• Oogst week 29 – 2020

    Suikerbastaard

    Jaap Frederik Scholten (1963) is een echte romancier en woont sinds 2003 in Hongarije waarover hij jarenlang columns schreef voor het NRC. In 2011 won hij de Libris Geschiedenis Prijs voor Kameraad Baron, een verslag van de gevolgen van het communisme voor de Hongaarse aristocratie in Transsylvanië. In 2014 verscheen Horizon City en dit jaar zijn meest omvangrijke roman Suikerbastaard.

    Hoofdpersoon Frederik vertrekt met zijn jeugdliefde Mila naar Ethiopië om het verleden van zijn grootvader te achterhalen en Mila gaat op zoek naar haar vader, die voor Frederiks grootvader in Ethiopië werkte en nooit terugkwam naar Nederland. Deze grootvader was leidinggevende bij een internationale machinefabriek die machines leverde om suikerfabrieken in Ethiopië te laten bouwen.

    Niet alleen Frederik en Mila vertellen een verhaal: ook hun families en de Twentse jongens die in de jaren vijftig en zestig voor drie jaar naar Ethiopië vertrokken, maken deel uit van deze grootse roman.
    Suikerbastaard is een mengeling van feit en fictie en werd uitgeven in een samenwerkingsverband tussen AFdH Uitgevers en Uitgeverij Pluim.

    Suikerbastaard
    Auteur: Jaap Scholten
    Uitgeverij: Uitgeverij Pluim en uitgeverij AFdH

    Houd afstand, raak me aan

    Onlangs verscheen er nog een publicatie als reactie op de coronacrisis: de Vlaamse hoogleraar klinische psychologie en psychoanalyse Paul Verhaeghe (1955) richt zich in Houd afstand raak me aan op het leven na deze crisis. Hij pleit voor het maken van andere keuzes op het gebied van economie, milieu, omgang met elkaar en onderzoekt welk effect dit heeft op onze mentale gezondheid.

    Paul Verhaeghe publiceerde ruim tweehonderd artikelen en verschillende boeken. Met Liefde in tijden van eenzaamheid (1998) brak hij door naar een algemeen en internationaal publiek. In zijn werk is de wisselwerking tussen de maatschappij en het individu een terugkerend thema. Houd afstand raak me aan bevat een hoopvolle boodschap: de coronacrisis biedt een kans voor verandering, het leven na de crisis kan beter worden dan het leven daarvoor.

     

    Houd afstand, raak me aan
    Auteur: Paul Verhaeghe
    Uitgeverij: Bezige Bij

    De man van nu

    Sara Berkeljon (1982) werkt bij De Volkskrant en maakt al negen jaar portretterende interviews voor Volkskrant Magazine. Het viel haar op dat ze meer mannen interviewde dan vrouwen. In De man van nu zijn twintig van haar beste interviews met mannen gebundeld. De interviews geven een beeld van hoe de ander zich door het leven slaat. Voor haar is een goed interview een portret dat door iedereen anders gelezen wordt: ze is tevreden wanneer de ene lezer de geïnterviewde sympathiek vindt en de andere lezer huivert van afschuw.

    De man van nu gaat uit van de stelling dat de man zichzelf opnieuw moet uitvinden. De interviews geven de lezer de kans om zelf een oordeel te vellen over zowel de geportretteerde personen als over mannen in het algemeen.

    De man van nu
    Auteur: Sara Berkeljon
    Uitgeverij: Uitgeverij Pluim
  • Oogst week 28 – 2020

    Op de vlakte der slangen

    Door het soms gevaarlijke Mexico maakt Paul Theroux een maandenlange reis. Hij begint in een noordelijk grensstadje waar de scheidslijn tussen de verarmde Mexicanen en de goed gesitueerde Amerikanen wordt gerepresenteerd door een metershoog hek. Hij trekt verder naar het zuiden, bezoekt Mexico-stad en de arme provincies Oaxaca en Chiapas. Gedetailleerd als altijd vertelt Theroux over de cultuur en de geschiedenis van Mexico en met groot inlevingsvermogen geeft hij zijn ontmoetingen met allerlei typen mensen weer. ‘ – ik ben er trouwens vrij zeker van dat niemand zal merken dat ik weg ben. Opnieuw als de verfoeide Mexicaan, de persoon die er altijd aan herinnerd wordt dat hij of zij niet welkom is, degene die door niemand wordt gemist: ik kan het helemaal navoelen. Ik ben de yucca met idioot haar en een gekromde rug’. Rijke beschrijvingen, gelardeerd met ironie zijn zijn handelsmerk. Dat Theroux behalve non-fictie ook fictie schrijft is te merken; zijn reisboeken lezen als romans. Op de vlakte der slangen maakt het de lezer mogelijk Mexico van binnenuit te leren kennen.  Van zijn reisboeken zijn De grote spoorwegcarrousel en De oude Patagonië-expres de bekendste. Over V.S. Naipaul, zijn grote literaire voorbeeld, schreef Theroux twee boeken: een lyrisch en na het einde van hun vriendschap een kritisch.

