Oogst week 11 -2025

Oogst van de week door Hettie Marzak

Uit de klatergouden boot gevallen

Elma van Haren (1954) is dichter, performer en kunstenaar. Ze debuteerde met de dichtbundel De reis naar het welkom geheten (1988) die werd bekroond met de C. Buddingh’-prijs. Voor Grondstewardess ontving zij de Jan Campert-prijs. Het gedicht ‘Het schitterende’ uit de bundel Eskimoteren werd gekozen als een van de drie beste gedichten van 2000. Elma van Haren schrijft eigenzinnige poëzie, die voortkomt uit haar voortdurende en onbegrensde verbazing over de dagelijkse realiteit. Haar poëzie kenmerkt zich door los rijm en een eigenzinnige typografie, alsof impressies en fragmenten op willekeurige wijze met elkaar verbonden zijn. 

Van Harens nieuwe bundel Uit de klatergouden boot gevallen bestaat uit een prozagedicht van acht stemmen. Elke stem heeft z’n eigen toon en eigen ritme en, zoals in de muziek, roept elk ritme een tegenritme op in het volgende gedicht. Twee vrouwen spelen een rol: De een is het slachtoffer van de ander, maar als ze gedwongen worden om samen te vluchten voor het lot, gaan ze elkaar toch liefhebben. Kleine gebeurtenissen echter, zoals die plaatsvinden in een mensenleven, ondermijnen hun liefde. Hierdoor haalt het lot hen uiteindelijk in en vergaat het hun zoals iedereen.  

 

Uit de klatergouden boot gevallen
Auteur: Elma Haren
Uitgeverij: De Harmonie

Ragbol Rinus

Wie kent Piet de Smeerpoets niet? Oorspronkelijk getiteld ‘Der Struwwelpeter’, geschreven in 1845 door Dr. Heinrich Hoffmann, bevat het boek tien opvoedkundige verhalen voor en over kinderen, bedoeld om te waarschuwen voor slecht gedrag. Alle verhalen hebben een gruwelijke afloop. Huisarts Heinrich Hoffmann bedacht de verhalen om zijn jonge patiëntjes stil te krijgen als die zich niet wilden laten onderzoeken – door hun aandacht te trekken en niet meer los te laten, ze te vermaken, te choqueren en om ze aan het lachen, schrikken en griezelen te maken. 

Het boek werd meerdere malen uit het Duits naar het Nederlands vertaald. Nu is er een gloednieuwe vertaling van Robbert-Jan Henkes, dichter en vertaler, die eerder in samenwerking met Erik Bindervoet werk van onder anderen Bob Dylan, James Joyce en The Beatles vertaalde. Bovendien vertaalde hij Russische gedichten voor kinderen van Daniil Charms, Nina Gernet en Natalja Dilaktorskaja in het boek Hé, waar zijn mijn kindjes? 

Piet de Smeerpoets krijgt bij Henkes de naam ‘Ragbolrinus’: 

‘Ragbolrinus, grote groezel,
 alles aan zijn lijf is smoezel.
 Niets dat hij ooit knippen liet.
 Nagels? Naalden! Haren? Slierten!
 Hij’s geen mens maar ongedierte.
 Niets dat je van die jongen ziet.
 Ragbolrinus? Is er niet!’

 

Ragbol Rinus
Auteur: Dr. Heinrich Hoffmann
Uitgeverij: Uitgeverij M10boeken

Dobberen

Sophia Blyden (1993) is dichter, schrijver, programmamaker en host. Ze studeerde Moderne Nederlandse Letterkunde in Leiden. In haar proza en poëzie onderzoekt ze thema’s als eenzaamheid, machtsverhoudingen en de grens tussen feit en fictie. Daarbij laat ze zich graag inspireren door sprookjes, mythen en popcultuur. 

In haar debuutbundel Dobberen drijft een kikker op het water, tussen realiteit en fantasie, mens en dier, man en vrouw. Met zijn kop boven het oppervlak en het lijfje eronder belichaamt hij de ‘tussenruimte’ waarbinnen een jonge vrouw zich beweegt. Sophia Blyden laat het licht schijnen op het gebied tussen meisje en moeder in. Hoeveel controle heb je over je lichaam, grenzen en toekomst? Blyden dicht over keuzes die een meisje moet maken voordat ze volwassen kan worden, maar ook over de voorwaarden en de consequenties van die keuzes. Zoals het kikkervisje moet kiezen of hij land- of waterdier wordt, zal ook een jonge vrouw haar identiteit moeten bepalen. 

 

‘thuis ga ik voor de spiegel staan en bekijk mijn naakte
babylichaam, (…)
ik voel me een gladde godin (zal later zo genoemd worden)
en schaam me diep diep diep’



Dobberen
Auteur: Sophia Blyden
Uitgeverij: Uitgeverij Querido

Recent