Literair Nederland

‘Een komedie’, staat er onder de titel in de aankondiging van De pelikaan, te lezen op Athenaeum.nl – en zo’n toevoeging is minstens zo intrigerend als het prachtige voorplat van deze roman. Driessen wist met zijn verhalenbundel Rivieren vorig jaar al veel lof en de ECI Literatuurprijs binnen te slepen, dus de verwachtingen zijn hoog.

In een dorpje aan de Adriatische kust houdt postbode Andrej de ongelukkig getrouwde Josip in de gaten en chanteert hem met zijn overspel. Op zijn beurt chanteert Josip Andrej terug zodra hij erachter komt dat Andrej geld steelt en brieven open stoomt. Klinkt als een wurggreep, hoe nu verder? Lezen dan maar!

Boeken die verschijnen na het overlijden van het auteurs drukken lezers, fans en geïnteresseerden weer op de rauwe feiten: hoeveel meer had er nog kunnen zijn als dit mens meer tijd had gekregen. De geliefde Oliver Sacks werd niet alleen geroemd om zijn neurologische casestudies, maar vooral om zijn vermogen door alle afwijkingen heen de mens te blijven zien. Naast wetenschappelijke boeken schreef Sacks autobiografische boeken over, onder meer, ziekte, dankbaarheid en de vele ontmoetingen die hij in het leven met anderen had. Voorafgaand aan zijn dood werkte hij aan twee boeken, De rivier van het bewustzijn is er een van.

In De rivier van het bewustzijn zijn essays bijeengebracht die een collage vormen van enkele van Sacks’ grootste interesses in het menselijk denken: evolutie, tijd, creativiteit, herinnering, bewustzijn en ervaring. Het boek toont zijn vermogen tot het leggen van onverwachte verbindingen, plezier in kennis en zijn onvermoeibare streven te ontdekken wat een mens ons tot mens maakt.

Mag het oog ook wat willen? Natuurlijk mag dat – en daarom hier speciaal aandacht voor weer een schitterend vormgegeven roman van Querido: Houtrot van debutant Rinske Hillen.
Natuurfilosoof Bram Wenksterman worstelt met instorting: niet alleen die van het Amsterdamse grachtenpand dat al generaties lang in de familie is en dat op het punt staat in te storten, maar ook die van zijn vrouw, die hij inmiddels heeft laten opsluiten in een inrichting. Ook minnares Ella begint wankele trekjes te vertonen en Brams dochter Amber, terug uit Cambridge, is op zijn zachtst gezegd gevoelig. Intussen is Bram bijna jarig, organiseert Ella een feest en lijkt de hele wereld erop gespitst het tot een uitbarsting te laten komen, daar aan de Keizersgracht.
In een eigentijds maar gotisch aandoend verhaal (Spookt het nu wel of niet in dat huis waar het altijd tocht en de ramen nog maar amper open- of dicht willen?) legt Hillen niet alleen kundig de gevoeligheid van menselijke relaties bloot, maar trakteert ze de lezer op haar grootste wapen: vertelplezier.