Literaire tijdschriften
Titaantjes en verknipte schuursponsjes
Recensie door Ingrid van der Graaf
Een literair tijdschrift brengt literair nieuws in de vorm van een kort verhaal, een polemiek, een literaire kritiek en is hèt podium voor nieuw literair talent.
‘Ik sta voor de kolonel, het hoofd van de heldentoetsingscommissie. Hij schrijft iets op mijn militaire pas. “Aha, daar hebben we Fallada”, zegt hij terwijl hij me vriendelijk aankijkt. “Wat nu, kleine man?” Ik knik en mag gaan.
Kerwin Duinmeijer werd vermoord (racisme), evenals Theo van Gogh (religieus fundamentalisme) en Pim Fortuyn (politiek extremisme, eco-terrorisme – maak er maar wat van). Daar valt veel over te zeggen, en dat doen we dan ook regelmatig.
Waar is in deze roman het diapositief van de liefde te vinden? Zijn het de littekens op de rug van Cica? Of is het Tombe, de grote hond, als gezonden door een beschermengel?
Het vertalen van een van de moeilijkste boeken uit de literatuurgeschiedenis is een uitdaging die de schrijvers, vertalers en polemisten Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes aan het eind van de vorige eeuw aangingen.
Vaak kun je in één oogopslag zien met wat voor tekst je te maken hebt: een gedicht, een formulier, een dialoog, een brief. Dat wilde Ted van Lieshout niet en daarom heeft hij in Nu in handige meeneemverpakking elke tekst in de vorm van een ‘blok’ op de pagina gezet: de regels zijn uitgevuld en de tekst beslaat precies een pagina (soms twee).
Al op de eerste pagina legt Benno Bernard treffend uit waarom hij een landjonker is: ‘Gezonde buitenlucht snuif ik met welbehagen op; ik boots hier op mijn bekoorlijke platteland tussen voormalige boeren de voormalige landadel na.
Twee van de mooiste poëzie-uitgaves van dit jaar, die niet (oorspronkelijk) Nederlands zijn, zijn van de Amerikaanse dichter Charles Simic (1938). Begin dit jaar verscheen New and Selected Poems: 1962-2012, een uitgebreide keuze uit zijn oeuvre.
Jan Brokken schrijft in De vergelding (2013), een reconstructie van een Nederlands dorp in oorlogstijd, dat oorlog een ‘permanente uitzondering op voorspelbaarheden’ is. Een stelling die zeker ook van toepassing is op David Leavitts roman De twee Hotel Francforts, over vluchtelingen die in diezelfde oorlog stranden in Lissabon.
Als er een prijs bestond voor de gewaagdste titel voor een dichtbundel zou Nog een grap, de laatste van Nachoem M. Wijnberg, die haast niet kunnen ontlopen.
Naar buiten is een boek over landelijk wonen van historica Ileen Montijn. Ze belicht dit landelijk wonen in Nederland in de negentiende en twintigste eeuw. In de tekst wordt een visie op de ‘rustgevende natuur’ tegenover de ‘jachtige stad’ geplaatst.
Emma Donoghue (Dublin, 1969) is een literaire alleskunner. Ze lijkt alle genres even gemakkelijk te beheersen, of het nu biografieën, literaire geschiedenissen, toneelteksten, radiohoorspelen, sprookjes of korte verhalen zijn. Ze is vooral bekend van haar romans.
De relatie van moeders met hun zonen; het is een thematiek die schrijvers als Adriaan van Dis, Maarten ’t Hart en Arnon Grunberg recent heeft beziggehouden. Dat leverde heel verschillende resultaten op, maar duidelijk is steeds hoe bepalend de rol van een moeder kan zijn.