‘Een nieuw woord voor liefde, dat is wat ik nodig heb’, dacht Marieke van Ditshuizen toen zij en de vader van haar kinderen uit elkaar gingen. Als illustrator van vooral kinderboeken begon ze haar pijn en ervaringen te verwerken met tekeningen. Een nieuw woord voor liefde, een graphic memoir over vallen en opstaan na een scheiding, is een krachtig en openhartig egodocument. Gescheiden vrouwen en mannen zullen veel herkennen in dit boek, maar eigenlijk geldt dat voor iedereen, omdat het zo’n universeel verhaal is.
Een nieuw woord voor liefde begint met een groot getekende IK. Marieke stelt zichzelf voor en geeft de lezer inzicht in haar leven aan de hand van korte, met potlood geschreven zinnetjes en losse schetsmatige illustraties, krabbels zonder opsmuk, maar altijd herkenbaar en door het hele boek heen consistent. Soms maakt ze gebruik van roze als steunkleur, wat heftig of verzachtend werkt.
De roze droom
Twee jong geliefden beginnen met hoog gespannen verwachtingen aan kinderen. Beiden zijn kunstenaar, Marieke is al doorgebroken als illustratrice, P., zoals ze haar vriend noemt, nog niet. Het leeuwendeel van het inkomen is haar verantwoordelijkheid. Gaandeweg gaat P. meer zijn eigen gang, het wordt moeilijker om afspraken te maken en haast automatisch trekt zij de zorgtaken naar zich toe, terwijl ze toch allebei geëmancipeerd zijn opgevoed, schrijft Marieke. Hoeveel vrouwen herkennen dit patroon niet: naast een volle baan de zorg voor het huishouden en ook ’s nachts is zij degene die opstaat als er een kind jengelt of ziek is. Op dat moment zag ze het niet, er was nauwelijks tijd voor reflectie. Achteraf, terwijl ze haar situatie tekent, ziet ze het feilloos en vraagt ze zich af waarom ze zich onderwierp aan het traditionele rollenpatroon.
Met de komst van het tweede kind ging de relatie bergafwaarts. Ze zagen het gebeuren, maar konden of wisten niet hoe ze het patroon moesten veranderen. Van Ditshuizen analyseert P.’s. karakter en beseft dat er aan zijn mooie aantrekkelijke kanten een keerzijde zit. De compromisloze kunstenaar waar ze voor viel, heeft nooit geld. Of is zijn volstrekte autonomie ook als egoïsme op te vatten. Kan ze nog met de roze bril naar hem kijken? Hij neemt het steeds makkelijker, gaat vreemd en de eerste barstjes van irritatie ontstaan. Ze besluiten tijdelijk uit elkaar te gaan. Met trefzekere tekeningetjes beschrijft Van Ditshuizen haar situatie: een alleenstaande moeder met twee kleine kinderen.
Lusten zonder lasten
P. heeft al snel een nieuwe liefde, met wie hij zelfs trouwt, terwijl hij dat met de moeder van zijn kinderen nooit wilde. Dat doet pijn. Ze moet accepteren dat ze nu met co-ouderschap haar kinderen deels moet afstaan, de vader heeft ook zijn rechten en dat valt haar soms zwaar. Ze vinden het ook leuk bij hem met de kinderen van zijn nieuwe partner.
Voor Marieke volgt een periode van verdriet, woede en verwarring. P. heeft de lusten en niet zozeer de lasten van de kinderen als ze in de weekenden bij hem zijn. Van Ditshuizen geeft beelden en woorden aan de omgang met haar ex, de gevoelens die ze heeft jegens zijn nieuwe partner en hoe de kinderen daarop reageren. Ze moet het allemaal leren accepteren. Maar er is een lichtpuntje. Hoewel ze vele avonden alleen is, levert dat ook veel tijd op.
Fuckingbuddybingo
Ze gaat weer uit met vrienden en installeert een dating app op haar telefoon. Ze houdt zich voor dat dit niet zozeer is om een nieuwe liefde op te duikelen, maar voor de seks. Echter, steeds weer komt ze van de koude kermis thuis, ze wordt ervaringsdeskundige op het gebied van dating met een heel scala van mannen. Ze tekent een ‘Fuckingbuddybingo’, een juryrapport voor mannen. Voor hen ongetwijfeld confronterend om te zien hoe er over ze gedacht wordt. Naast verdriet komt de aanvaarding, het rouwen om wat was verdwijnt naar de achtergrond. Marieke leert opnieuw te ‘kijken naar wat er wél is’.
Het knappe van dit boek is dat Marieke van Ditshuizen de clichés van haar situatie dankzij de ijzersterke tekeningen zo goed hanteert. Door haar gevoelens te tekenen kijkt de schrijfster en illustrator vanaf een afstand naar zichzelf en weet daardoor de toon luchtig te houden. Haar relaas wordt nergens sentimenteel gezeur, of larmoyant geklaag. Integendeel. Het is een eerlijk, openhartig en herkenbaar maatschappelijk geëngageerd verhaal.