     

    Op de vlakte der slangen
    Auteur: Paul Theroux
    Uitgeverij: Atlas Contact

    De vlinder in de inktpot

    Patrick Bassant is redacteur bij het literair-cultureel tijdschrift DW B, medeoprichter van het  platform voor literatuurkritiek De Reactor en werkt als ambtelijk secretaris van de cliëntenraad bij de GGZ in Geest. Eerder schreef hij de goed ontvangen roman Joy. Recent zag zijn tweede het licht, het ambitieuze De vlinder in de inktpot. Daarin wordt de fictieve werkloze Amsterdammer Pit door de communistische partij gerekruteerd om in de Spaanse burgeroorlog tegen Franco te gaan strijden. Hij moet de wandaden van de Franquisten en de heldendaden van de Republikeinen fotograferen. Hij ontmoet er de historische Nederlander Johan Brouwer, een toentertijd bekende katholieke hispanoloog die ooit een moord pleegde waarvoor hij een gevangenisstraf uitzat en die aanvankelijk als onpartijdig waarnemer naar Spanje vertrok. De raadselachtige Brouwer, een hoofdpersonage in het boek, kiest voor de opstandelingen totdat hij de terreur van de generaals gewaarwordt. Via Pits belevenissen, verhoren van de Komintern, loopgraven aan het front, de Wereldtentoonstelling in Parijs en talloze historische figuren, waaronder Jef Last, Pablo Picasso en Ernest Hemingway vertelt Bassant in dit omvangrijke boek op pakkende wijze de geschiedenis van de Spaanse burgeroorlog.

     

    De vlinder in de inktpot
    Auteur: Patrick Bassant
    Uitgeverij: Wereldbibliotheek

    Het hellen van een leven

    Nadat Luis Carrasco verliefd werd op de schoonheid van de natuur in de Sierra Grazalema in Andalusië en op de mensen die er wonen begon hij aan het schrijven van Het hellen van een leven. Daarin wordt de olijfboer Curro geconfronteerd met een snel moderniserend Spanje en commerciële verlokkingen. Tijdens een langdurige droogte pleit zijn broer Jose-Marie ervoor om hun familieboerderij op de Andalusische berg El Hacho te verkopen ten behoeve van de steenwinning. Maar Jose-Marie was nooit betrokken bij het werk op de boerderij en heeft er geen hart voor. Curro echter ervaart het grondgebied als een verlengstuk van zichzelf. Verkoop betekent voor hem verraad aan het land, aan zijn leven en aan de voorgaande generaties die het land bewerkten. Hij wil het niet opgeven en vasthouden aan familie- en andere tradities. Het hellen van een leven is een tijdloos verhaal over strijd en hoop van een individu en de schoonheid van een landschap, dat zich overal zou kunnen afspelen.

    Het hellen van een leven
    Auteur: Luis Carrasco
    Uitgeverij: NBC – Uitgeverij Koppernik BV
  • Oogst week 27 – 2020

    De hel en andere bestemmingen

    Madeleine Albright (1937) werd in 1997 de eerste vrouwelijke minister van Buitenlandse Zaken onder Bill Clinton. Ze was lid van de Nationale Veiligheidsraad en ambassadeur voor de VS bij de Verenigde Naties. De hel en andere bestemmingen zijn haar memoires van 2001-2019.

    Toen Albright in 2001 terugtrad als minister van Buitenlandse Zaken, werd haar gevraagd hoe zij herinnerd wilde worden. Haar antwoord: ‘Ik wil niet herinnerd worden, ik ben er nog steeds en ik wil dat elke fase van mijn leven spannender is dan de voorgaande.’

    Sinds die tijd houdt ze zich bezig met schrijven, lesgeven, reizen, lezingen geven, strijden voor democratie, opkomen voor vrouwen, campagne voeren voor politieke kandidaten en haar kleinkinderen. Ze is een strijder pur sang en met haar schrijven geeft ze een stem aan miljoenen mensen die respect verdienen, ongeacht hun gender, achtergrond of leeftijd.

    Volgens de uitgever is Madeleine Albright op haar best in dit boek: ‘openhartig, grappig, persoonlijk en serieus’.

    De hel en andere bestemmingen
    Auteur: Madeleine Albright
    Uitgeverij: Ambo|Anthos

    De dagen

    Willem van Toorn (1935) heeft een lange staat van dienst als roman- en verhalenschrijver, dichter en essayist. Daarnaast schreef hij de biografie van Emanuel Querido, de grondlegger van Uitgeverij Querido. 

    Onlangs verscheen van hem de dichtbundel De dagen bij uitgeverij Querido. Een bundel met heldere gedichten die hun oorsprong vinden in alledaagse ervaringen en waarnemingen. Van Toorn woont een groot deel van het jaar in Midden-Frankrijk, de dagelijkse werkzaamheden daar – zoals houthakken voor de winter, omgang met eeuwenoud gereedschap, het overtrekken van kraanvogels, krijgen soms een plaats in zijn poëzie. Weer andere gedichten ontstaan uit confrontaties met de dood, zo is daar de aanwezigheid van een overleden vader, de herinneringen van Dora Diamant aan Franz Kafka, en het delven van een graf voor een kleine hond.

    Voor zijn poëzie ontving Willem van Toorn de Jan Campertprijs, de Herman Gorterprijs en de A. Roland Holst-penning 2000.

    In het juryrapport van die laatste prijs: ‘Willem van Toorn ergert zich aan het feit dat mensen betrekkelijk machteloos staan tegenover een voortdurend veranderende samenleving, die helaas ook steeds onpersoonlijker wordt, die ons haar regels oplegt en ons een bestaan laat leiden dat we niet zelf hebben gekozen. […] Dit is wat Van Toorn bezighoudt. De melancholie om het verval, de liefde voor het landschap, het ironisch geamuseerd zijn, het meegevoel, het verlangen om iets vast te houden in taal […] De taal overleeft.’ 

