• Op zoek naar waarheid en onafhankelijkheid

    Op zoek naar waarheid en onafhankelijkheid

    Rune Christiansen vertelt in De kwestie van de grilligheid van de verloren tijd het verhaal over Norma, die halfweg dertig, op zoek is naar onafhankelijkheid en antwoorden op blinde vlekken in haar verleden.
    Al vrij vroeg in het verhaal komen we nadrukkelijk te weten dat Norma van beroep toneelspeelster is en moeder van een puberende dochter die vernoemd werd naar haar eigen inmiddels dementerende moeder Edith-  zij sterft vrij vroeg in het verhaal. We komen ook te weten dat Norma zich onbevredigd voelt in haar relatie met een niet uitgeschreven echtgenoot Jonathan van wie zij besluit te scheiden.
    Na de begrafenis van haar moeder vertrekt vader Thornsten naar een eiland  waar de familie een oud zomerhuis bezit, om zich daar te vestigen.

    Zovele vragen

    Een aantal maanden na de dood van haar moeder besluit Norma een bezoek te brengen aan haar vader. Zij pakt een koffer en neemt de veerboot naar het eiland. Vanaf het moment dat Norma voet zet op het eiland ziet zij overal aanwijzingen of tekenen van een voor haar verzwegen verleden. Veel van wat de vader tijdens haar verblijf zegt, vertelt of doet, blijft lang onbegrepen door de steeds overal dingen achter zoekende Norma. De meeste van de korte gesprekjes die zij met haar vader heeft, worden door de  zoekende Norma steeds vanuit haarzelf geïnterpreteerd. Vader Thornsten heeft wat haar betreft heel wat uit te leggen, maar doet dat niet. Norma heeft veel vragen maar stelt ze niet. Dat lijkt lang tot niets te leiden en maakt het verhaal voor de lezer hier en daar ergerlijk. Norma gaat wel consequent en vrij fanatiek op zoek naar feiten die haar vage vermoedens kunnen bevestigen. Dat gaat letterlijk met vallen en opstaan –ze struikelt over wortels in een bos en vindt daarbij een Tarotkaart, die haar het gevoel geeft dat zij op het goede spoor is- maar het brengt haar wel dichterbij de felbegeerde ‘waarheid’.

    Laat je leiden

    Het verhaal ontvouwt zich evenwel schoksgewijs aan de lezer. De opzet aan het begin van het verhaal zet je tijdelijk op het verkeerde been met een overdaad aan informatie gelardeerd met de warrige gedachten en gevoelens van Norma. Maar dat komt allemaal goed. Best goed zelfs. De traag ontsluierde ‘waarheid’ is vele malen straffer dan je bij aanvang al vermoedt. Dat betekent dat je al lezend vooral zelf geen conclusies zou moeten trekken maar je best kunt laten leiden door de gedachten en de niet aflatende stroom gevolgtrekkingen van de achterdochtige, labiele maar uiteindelijk toch zeer doortastende Norma.

    Het is door de hier en daar bijna zwierig beschreven situering van het huis, het eiland, het vochtige bos, de slierten mist, de eigenheid van enkele eilandbewoners met hun geheimen én de verassende uitkomst van alles, dat dit boek bij uitstek geschikt is voor een ijskoude winteravond of een mistige zondagmorgen.

    Rune Christiansen (1963) werd een belangrijke figuur in het Noorse landschap bij het verschijnen van zijn eerste dichtbundel in 1986. In 2014 brak hij door met De eenzaamheid in het leven van Lydia Erneman. Daarna verscheen Fanny en het mysterie in het treurende bos.

     

