Ik las een wonderlijk mooi boek. Helderwit, de titel, Tosca, verticaal in wit reliëf op de voorkant. Drie zwarte bogen, twee opgenomen in de O, vormen gesloten haakjes. Een derde, liggende boog in de C van de titel. Op de achterflap vijf regels van twee tot drie woorden in reliëf, wit als het omslag zelf. Maar kom, nu eerst de roman, dat een lange brief van alter ego May Solovjov aan Daniël is, haar uitgever. Je denkt, hee, medeoprichter van DasMag. ‘Het ontroerde me dat je me het voorbije jaar een paar keer een bericht stuurde met de vraag hoe het ging en wanneer je eens iets van me kon lezen.’ May verontschuldigt zich dat ze het afgelopen jaar niet aan het boek over haar overleden vader werkte. Dat daar iets tussen kwam dat haar leven volledig in beslag nam.
Ze vertelt over de lezing die ze hield over een Russische dichteres. Dat ze na afloop een portrettekening van haarzelf op haar lessenaar vond. Buiten dat May in het portret ziet hoe sterk ze op haar (Russische) vader lijkt, schenkt ze er niet veel aandacht aan. Een week later leest ze op Messenger, Facebook een bericht: ‘(Geachte mevrouw Slovjov. Dank u wel voor uw lezing over Vanja Lavrova. Ik had er erg naar uitgekeken. het was mijn laatste wens om het te kunnen meemaken. Met vriendelijke groeten, Aline. PS Ik hoop dat u het niet erg vindt dat ik u heb getekend.)’
Deze tekst en vooral het, ‘mijn laatste wens’, triggert May. Daarna valt haar op dat een meisje met een oranje muts zich overdag ophoudt in de buurt van de faculteit waar ze lesgeeft. Het is Aline uit het bericht. May zoekt toenadering, maakt zich bezorgd om haar. Aline eet en slaapt niet, lijdt aan paniekaanvallen. ‘Weer begon het beven. Als je haar zo zag zitten op het bankje, zo volledig in zichzelf gekeerd, kon je denken dat ze aan het bidden was, alsof ze vibreerde door een goddelijk kracht.’ Ze wordt mishandeld door een groepje leeftijdgenoten om haar geaardheid, (denk even aan Het smelt van Lize Spit, de ruwheid onder jongeren van eenzelfde orde). Ondanks dat ze bij haar moeder woont, brengt ze geregeld een nacht op straat door.
May wil haar redden, ontwikkelt een dubbelleven. Enerzijds is er haar vrouw die sinds zes jaar zwanger probeert te worden. Ze verzwijgt voor haar de mate van omgang met Aline. Verstikkend blijkt dat zwijgen. Ondanks dat Connie Palmen laatst in een fijnee podcast opriep het begrip toxische relatie te verbieden, is deze relatie gewoonweg toxisch. Na vele mislukte pogingen van May, Aline te helpen en verschillende misverstanden, vermoedt je een tragische afloop. Soms houd ik het bijna niet meer uit. Fijn zijn dan de blanco pagina’s. Rustgevend wit, gevolgd door een gedicht. Achtentwintig keer wordt de roman doorsneden met zo’n ‘stille’ pagina, een gedicht. Prachtige gedichten die het verhaal verluchtigen, transparanter maken.
Toen het boek uit was, waren de hagelwitte reliëfletters op de achterflap bezoedeld door mijn handen, waardoor deze tekst te lezen was: ‘Zij is een / gesloten boek; / beter dan ik / kan niemand / haar lezen
Het werd er opeens zeer persoonlijk van. Alsof ik de enige was die dit boek kon lezen. Een betoverend boek, een kunstwerk.
Tosca / Maud Vanhauwaert / 243 blz. / Uitgeverij DasMag
Inge Meijer is een pseudoniem, schrijft wekelijks een boekencolumn.