    De dagen
    Auteur: Willem van Toorn
    Uitgeverij: Querido

    Zeeangst

    Als jongetje van dertien was schrijver L.H. Wiener bijna verdronken, of zoals hij het zelf zegt, had hij, ‘het verdrinkingsproces zo goed als geheel ondergaan.’ Deze gebeurtenis heeft de zee tot zijn vijand gemaakt, die aldus bestreden moet worden. In zijn logboek Zeeangst doet Wiener daar verslag van. Wiener maakte als schipper met zijn vriendin en hun poes een zeiltocht langs de Engelse zuidkust en het eiland Wight.

    Naast een logboek is het ook een scheepsjournaal van een schrijver die een glas whisky brengt naar het graf van Malcolm Lowry, een saluut brengt aan Virginia Woolf. Inzake de poes die meevaart, spreekt de schrijver ook Paul Leéautaud nog aan.

    Achterin is een mooie lijst met zeilbegrippen opgenomen, zoals: ‘zeemijl – nautische afstandsaanduiding: 1.852 meter’. Dat maakt het meevaren als lezer inzichtelijker.

    Zeeangst
    Auteur: L.H. Wiener
    Uitgeverij: Uitgeverij Pluim
  • Oogst week 26 – 2020

    Onderwaterverhalen

    Onderwaterverhalen was volgens schrijver en dichter Ineke Riem niet wat ze aanvankelijk wilde schrijven: ze begon aan een roman, en eindigde met een heel nieuw manuscript, dat van een verhalenbundel. Ze werd onder andere geïnspireerd door een reis naar de Azoren en door het idee van een zogenoemde ‘eenheidservaring’ of verbintenis van afzonderlijke verhalen. Mensen die niet helemaal passen in de tijd waarin ze leven lijken een thema in haar werk: in haar nieuwste bundel hebben alle personages een ‘oude ziel’. Haar boek Rauw hart (2017) handelt over een man die geen binding voelt met het moderne tijdperk. Ook de sprookjesachtige sfeer en onderwatersymboliek keren in verschillende boeken van Riems hand terug: niet alleen in Onderwaterverhalen, maar ook in haar debuutroman Zeven pogingen om een geliefde te wekken (2013) en poëziedebuut Alle zeeën zijn geduldig (2015) – what’s in a name. Riem ontving voor Zeven pogingen om een geliefde te wekken de Bronzen Uil en de Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs. Daarnaast werd haar debuut genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs.

    Onderwaterverhalen
    Auteur: Ineke Riem
    Uitgeverij: De Arbeiderspers

    Het boek der tranen

    Heather Christle schreef met The Crying Book, door Koen Boelens en Helen Zwaan vertaald als Het boek der tranen, een boek over de rol van tranen in onze hedendaagse samenleving. Ze schuwt haar eigen kwetsbaarheid daarbij niet: zelf verloor ze haar beste vriend en maakte ze een emotionele zwangerschap door. Haar ervaringen en beelden vervlecht ze met haar cultuuranalyse. Ze snijdt overkoepelende thema’s en vragen aan die te maken hebben met het fenomeen huilen: scheikunde, poëzie, geschiedenis, feminisme – hoe komt het toch dat huilen als iets typisch vrouwelijks – en (onterecht) zwaks – wordt gezien? –; semantiek – to cry is “luider” dan “to weep, schreien”, dat is het “natst”; esthetiek – Christle constateert wat er mooi en lelijk is aan huilen, en is nu eens droog en humoristisch, dan weer ernstig.

    Het boek der tranen
    Auteur: Heather Christle
    Uitgeverij: Atlas Contact

    Ness

    Ness van Robert Macfarlane is lastig eenduidig te omschrijven: het verhaal doet zowel denken aan toneel als aan poëzie en is een moderne mythe, een met trekjes van een dystopische novelle. De Ness waarnaar met de titel wordt verwezen is de natuur van een landtong voor de oostkust van Engeland. Vroeger was er een militaire basis gehuisvest waar nucleaire experimenten werden uitgevoerd. Nu is de bunker vervallen en overwoekerd en strijden natuur en De Wapenmeester, een geheimzinnige kracht, om de heerschappij. De intrigerende zwart-witbeelden komen uit de pen van illustrator Stanley Donwood (pseudoniem van Dan Rickwood), die sinds jaar en dag het artwork van de band Radiohead verzorgt.

    Ness
    Auteur: Robert Macfarlane
    Uitgeverij: Athenaeum
  • Pieter van Os wint journalistieke Brusseprijs en Nina Polak jongerenprijs De Inktaap

     

     

    De afgelopen week werden er twee mooie literaire prijzen uitgereikt, De Brusseprijs 2020 voor schrijver en journalist Pieter van Os en De Inktaap voor schrijver Nina Polak.

    Honderdzevenennegentig boeken werden er ingezonden voor de Brusseprijs, de jury had er een hele kluif aan en koos uiteindelijk uit de vijf overgebleven titels voor Liever dier dan mens als winnaar. De prijsuitreiking vond afgelopen zaterdagavond plaats tijdens een uitzending van het radioprogramma Met het oog op morgen. Juryvoorzitter Saskia Belleman zei over Liever dier dan mens, dat ’te zien is hoeveel onderzoek en grote schrijfkracht erachter schuilgaat.’ En ook, ‘Een journalistiek boek van dit verhalend-literaire niveau zie je zelden.’

