• Raadselen op het Spaanse platteland

    Raadselen op het Spaanse platteland

    Een jonge vrouw die haar leven in de stad de rug toekeert en een vervallen huisje betrekt in een piepklein dorpje op het Spaanse platteland. Het zou zomaar het begin kunnen zijn van een verhaal vol romantiek, maar de realiteit die Sara Mesa (1976) schetst in Een liefde staat daar ver vanaf. 

    Wat is er gebeurd waardoor de jonge Natalia, Nat genoemd, haar toevlucht heeft gezocht tot het dorp La Escapa waar ze zonder morren genoegen neemt met een weliswaar goedkoop maar ook nogal haveloos onderkomen? Waarom zegt ze er niets van wanneer de onaangename huisbaas steeds opnieuw onaangekondigd en ongevraagd haar huis betreedt en weigert om de vele gebreken van het huisje te verhelpen? Hoe is het mogelijk dat ze ermee akkoord gaat om te zorgen voor een onopgevoede en verwaarloosde hond, waarvoor ze vanwege zijn karakter geen andere naam dan Nurks kan bedenken? En waarom heet het boek in vredesnaam Een liefde terwijl de liefde in dit boek met een lampje gezocht moet worden? De raadselen stapelen zich op in deze roman, die verkozen werd tot beste roman van Spanje van 2020.

    Het vieze huisje zonder airco biedt Nat in ieder geval een tafel waaraan ze haar vertaalwerk kan doen, als ze zich daar tenminste op kan concentreren. Langer dan een of twee uur achter elkaar kan ze niet werken en de redenen daarvoor blijven lang onduidelijk. Ze besluit om een moestuin te gaan aanleggen en stort zich op het schoonmaken en schilderen van de veranda en de pergola.

    Nurks

    In het eerste deel van het boek maakt Nat kennis met de weinige bewoners uit het dorp. Ze sluit vriendschap met hippie Píter die haar waarschuwt dat haar huisbaas haar oplicht. Hond Nurks die ze via de huisbaas heeft gekregen blijkt ongevaccineerd en ondervoed en heeft oormijten en wormen. Nat besteedt een groot deel van haar budget om het dier te helpen. Píter weet steeds meer haar vertrouwen te winnen en op een dag vertrouwt ze hem toe dat ze haar baan heeft opgezegd omdat ze in een opwelling iets gestolen heeft van een van de partners van het bedrijf waar ze werkte. Ze kwam ervanaf met een waarschuwing, maar wilde niemand iets verschuldigd zijn en nam daarom ontslag. Het is een van de weinige keren dat er iets onthuld wordt uit het leven van Nat voor ze in La Escapa terechtkwam. 

    Lekkage

    Auteur Sara Mesa heeft gekozen voor het zij-perspectief en laat Nat verder vrijwel steeds opereren in het hier en nu van haar nieuwe leven. Het effect daarvan is dat je moeilijk hoogte krijgt van haar karakter en dat je je verbaast over keuzes die ze maakt, bijvoorbeeld wanneer ze te maken krijgt met flinke lekkage in het huis als het in het najaar gaat regenen. De huisbaas vindt het uiteraard zijn probleem niet. Een dorpsgenoot, die De Duitser genoemd wordt, biedt aan om het lekkende dak voor haar te repareren, maar wil daarvoor wel een heel bijzondere wederdienst: hij vraagt of Nat hem in ruil voor zijn arbeid ‘eventjes bij haar binnenlaat’. De Duitser (die eigenlijk Andreas heet) is namelijk ‘al heel lang niet meer met een vrouw geweest’. Nat laat zonder te laten merken dat ze geïrriteerd is door het voorstel weten dat ze niet van zijn werkzaamheden gebruik wenst te maken, maar wanneer het een paar dagen later toch weer pijpenstelen regent en ze niet kan slapen omdat ze steeds volgestroomde emmers moet legen, legt ze zich neer bij het bizarre ruilsysteem en laat ze Andreas zijn gang gaan.

    Wellust

    Aanvankelijk voelt ze zich na de hele transactie vies en gebruikt en schaamt ze zich, maar vervolgens ontdekt ze in het tweede deel van het boek dat ze gaat hunkeren naar het lichaam van Andreas, en ontmoeten ze elkaar vervolgens vrijwel iedere dag. De relatie tussen Nat en Andreas is hoofdzakelijk fysiek van aard, gepraat wordt er nauwelijks. In het kleine dorp weet al snel iedereen dat de twee iets hebben. De vriendschap met Píter komt even op een laag pitje te staan. Nat richt haar aandacht nu op haar bejaarde buurman Joaquín en helpt hem met de zorg voor zijn dementerende echtgenote Roberta. Ook met haar directe buren en hun kinderen krijgt ze steeds meer contact, alhoewel die tot haar verbazing te kennen geven dat ze Andreas liever niet over de vloer krijgen wanneer ze Nat wel uitnodigen voor een feestje.

    Het zorgt ervoor dat Nat ook met andere ogen naar haar minnaar gaat kijken en dat de eerste barsten in hun relatie ontstaan, maar erover praten doen ze nog steeds niet: ‘De eerstvolgende keer dat ze elkaar zien, doen ze allebei alsof ze zijn teruggekeerd tot de normaliteit, of de schijnbare normaliteit waarin ze zich tegenwoordig bewegen. Hij vraagt niet waarom ze de telefoon niet opnam. Zij vraagt niet waarom zijn busje de hele dag voor de deur stond geparkeerd. Aangezien er geen vragen zijn, zijn er ook geen antwoorden. Nats wantrouwen groeit, subtiel en slinks, behoedzaam als een kat. En dat van hem? Ze weet niet of ze het wantrouwen moet noemen, of gewoon desinteresse.’
    Aan het eind van het boek doet zich nog een akelig incident voor, waarbij ook hond Nurks betrokken is en waardoor Nat de welwillendheid verliest die ze moeizaam bij haar dorpsgenoten had opgebouwd. Na een gesprek met de enige die zich nog om haar bekommert moet ze een lastige beslissing over haar toekomst nemen.

