorpoten rusten een paar volle borsten”, terwijl in een oogopslag duidelijk is dat de borsten een fier en eigenstandig bestaan leiden en in het geheel niet rusten, zeker niet op de voorpoten. De sfinx was in de oorlogsjaren door Wolkers uit het kasteel meegenomen, maar is door de familie na vele decennia weer teruggegeven. Het prijkt nu als sieraad op de schoorsteenmantel in de fraaie ontvangstkamer. De tweede sfinx, die aan bod komt in de roman Kort Amerikaans is nooit teruggevonden. Het andere exemplaar dat we in Oud-Poelgeest op de schoorsteen kunnen zien is dan ook niet echt, maar een replica.

Buiten beheerst de herfst de natuur. Het zonlicht, de kleurenpracht en het bos dat de wandelaar bedwelmt met geuren van het najaar, vormen een geheel dat de verbeelding in vervoering brengt. Men kan zich levendig voorstellen dat het Jan Wolkers ooit inspireerde. Voor wie er dan nog niet genoeg van heeft: in Oud-Poelgeest kan men zelfs overnachten met het speciale Jan Wolkers arrangement. Wat er bij het diner op het menu staat is de vraag. Hopelijk geen Gifsla … dan liever De perzik van onsterfelijkheid en voor toe Turks fruit.

Zie ook: kasteeloudpoelgeest – jan-wolkers-expositie