    Liever dier dan mens gaat over de nu 94-jarige Mala Rivka Kizel (1926), hoe zij uit het getto van Warschau ontsnapte en de oorlog overleefde door steeds andere identiteiten aan te nemen. In tegenstelling tot haar hele familie van wie ze na de oorlog niemand meer terugvond.

    Pieter van Os was jarenlang redacteur van het NRC, woonde een tijdlang met zijn gezin in Polen en is nu woonachtig in Tirana, Albanië. Vanwaar hij zijn journalistieke stukken schrijft voor het NRC en De Groene Amsterdammer.

    Op Literair Nederland verscheen in april van dit jaar een  recensie van Evert Woutersen van het boek. Waarin hij van mening was dat, ‘Het bijzonder is te zien hoe sommige boeken een bestseller worden, terwijl andere boeken nauwelijks worden opgemerkt. Liever dier dan mens is zo’n boek. (…) Het is een boek dat vele lezers verdient.’

    De Brusseprijsis een jaarlijkse prijs voor het beste Nederlandstalige journalistieke boek. Aan de prijs is een geldbedrag van € 10.000 verbonden.

    Lees hier meer over De Brusseprijs van dit jaar.

     

    De Inktaap is dé literaire jongerenprijs van de Nederlandse literatuur en wordt uitgereikt door scholieren. Vele jongeren (dit jaar 1187), in de leeftijd van  van 15 t/m 19 jaar, lezen de winnende titels van de Libris Literatuur Prijs, (gewonnen door Rob van Essen), de BNG Bank Literatuurprijs, (gewonnen door Nina Polak) en de BookSpot Literatuurprijs, (gewonnen door Tommy Wieringa) en kiezen daaruit hun favoriet. Naast Gebrek is een groot woord van Nina Polak waren ook De goede zoon van Rob van Essen en De heilige Rita van Tommy Wieringa genomineerd.

    Nina Polak ging uiteindelijk met de eer strijken en krijgt voor haar roman Gebrek is een groot woord De Inktaap 2020. Dit werd maandag 15 juni bekendgemaakt in de speciale podcastserie van De Inktaap. In totaal lazen 1187 juryleden (scholieren) deze editie van De Inktaap de drie genomineerde titels.

    De winnaar werd bekend gemaakt via een podcast, hier te beluisteren.

    Beoordeling

    Hieronder een greep uit de bevindingen van de juryleden over Gebrek is een groot woord:
    ‘Nina Polak geeft je als buitenstaander het gevoel dat je er toch een beetje bij hoort, dat je onderdeel van de familie bent. Daarom is zij volgens ons de terechte winnaar van de drie. Welkom in onze Inktaapfamilie Nina Polak!’
    ‘Polak schetst duidelijke beelden met haar woorden, veel beeldvorming, maar tegelijkertijd ook heel direct. Poëtisch kan Polak ook zijn, moeilijke woorden zijn er niet in overvloed, wat het boek zeer toegankelijk en fijn om te lezen maakt. Polak is literair gezien het complete pakketje.”
    Gebrek is een groot woord verdient het om door vele ogen geliefkoosd te worden.’

    De Inktaap is de opvolger van de Jonge Gouden Uil, een Vlaams-Nederlands leesbevorderingsproject in de vorm van een literaire prijs, dat liep van 1997 tot en met 2000. Bij de Jonge Gouden Uil lazen jongeren de boeken die waren genomineerd voor de literaire prijs De Gouden Uil en kozen daaruit hun winnaar.

     

    Klik hier voor meer informatie over dit literaire jongeren project.

  • Oogst week 25 -2020

    Hölderlin

    Dit jaar is niet alleen het Beethovenjaar en in Nederland het Multatulijaar, het is ook nog eens 250 jaar geleden dat dichter Friedrich Hölderlin (1770-1843) werd geboren. Ter gelegenheid daarvan verschenen er twee boeken over zijn leven. Karl-Heinz Ott schreef Hölderlins Geister en Rüdiger Safranski voegde aan zijn studies over Nietzsche, Goethe, Schiller, Heidegger en Hoffmann nu Hölderlin toe.

    Het verscheen nu ook in het Nederlands onder de titel Hölderlin. Biografie van een mysterieuze dichter. Van Hölderlin verschenen in Nederlandse vertaling gedichten, het meest recent in 2011, en toneel, zoals Hyperion in 1991, maar toch is hij min of meer een vergeten dichter. Safranski vindt dat hij meer aandacht verdient.

    Hölderlin
    Auteur: Rüdiger Safranski
    Uitgeverij: Atlas Contact

    Mathilde

    In een interview zegt Leïla Slimani (1981): ‘Tot voor kort was het in het Westen (…) onmogelijk schrijfster te zijn zonder rebels te zijn (…) Ze mag zich niet uitspreken, niet choqueren, ze is gevoelig, niet in staat de grote geschiedenis te begrijpen, metafysische vragen te stellen. Vrouwen die ervoor kiezen te schrijven, weten dat ze zullen worden verafschuwd of zelfs verstoten (…). Je accepteert het idee dat je mishaagt. Voor een vrouw is niet in de smaak vallen veel ingewikkelder dan voor een man’.

