Bert Lema (1969) werd geboren in Brugge, op 7 december 1969. Hij studeerde in Gent en woonde in Gent en in Brussel. Momenteel verblijft hij met vrouw en twee zoontjes in het Pajottenland. Hij is werkzaam in de basiseducatie. In zijn studietijd won hij enkele poëzieprijzen. Hij publiceerde in vooraanstaande literaire bladen zoals: ‘Dietsche Warande & Belfort,’ ‘De Brakke Hond’ en ‘Nieuw Vlaams Tijdschrift.’
In Traag is uw verbazing zijn de gedichten in twee segmenten opgedeeld. Het eerste deel bevat 11 verzen, die voor een groot deel gaan over gewone mensen en familieleden van de dichter. “Op de gang was een arend/die in een vent zijn lever pikt/hij is gestraft voor zijn leven/zei opa.” […] Het onverwachte schuilt in de laatste twee woorden van deze strofe. Opeens weten we waarom het beeld op de gang- kennelijk Prometheus voorstellende- voor de toeschouwer geduid wordt. De opa heeft de kennis in huis om het te duiden en het zal de jongeling bijblijven. Maar in de laatste strofe wordt ons nog veel meer duidelijk:
“Er was een brug/waar niemand over durfde/opa sliep met klavecimbel/oma met cortizone.” Even terug naar de ongemakken van de oude dag, de grootvader verstrooit zich met muziek, de grootmoeder heeft pijn in haar gewrichten en moet dus cortizone slikken tegen de pijn.
Het tweede gedeelte is minder eenduidig, maar daarom niet minder sterk. In dit gedeelte spreekt de schrijver een soort bezweringen uit.
“Uw knoken raken/hun vocht kwijt/ge verbijt u bocht na bocht// op zoek naar branding/en gelooft ge zult het zien/paradijs//second life/terwijl aan uw voeten/steeds de oude wegel kleeft.”
Het is de onontkoombaarheid van het gehele leven, die hier op eenvoudige maar uiterst doeltreffende manier wordt weergegeven. Het absolute hoogtepunt van de bundel is het volgende titelloze gedicht:
“Al uw schoon land is schamel/een schaalmodel in een groot verdwijnen/er staan paarden grijs en zwaar/ uit een holle weg schieten/coureurs tevoorschijn/het land is een decor zover ge ziet/waarin ge gaat hoe het uitkomt/ge doet uw eigen uitgeleide.”
Er zitten een aantal lagen in dit gedicht. Het land is schamel, maar toch is het tegelijkertijd een schaalmodel in een groot verdwijnen.’ Wat betekent dat? Alles wat groot lijkt, is tegelijkertijd nietig. Vervolgens ‘schieten er coureurs tevoorschijn’ ze maken kennelijk lawaai, doorbreken de stilte op ruwe wijze. En dan is het land gedegradeerd tot het décor van al dat lawaai en geweld. Maar de hoofdpersoon kan ontsnappen, want hij doet zichzelf ‘uitgeleide.’ Meestal doen we een andere persoon uitgeleide, maar nu doen de hoofdpersonen zichzelf uitgeleide. Ze verlaten met opgeheven hoofd het landschap, dat nu een décor geworden is, waarin ze zich toch niet meer zo op hun gemak voelen. Knap van constructie, simpel van woordkeus maar o zo doeltreffend. Uit het voorgaande moge blijken dat ik zeer van deze bundel heb genoten. Bert Lema is een ongekend talent, waar we hopelijk nog veel van zullen horen.
Traag is uw verbazing
Bert Lema
uitg. bf. Ampersand & Tilde
Karel Wasch