  • Oogst week 27 – 2022

    Alles echt gebeurd

    ‘Echt gebeurd is geen excuus’, beweerde Gerard Reve ooit. Het is ook de Nederlandse titel van een verzameling anekdotes van Heinrich von Kleist die onlangs verscheen. Er wringt iets tussen fictie en waarheid: blijkbaar is er behoefte aangetoond te zien dat het onwaarschijnlijke tóch waar is (vergelijk ook de titel van het laatste boek van Frank Westerman, Te waar om mooi te zijn). Omgekeerd zijn we vaak nieuwsgierig naar verbanden tussen de roman van een schrijver met zijn eigen leven. Jeroen Brouwers moest niets hebben van dat neuzen naar autobiografische verwijzingen in zijn romans. Amper een maand na zijn dood is nu toch Alles echt gebeurd verschenen. Het is een verzameling teksten waarin Brouwers het heeft over zijn eigen leven, verhelderende teksten die ‘niettemin alle gelogen zijn’:
    ‘Ik ben steeds een buitenbeen geweest, mijns ondanks een outsider, steeds ‘anders’ dan mijn omgeving. Waar ik was, sprak men een andere taal dan de taal die ik sprak, in letterlijke en in figuurlijke zin. Hoe gangbaar mijn lichaam, mijn geest en mijn karakter ook zijn, ik pas op een of andere manier niet in het bestaan dat voorbestemd was het mijne te worden. Waar ik kom, wek ik agressie op omdat ik er niet bij hoor. Ben ik hier, hoor ik eigenlijk daar. Ben ik daar, heb ik heimwee naar hier. Steeds heimwee, maar ik weet niet meer waarnaar. Steeds zwerven, al kom ik al jaren nog nauwelijks mijn tuintje uit. Hoewel in volle vrijheid, voel ik mij gevangen. Hoewel in het genot van alles wat het hartje begeert, toch met zo goed als niks tevreden of blij. Wil ik deelnemen aan ‘de revolutie’, ‘de revolutie’ is net voorbij. Zo is mijn leven’

    Alles echt gebeurd
    Auteur: Jeroen Brouwers
    Uitgeverij: Atlas Contact

    Je krijgt van mij een wit paard cadeau

    Amalia de Tena werd geboren in Mérida, studeerde Spaanse taal en letterkunde in Barcelona, maar woont al lang in Nederland. Op haar 64ste komt ze met haar debuutroman:  Je krijgt van mij een wit paard cadeau voert de lezer naar haar geboorteland onder Franco.
    Ze kwam tot schrijven omdat ze maandenlang niet kon praten ten tijde van een behandeling wegens stembandkanker. Ze keerde op papier terug naar het meisje van acht dat ze eens was. In de roman is dat Ana, het zusje van María del Mar. Hun vader is bezeten van geld. Eens zal hij volgens hem de hoofdprijs winnen in de loterij: ‘Papa, María del Mar en ik zijn er dus zeker van dat wij dit jaar de hoofdprijs gaan winnen.
    Nadat hij de borden had weggeruimd, vroeg papa mij fluisterend wat ik als cadeau wilde krijgen. Dat had ik al lang geleden bedacht.
    ‘Ik wil een wit paard’, zei ik.
    ‘María del Mar heeft ook een wit paard gevraagd’, zei hij.
    We spraken af dat papa haar zou overhalen om een zwart paard te kiezen, zoals Furia van televisie. Dat van mij zou Terry heten, net als het paard dat in de bioscoop reclame maakte voor cognac’.
    Later, wanneer Ana volwassen is en haar familie financieel ten gronde is gegaan, zal ze de geschiedenis van haar vader moeten herschrijven.

    Je krijgt van mij een wit paard cadeau
    Auteur: Amalia de Tena
    Uitgeverij: Ambo/Anthos

    De kwestie van de grilligheid van de verloren tijd

    Ook in De kwestie van de grilligheid van de verloren tijd van Rune Christiansen wordt de lezer meegenomen in de beschouwingen van een jonge vrouw, Norma, dertig jaar, over haar eigen leven en dat van haar (gescheiden) ouders. En ook hier een paard dat haar gedachtestroom op gang brengt. Terwijl Norma op haar vader staat te wachten ziet ze in de verte een wazige verschijning van een ruiter op een paard. Wie is die ruiter? Wat is de betekenis van dit beeld? Vragen die Norma zich stelt, gevoelig als zij is voor tekenen die wijzen op geheimen.
    Opvallend is dat het de derde roman is van deze Noorse schrijver, een man, waarin hij zich verplaatst in het hoofd van een vrouw. In De eenzaamheid in het leven van Lydia Erneman was dat een vrouwelijke dierenarts en in Fanny en het mysterie in het treurende bos een dromerige pubervrouw.

    De kwestie van de grilligheid van de verloren tijd
    Auteur: Rune Christiansen
    Uitgeverij: Uitgeverij Oevers