    Slimani is een Frans-Marokkaanse journalist en schrijver die door de befaamde Kamel Daoud (van Moussa of de dood van een Arabier) ‘de Française van de toekomst’ werd genoemd. Nu is er van haar Mathilde, het eerste deel van wat een trilogie (Het land van de anderen) zal worden, gebaseerd op Slimani’s eigen familiegeschiedenis tegen de achtergrond van de Maraokkaanse onafhankelijkheidsstrijd.

    Mathilde
    Auteur: Leïla Slimani
    Uitgeverij: Nieuw Amsterdam

    Kwaad bloed

    Schrijver, journalist en columnist Henk van Straten publiceert boeken met een frequentie van gemiddeld één per jaar: Het waren er tussen 2007 en 2019 precies twaalf. Dit jaar komt daar Kwaad bloed bij. Hoewel, een nieuw boek is het strikt genomen niet. De thriller is een ‘remake’ van Van Gogh sneed hier nooit een oor af uit 2019 naar aanleiding van de plannen voor een verfilming daarvan.

    Kwaad bloed is een thrillerachtige novelle, zoals al snel duidelijk wordt: ‘We woonden in Nuenen, een weinig noemenswaardig dorp, los van het feit dat Vincent van Gogh er ooit woonde (…) Gelukkig heeft hij niet hier maar in Arles een oor afgesneden. Ik zeg gelukkig, want sinds alle nieuwsberichten over mijn ouders wekt ons dorpje al genoeg sinistere associaties op’.

    Kwaad bloed
    Auteur: Henk van Straten
    Uitgeverij: Nijgh & Van Ditmar
  • Oogst week 24 – 2020

    Een week of vier

    Een alleenstaande moeder woont in een stad die ze nog niet goed kent en raakt besmet met een dodelijk virus. Een ziekenhuisopname kan haar leven redden, maar haar baby moet dan achterblijven bij onbekenden die ze niet vertrouwt. Als ze niet gescheiden wil worden van haar baby, is er slechts één andere optie: vluchten. In de op het coronavirus geïnspireerde roman Een week of vier beschrijft Laura van der Haar (1982) de consequenties van de keuze die de moeder maakt.

    Laura van der Haar publiceerde eerder de dichtbundel Bodemdrang en de roman Het wolfsgetal. Ze is een winnaar van het Nederlands kampioenschap Poetry Slam en schrijft daarnaast voor onder meer De Speld en Vice.

    Een week of vier
    Auteur: Laura van der Haar
    Uitgeverij: Podium Uitgeverij

    Fantoomliefde

    Laura Freudenthaler (1984) wordt gezien als hét literaire talent van Oostenrijk. Ze schreef eerder een verhalenbundel en een roman, maar haar internationale doorbraak kwam pas na de publicatie van haar derde boek Fantoomliefde, naar het Nederlands vertaald door Jan Bert Kanon. In 2019 won ze met dit boek de EU Literatuurprijs.

    Fantoomliefde gaat over Anne, een pianiste die al twintig jaar samenwoont met Thomas. Wanneer ze een sabbatical neemt, gaat alles mis: piano spelen lukt niet meer en voor het boek dat ze wil schrijven krijgt ze geen letter op papier. Tot overmaat van de ramp is Thomas steeds vaker weg en Anne vermoedt dat hij vreemdgaat. Dit levert een intense roman op waarin de hoofdpersonen steeds verder van elkaar vervreemden.

    Fantoomliefde
    Auteur: Laura Freudenthaler
    Uitgeverij: Ambo|Anthos

    Sempre Susan

    De Amerikaanse auteur Sigrid Nunez (1951) doceert creative writing aan de Boston University. Ze schreef verschillende romans en korte verhalen en won in 2018 een National Book Award voor haar roman De vriend.

    Op haar vijfentwintigste kreeg ze een baantje als typist voor de beroemde essayist Susan Sontag. Zo leerde ze Sontags zoon kennen, David Rieff, die nog bij zijn moeder woonde. Nunez kreeg een relatie met hem, trok bij hen in en Sontag werd haar grote voorbeeld.

    Sempre Susan, naar het Nederlands vertaald door Maaike Bijnsdorp en Lucie Schaap, bestaat uit herinneringen van Nunez aan deze periode. Het is een intiem verslag van de band tussen een beginnend schrijver en een groot intellectueel.

    Sempre Susan
    Auteur: Sigrid Nunez
    Uitgeverij: Atlas Contact
  • Oogst week 23 – 2020

    Terug naar Tarvod

    Boris Dittrich werd vooral bekend als Tweede Kamerlid en fractievoorzitter van D66. Hij was advocaat en rechter en is wereldwijd actief op het gebied van mensenrechten voor LHBT’ers bij Human Rights Watch. Daarnaast is hij schrijver. Inmiddels kennen velen zijn thrillers. Nu is daar Terug naar Tarvod, een roman over het leven in een Israëlische kibboets in de jaren zeventig. Hoofdpersoon Sophie werkt voor een Rijksvastgoedbedrijf en spoort eventuele erfgenamen van eenzaam gestorven personen met een nalatenschap op. Oud-rechter Roman Ronnes is zo iemand, bovendien overleden onder raadselachtige omstandigheden. Sophie vindt zijn memoires waaruit blijkt dat Ronnes in de tijd dat hij in de kibboets woonde verwikkeld was in een onstuimige liefdesgeschiedenis. Hiermee maakt Dittrich van de roman een raamvertelling. Omdat Sophie zelf nog treurt om een verloren liefde raken Ronnes belevenissen haar zo dat ze zich vastbijt in de vraag of hij nog nabestaanden heeft en hoe hij is overleden. In hedendaags Israël doet ze daarover een onverwachte ontdekking.

