Literair Nederland

Van een ontstellende eruditie is dit nu dertig jaar oude werk – Overvloed en onbehagen – van historicus Simon Schama. Een helderder inzicht in ons verleden kun je niet krijgen.

‘Het boek betekende zijn wereldwijde doorbraak en groeide uit tot een klassieker over de culturele en sociale geschiedenis van Nederland in de zeventiende eeuw. Het boek verschijnt nu in een fraai uitgevoerde, gelimiteerde jubileumeditie. Schama belicht vertrouwde dingen op ongebruikelijke wijze. De cultuur in de ruimste zin van het woord vormt zijn bronnenmateriaal: kookboeken, faillissementsinventarissen, prenten, schilderijen en gebrandschilderde ramen. Ook kunst, bijgeloof, de opvoeding van kinderen en de zedenleer in de tijd dat Nederland een supermacht was, neemt hij onder de loep. Hij beschrijft de zeden en gewoonten van een volk dat zijn eigen onafhankelijkheid niet zocht, maar die opgedrongen kreeg door de meedogenloze Spaanse monarchie, waartegen het uiteindelijk in opstand kwam, een volk dat in twee generaties een indrukwekkend wereldrijk opbouwde.’

Een nieuwe bundel van Marije Langelaar, toch ergens de geheimtip van de Nederlandse poëzie.

‘Het verlangen tot samensmelting met alles om haar heen komt telkens terug in deze derde bundel van Marije Langelaar. Alles vonkt. Dat die vonken niet zonder gevaar zijn, lezen we in de eerste afdeling van deze bundel, ‘De afgrond omsingelen’, een verontrustend verslag van een persoonlijke strijd. ‘Een slag op de trom’ zet de toon voor een crescendo en de bundel sluit af met ‘Love songs for the Absolute’. Langelaars taal is spannend en precies, in elke regel gebeurt er iets.
‘Wat zijn wij toch eenvoudig mompelde ik, / terug op de achterbank / we verdrinken in water / en gaan dood aan de zon’.’

Hoe deed ze het? de beste interviewster, niet van de botte bijl, maar van de zachte hand geportretteerd.

‘Ze interviewde Roald Dahl, Martin Luther King, Andy Warhol, Brigitte Bardot, Pablo Picasso en ruim zeshonderd bekende Nederlanders. Haar naam klinkt even raadselachtig als cartoonesk: Bibeb. Nederlands markantste interviewster viel samen met haar pseudoniem: zelfs haar kinderen noemden haar zo. Maar wie was zij? In Bibeb gaan Roos Menkhorst en Adinda Akkermans op zoek naar de vrouw die als uitvinder van het portretterende vraaggesprek iedereen het hemd van het lijf vroeg, maar zelf tot haar dood in 2010 een mysterie bleef. De twee journalisten spraken tijdens hun zoektocht met een dertigtal door Bibeb geïnterviewden, onder wie Willeke van Ammelrooy, Jan Cremer, Mensje van Keulen, Ruud Lubbers, prinses Irene en Erica Terpstra, maar ook met vrienden, familie en vroegere collega’s van Vrij Nederland. Het resultaat is een even ontroerend als ontmaskerend portret.’