    Een liefde is een intrigerend verhaal over een jonge vrouw die door foute keuze op verkeerde beslissing voor allerlei moeilijkheden komt te staan. Het is lastig om haar sympathiek te vinden, maar boeiend is ze zeer zeker wel. Mesa beschrijft beeldend de eenzaamheid van het landschap, waarin het silhouet van de berg El Glauco alomtegenwoordig is. De berg is de enige zekerheid in een verhaal waarin de antwoorden op de raadselen rondom het personage Nat niet pasklaar aangeboden worden, maar waar de lezer tussen de regels door zelf naar op zoek mag gaan. Mesa biedt daarvoor een mooie en intiem geschreven roman, waarin voor de oplettende lezer een fijne gelaagdheid valt te bewonderen.

     

  • Oogst week 29 – 2021

    Harlekijn

    Dit is de laatste oogst voor de vakantie, hierna gaan we freewheelend de zomervakantie door. Met een boekenpakket op de bagagedrager of in de rugzak, gelezen en gereisd zal er worden. In de zomerperiode zullen er nog enkele recensies geplaatst worden, en er is de zomerrubriek waarin medewerkers van Literair Nederland laten zien welke boeken ze deze zomer gaan lezen. Voor nu een fijne zomertijd en tot eind augustus!


    Harlekijn is het debuut van Robert Jan Heyning (1957). Heyning was verbonden aan het Noord Hollands Toneel en schreef verschillende toneelteksten. Het boek gaat over de zoektocht van een man naar zijn broer en de wereld waarin deze leefde.

    Na de zelfverkozen dood van zijn broer verkeert de ik-figuur in een staat van verdoving. Als de ik-figuur enkele maande na de dood van zijn broer aan het sterfbed van een oude vriend zit, vraagt hij zich af: Heb ik mijn broer gehoord en gezien? Heb ik hem liefgehad en heb ik hem mijn liefde laten voelen? Wat zat er achter zijn agressieve zelfdestructie?

    Het gevoel gefaald te hebben als broer, als mens, blijft op onvoorspelbare momenten vanuit het donker commentaar geven; snerend, sussend, geestig, liefdevol en cynisch. Gaandeweg begint het vermoeden te ontstaan dat de broer zijn hele leven zelf heeft bedacht, zich de werkelijkheid bedacht die hij zich wenste. En wat is de werkelijkheid?

     

     

    Harlekijn
    Auteur: Robert Jan Heyning
    Uitgeverij: Uitgeverij Oevers

    Een liefde

    Een liefde is de tweede roman van de Spaanse schrijfster Sara Mesa (1976) die in het Nederlands vertaald is door Nadia Ramer. Een liefde gaat over de jonge vertaalster Natalia die de stad ontvlucht en een huisje huurt op het platteland. Ze is niet bekend met de onderlinge omgang van het plattelandsleven. De huisbaas is een onbetrouwbare man die haar een zwerfhond brengt als gezelschap. ‘Vliegen strijken neer op zijn licht opgezette buik, die bedekt is met rauwe plekken.’

    Er is een zigeuner die haar van alles verkoopt, een hippie die haar zegt wat ze wel en niet moet doen, een gekke, oude buurvrouw, een Duitser, het meisje bij de supermarkt en dan die hond, die ondanks haar goede zorgen weigert om binnen te komen. In contact met deze individuen en de hond ontstaan er misverstanden, zijn er vooroordelen die niet altijd ontkracht kunnen worden. In Spanje werd Een liefde tot beste roman van 2020 uitgeroepen. En zeker een roman voor de zomer, bij de tent of in de tuin te lezen.

     

    Een liefde
    Auteur: Sara Mesa
    Uitgeverij: Wereldbibliotheek

    Centaur

    De in Suriname geboren Chris Polanen (1963), is naast schrijver, dierenarts in de Bijlmer. Hij kwam op twintig jarige leeftijd naar Nederland, begon te schrijven uit heimwee naar Suriname. Nu is hij een schrijvende dierenarts van verhalen en columns. Centaur, zijn tweede roman speelt in de jaren negentig in Suriname, tien jaar na de staatsgreep, na de december moorden. In een interview in Parool, als hem gevraagd wordt of het een ode aan Suriname is, laat hij weten dat het dan wel een harde ode is. Polanen studeerde in die jaren aan universiteit in Suriname toen deze dicht ging besloot hij naar Nederland te gaan.

    Centaur is een roman over identiteit, verlangen en volwassen worden in Paramaribo en opent aldus: ‘De hoeven van Norbert doen het zand hoog opstuiven. Het verspreidt zich in de lucht die boven de weg trilt. Ik laat de teugels vieren en veeg het zweet van mijn voorhoofd.
    Het heeft al weken niet geregend. Gras verdort en kreken vallen droog. het zand stuift over Paramaribo en neemt de stad over. Ik wrijf in mijn ogen en spuug zandkorrels uit. In mijn haar, oren en neus laat ik ze zitten. Als een dier probeer ik me aan te passen aan een omgeving die steeds vijandiger wordt.’

     

    Centaur
    Auteur: Chris Polanen
    Uitgeverij: Lebowski