    Terug naar Tarvod
    Auteur: Boris Dittrich
    Uitgeverij: Ambo|Anthos

    De zwarte klok

    Een onderwijzeres, een politiecommissaris, een kinderpsychiater en een meisje van dertien. In een vredig Oostenrijks dorp aan het begin van de zomer worden deze vier mensen ongerust over een aantal vreemde gebeurtenissen. Er wordt een kind mishandeld. Iemand probeert zelfmoord te plegen. Een man maakt een dodelijke val van een bouwsteiger. Een speeltuin wordt verwoest en de etalage van een speelgoedwinkel wordt vernield. Er is iets gaande, er schijnen problemen te zijn, maar iedereen heeft het te druk met zijn eigen leven om ze te zien. Onafhankelijk van elkaar proberen de vier die het wel zien te begrijpen wat er gebeurt. Er zijn aanwijzingen, maar een duidelijk beeld van een misdaad ontbreekt. Wel blijkt dat mensen blind kunnen zijn voor het idee dat er iets mis is en dat agressie en redeloosheid kunnen opspelen zonder dat iemand de gevolgen ervan doorziet.
    Paulus Hochgatterer (Oostenrijk, 1961) is schrijver en kinderpsychiater in Wenen. Hij schreef tientallen boeken en won vele literatuurprijzen waaronder de EU Prijs voor Literatuur voor Die Süsse des Lebens.

    De zwarte klok
    Auteur: Paulus Hochgatterer
    Uitgeverij: Wereldbibliotheek

    Knecht, alleen

    In 2016 verscheen in de serie Privédomein Jasper en zijn knecht van Gerbrand Bakker, dagboekaantekeningen over zijn dagelijks leven in de Duitse Eiffel. Jasper is de ‘enigszins gedragsgestoorde, nauwelijks te disciplineren hond’. Maar in het wederom autobiografische Knecht, alleen, het vervolg op dit boek, is Jasper dood en Bakker weer alleen waardoor hij zijn leven als leeg ervaart. Want er is behalve geen hond ook geen mens als levensgezel te bekennen. Via onaantrekkelijke landen als Albanië en Bosnië-Herzegovina maakt hij een roadtrip naar Griekenland en belandt in een depressie. Somber vraagt hij zich af hoe het allemaal zo ver heeft kunnen komen. Ondertussen werkt hij in de tuin, praat hij met vrienden en zijn ouders en probeert hij zijn leven weer in beter vaarwater te krijgen.
    Op zijn website dingetjes enzo schrijft Bakker over Knecht, alleen: ‘Ik heb gevraagd om een omslag in een paarstint. De vorige was oranje, maar dit voelde niet als een oranje boek. Dit is een paars boek.’ En: ‘Ik heb mijn moeder min of meer verboden het te lezen.’ Bakker daagt uit tot lezen.

    Knecht, alleen
    Auteur: Gerbrand Bakker
    Uitgeverij: De Arbeiderspers
  • Oogst week 22 – 2020

    De verhalen die we onszelf vertellen

    De verhalen die we onszelf vertellen is een verzameling essays van Joan Didion (1934) over Californië, New York en de jaren zestig. De keuze maakte Joost de Vries uit haar eerder gepubliceerde werken als Slouching Towards Bethlehem, The White Album en Where I Was From. Joan Didion schrijft al sinds de jaren zestig over het leven in Amerika op onconventionele wijze. Haar overdenkingen lezen alsof je je onder de huid van een samenleving en haar persoonlijke leven bevind. Eerder verscheen van haar Het jaar van het magisch denken (2006 Prometheus), over het verlies van haar man, en Blauwe nachten (2012 Bezige Bij) over het verlies van haar dochter. Boeken die integendeel treurig zijn, of adviezen bevatten om verlies van geliefden te overleven. Het is essayistisch proza wat Didion schrijft.

    Haar essays gaan over het vrije leven in de jaren zestig, revolutionaire politiek, beroemdheden en persoonlijke reflecties. Haar stijl en observaties oefenen doorgaans een grote aantrekkingskracht uit op de lezer.

     

     

    De verhalen die we onszelf vertellen
    Auteur: Joan Didion
    Uitgeverij: De Arbeiderspers

    Het failliet

    Dichter Arnoud van Adrichem (1978) debuteerde in 2008 debuteerde hij met de dichtbundel Vis, die bekroond werd met de Hugues C. Pernathprijs 2009 en het Charlotte Köhler Stipendium 2009. In 2010 verscheen een bundeling essays, gedichten en vertalingen onder de titel Stemvork, in samenwerking met Jan Lauwereyns maakte. In 2015 publiceerde hij zijn derde dichtbundel, Geld. Zijn nieuwe dichtbundel Het failliet. Dichten over een faillissement, ervandoor gaan, op de vlucht voor schuldeisers. Wisselend vind je de dichter terug op een eiland, aan zee, opgesloten in zijn atelier. Maar waar hij zich ook bevindt, imaginair gaat hij gewoon naar kantoor en neemt plaats achter zijn bureau, dat overigens allang geveild. Ondertussen wordt alles waargenomen.

    Het eerste gedicht ‘Schelp’ begint zo, ‘Een open einde? / Nee, het is net begonnen /met een hondse grom.’

