Al eerder schreef ik in een blog: je hoeft niet te reizen om op reis te zijn. Een goed boek is genoeg.
Maar soms maakt zo’n boek ook een flinke reis. Al een paar jaar recenseer ik boeken voor Literair Nederland. Meestal zo’n 8 per jaar. Ik kreeg het boek ‘Afscheid van Odessa’ toegestuurd om te recenseren. Ik was een beetje druk dus ik nam het boek mee op mijn reis naar de Dominicaanse Republiek. Op het vliegveld, tijdens de lange vluchten en de boot had ik vast tijd om te lezen, dacht ik.
De vluchten gingen verrassend snel en de tijd op het vliegveld van New York had ik hard nodig om door de immigratie te komen. Ook op de boot vloog de tijd voorbij. Overal zag ik walvissen, mijn boek sloeg ik niet eens open. Op de terugweg had ik enorme vertraging. Dus las ik ‘Odessa’ op het vliegveld van New York. En in het vliegtuig; ik zat tenslotte 4 uur in een stilstaand vliegtuig. Er was
een sneeuwstorm, dus we konden niet weg. We stonden zo lang stil dat sneeuwschuivers de banen eerst vrij moeten maken. Daarna lag er te veel sneeuw achter de vliegtuigwielen en moesten er weer sneeuwschuivers aan te pas komen. Toen moesten ze de banen weer vrijmaken en vervolgens moest het vliegtuig ge-de-iced worden, zoals de piloot zei. Dit kostte zoveel tijd er weer sneeuwschuivers moesten aanrukken om de taxibaan vrij te maken.
Genoeg tijd om in de wereld van Russische Joden te duiken en boven de oceaan las ik het boek uit. Weer thuis had ik een harde landing. Mijn vader bleek ernstig ziek. Mijn oude hond moest worden geopereerd. De bergen met werk waren niet te overzien. De recensie schrijven kwam er niet van. Het boek bleef liggen en ging nog even mee naar Vlieland. Ik liep hard, fotografeerde, werkte aan mijn nieuw reisblog, maar van recenseren kwam niets terecht.
Terugkeer naar Odessa
In juni realiseerde ik me dat ik het boek nogmaals zou moeten lezen om de recensie te kunnen schrijven. Letterlijk een ‘Terugkeer naar Odessa’ dus. Dus ging het boek weer mee op reis; naar Egypte ditmaal. Het boek kwam slechts één keer uit mijn koffer. Ik was te druk. Met duiken, met dolfijnen, met kitesurfen, met vrienden die op bezoek kwamen. Ik zat aan het strand en wilde net mijn boek openslaan toen één van de duikers riep dat er dolfijnen in het huisrif waren. Dus ik gooide mijn boek in het zand en sprong in het water. Weer aan de kant was mijn duikbuddy er en dook ik vervolgens weer diep onder water. Kortom, verder dan het openslaan van het boek kwam ik niet.
Weer thuis kwam ik om in het werk. Mijn vader lag nog steeds in het ziekenhuis. De hond moest weer geopereerd worden. Ik werkte hard aan een Eerste Wereldoorlog-expositie voor een nieuw te openen museum. Ik schreef een voorwoord voor een boek over verzetsheldin Hannie Schaft. Mijn reisblog ging online. En het succes van mijn reisblog zorgde er voor dat ik al maanden niet aan mijn gewone blogsjes toe kwam. Laat staan aan het herlezen van ‘Odessa’. Allemaal projecten naast mijn drukke baan. Toch liet Odessa me niet los. Het is een mooi boek. Het verdient het om gerecenseerd te worden. Dus in oktober ging het weer mee op reis. Naar Jordanië dit keer. Ik had al mijn twijfels of het me zou lukken om het te lezen. Mijn programma was vol: 2 dagen duiken in Aqaba, dobberen in de Dode Zee (met boek misschien?), een urenlange trail door de Wadi Mujib, 2 dagen om Petra te verkennen en ter afsluiting de Wadi Rum in. Toch las ik het boek. En zo komt het dat ik op het vliegveld van Istanboel, wachtend op mijn vlucht naar Amsterdam alvast mijn gedachten liet gaan over hoe de recensie van ‘Odessa’ moet worden. Wat een reizen maakte dit boek!
‘Hééééhóóó, zwellen de stemmen van de drijvers aan en ik hoor ze met stokken in het struikgewas slaan. Dan slaan de honden vervaarlijk aan, een zwijn krijst en gilt, de drijvers schreeuwen. Vuren ze aan? Waarschuwen ze? Het krijsen gaat door merg en been, minutenlang hoor ik niets dan dat woeste uitstoten van oergeluiden, en ik beeld me in dat alle schutters vol ontzag meeluisteren. Dan ineens houdt het op. En het is eindeloos stiller dan daarvoor.’ (Pauline de Bok in De Jager).
Tot slot het mooi vormgegeven boek van Huub Beurskens, beeldend kunstenaar, dichter, vertaler, en schrijver. Dat alles van een omvangrijk oeuvre. Onlangs is zijn nieuwe roman Wachten op een vriend verschenen, waarin twee oude vrienden elkaar na jaren weer onverwachts treffen. De vraag is of ze de vriendschap van vroeger weer voorgoed kunnen opbouwen.