    Het failliet
    Auteur: Arnoud van Adrichem
    Uitgeverij: Atlas Contact

    Je zult me vinden in elk woord dat ik schrijf

    Dichter Lamia Makaddam is geboren in Tunesië waar ze Arabische taal en letterkunde studeerde. Ze publiceerde drie dichtbundels in het Arabisch en won in 2000 de El Hizjra literatuurprijs. Op twintig jarige leeftijd kwam ze naar Nederland. Haar derde dichtbundel is nu naar het Nederlands vertaald is door Abdelkader Benali en kreeg de intrigerende, haast strijdlustige titel mee, Je zult me vinden in elk woord dat ik schrijf. Naast dichter is Makaddam ook journalist en vertaler.

    In de poëzie van Lamia Makaddam worden rauwe beelden opgevolgd door opwellingen van tederheid. Geliefden en minnaars worden vastgehouden, weer losgelaten en ten grave gedragen. In haar poëzie is niemand onschuldig in de liefde. Lamia Makaddams poëzie raakt aan haar sentimentele gevoelens maar gaat evenzeer om wraak, wraak als sentimentele aangelegenheid.

    Het is nog even wachten op deze bundel, verschijnt 5 juni.

    Je zult me vinden in elk woord dat ik schrijf
    Auteur: Lamia Makaddam
    Uitgeverij: Uitgeverij Jurgen Maas
  • Oogst week 21 – 2020

    De naam van de wereld

    In De naam van de wereld van Denis Johnson heeft de hoofdpersoon, Michael Reed, zich gaandeweg opgewerkt van leraar Maatschappijleer op een middelbare school tot universitair docent aan een Faculteit der Geesteswetenschappen.

    Johnson neemt het academisch reilen en zeilen op de hak en zijn schijnbaar lethargische personage ook, ‘Ik gaf kleine werkgroepen, vroeg slimme, ongerichte studenten boeken te lezen die ik zelf al gelezen had en luisterde daarna hoe ze werkstukken blootstelden aan de kritiek van de rest van de groep. Met andere woorden, ik voerde niets uit.’

    Reed draagt een groot verdriet met zich mee: zijn vrouw en dochter zijn overleden als gevolg van een auto-ongeluk. Als zijn dienstverband beëindigd dreigt te worden, spreekt Reed nieuwe contacten aan en begint hij opnieuw richting te geven aan zijn vastgelopen leven.

     

    De naam van de wereld
    Auteur: Denis Johnson
    Uitgeverij: Uitgeverij Koppernik

    De smaak van wilde peren

    Er is meer buitenlandse literatuur geoogst: De smaak van wilde peren, van Ewald Arenz. In deze roman draait het om de bijzondere vriendschap die tussen de personages Sally en Liss ontluikt.

    De jonge Sally schopt overal tegenaan, Liss is juist rustig en beheerst – iets wat duidelijk ook in hun vertelstijl wordt weerspiegeld, vlak voor ze elkaar ontmoeten in een wijngaard en Liss om Sally’s hulp vraagt.

    De smaak van wilde peren is het eerste boek van Arenz dat naar het Nederlands is vertaald.

    De smaak van wilde peren
    Auteur: Ewald Arenz
    Uitgeverij: Nieuw Amsterdam

    Maanscherf

    Laurens van den Broek (1989) schreef met Maanscherf zijn debuutroman: een roman waarin hij vader-zoonverhoudingen, reizen en de voorspellende kracht van natuurverschijnselen met elkaar verbindt.

    Het hoofdpersonage, ex-ornitholoog Alphonse (of kortweg Fons) van Felius, reist af naar Les Sept Îles om de populatie jan-van-genten die daar leeft nader te onderzoeken. Langzaamaan lijkt zijn rationele inborst te worden aangetast.

    Het idee voor Maanscherf kreeg gestalte tijdens zijn deelname aan het schrijfkamp van Das Mag, in 2014. Naast schrijver is Van den Broek ontwerper.

    Maanscherf
    Auteur: Laurens van den Broek
    Uitgeverij: Palmslag
  • Oogst week 20 – 2020

    Autobiografie van een lijk en andere verhalen

    Het is meteen een intrigerende titel: Autobiografie van een lijk. Het is één van de zeven verhalen die zijn opgenomen in de bundel met dezelfde titel van Sigizmoend Krzizjanovski (1887-1950). De schrijver is een Rus van Poolse afkomst, die tevens librettist was onder andere van Prokofjevs Eugen Onegin. Van hem werden een paar jaar geleden al twee romans in het Nederlands vertaald. Zijn vertellingen zijn grotesk, absurdistisch, surrealistisch. Kauw maar eens op de volgende tekst: ‘Als één arbeider met één schop op één dag één kubieke meter graaft, dan zullen duizend arbeiders met die ene schop in dezelfde tijdspanne diezelfde kuub graven. Ergo: als we de belletristische bezetting reduceren, kan dat ene thema worden bediend door één pen van dienst. Geen honderd honoraria maar één, geen honderd oplagen van tienduizenden stuks, maar één oertotaaluitgave in miljoenvoud’.

    Autobiografie van een lijk en andere verhalen
    Auteur: Sigizmoend Krzizjanovski
    Uitgeverij: Uitgeverij Vleugels

    Midzomer, stadsmoe

    Schrijver en dichter Bernard Wesseling (1978) won in 2007 de C. Buddingh’-prijs voor zijn poëziedebuut Focus. Drie jaar eerder verscheen zijn romandebuut De favoriet. Nu is er opnieuw een roman, zijn vierde: Midzomer, stadsmoe, over de fietskoerier Rochus Veldman die achtervolgd wordt door de vraag wat er met zijn vermiste vriend kan zijn gebeurd. Een vriendin trekt hem de wereld weer in. Samen vertrekken ze naar Lesbos.
    ‘- Op Lesbos zijn we nodig. Niet dat we de problemen daar kunnen oplossen, maar het leed verzachten misschien. Oké, je twijfelt, ik zie het. Ik ook.
    – Waarom Lesbos?
    – Mijn vader zei dat ook: Waarom Lesbos? Waarom help je geen bejaarden, die massaal vereenzamen? Waarom vluchtelingen?’

    Midzomer, stadsmoe
    Auteur: Bernard Wesseling
    Uitgeverij: Querido

    Melancholie II

    ‘Stavanger, vroeg in de herfst, 1902: Oline loopt van de zee de steile helling op, steunend op haar stok loopt ze stapje voor stapje omhoog, en haar voeten doen zo’n zeer dat ze nog maar net vooruitkomt, maar het gaat, stapje voor stapje loopt Oline omhoog, in aar ene hand de stok, in haar andere een snoer met vis en wat dooet het zeer, denkt Oline…’. Deze opening van Melancholie II van de Noor Jon Fosse (1959) tekent meteen zijn vertelstijl met repeterende zinnen die vaak beginnen met ‘en’. De roman is een vervolg op Melancholie I, over de Noorse landschapsschilder Las Hertervig (1830-1902). Melancholie II speelt zich af op de sterfdag van de schilder en vertelt het verhaal vanuit het perspectief van zijn zus Oline.

    Melancholie II
    Auteur: Jon Fosse
    Uitgeverij: Uitgeverij Oevers
  • Oogst week 19 – 2020

    Laten we er het beste van hopen

    ‘Misschien handig om te weten als ik het loodje leg. Het wachtwoord van mijn laptop is ivan2014 […]. Laten we er het beste van hopen!’ Met die mededeling wordt in het eerste hoofdstuk van Laten we er het beste van hopen, het debuut van de Zweedse auteur Carolina Setterwall, de toon gezet. Het mailbericht is afkomstig van Aksel, de vriend van hoofdpersoon Carolina, en hij heeft het ogenschijnlijk met de beste bedoelingen verstuurd. Vijf maanden later overlijdt hij, zij vindt hem in bed. ‘Zo lig je normaal gesproken nooit als je slaapt. Gekromd en gebogen op je zij, je gezicht in het kussen gedrukt. Er is iets met je huid. Die is lichter dan normaal. Levenloos.’

    Wat volgt is het relaas van de jaren die aan het mailtje voorafgingen. Verteller Carolina reflecteert op haar leven met Aksel en hoe haar bestaan als jonge moeder van hun zoontje Ivan zijn tol eist, zowel bij haar als bij Aksel, hoewel zij aanvankelijk het meest overtuigd was van haar kinderwens. Laten we er het beste van hopen is autobiografische fictie waarin de schuldvraag achter het onomkeerbare centraal staat, maar ook het individualisme van deze tijd en de keuzes waartoe dat leidt.

    Laten we er het beste van hopen
    Auteur: Carolina Setterwall
    Uitgeverij: Ambo|Anthos

    De wensvader

    Ook in De wensvader van Eric de Rooij zijn individuele keuzes van groot belang. En ook in dit boek koestert het hoofdpersonage een sterke kinderwens, net als het hoofdpersonage van Laten we er het beste van hopen doet, zij het dat er achter de zijne een andere beweegreden schuilt: sleur. Erik Poelman woont samen met zijn man en kat, maar vindt zijn bestaan niet bevredigend. Hij wil méér, hij wil echt iets betekenen. En dan vragen kort na elkaar zowel Leonie als Sonja hem om donorvader te worden. De Rooij schreef met De wensvader zijn romandebuut. Eerder publiceerde hij uiteenlopende boeken, waaronder een historisch fotoboek, een literaire wandelgids en een geschiedenislesmethode. Naast schrijver is hij humanistisch geestelijk begeleider.

    De wensvader
    Auteur: Eric de Rooij
    Uitgeverij: Uitgeverij Kleine Uil

    Het huis met de kersenbloesem

    Het huis met de kersenbloesem van Sun-Mi Hwang gaat over Dae-su Kang, een wees die zich ondanks de tegenslagen van zijn jeugd opwerkt tot welgestelde bedrijfseigenaar. In de winter van zijn leven, keert hij terug naar de plek waar hij opgroeide. Het huis met de kersenbloesem waar hij als kind woonde staat er nog, maar is inmiddels geconfisqueerd door een groep nieuwe bewoners. Zij geven het een nieuwe bestemming, tegen Kangs wil in, die het uit voorzorg juist had afgeschermd van de buitenwereld. Hij wordt daardoor aan het denken gezet. In Het huis met de kersenbloesem staat de verhouding tussen verleden en leven in het heden, en de keuze voor dat laatste, centraal.

    Sun-Mi Hwang schrijft romans en fantasyboeken voor jong en oud waarin ze de hedendaagse realiteit een belangrijke plek geeft. Haar bekendste werk, De kip die dacht dat ze kon vliegen, werd een bestseller die internationaal veel lof oogstte en die in Hwangs thuisland Zuid-Korea werd bewerkt tot animatiefilm.

    Het huis met de kersenbloesem
    Auteur: Sun-mi Hwang
    Uitgeverij: Ambo|Anthos