Literair Nederland

door Rein Swart

Deze tien verhalen, die bijna allemaal eerder in tijdschriften zijn gepubliceerd en waarvan er zelfs één een prijs heeft ontvangen van het tijdschrift Lava, horen mijn inziens thuis in de adolescentenliteratuur, die, zoals eerder geopperd is, een aparte plaats in de literaire wereld verdient. Deze Belgische toneelschrijver, acteur én stand-up comedian schrijft over de ‘coming of age’ met de gebruikelijke problemen op het gebied van liefde en identiteit, van drank en disco’s met divers erotisch vertier. De sfeer is die van zelfoverschatting, stoerheid en zelfverzekerdheid in een naargeestige wereld waarin men doelloos ronddoolt en waarin men elkaar over het algemeen grof toespreekt.
In het boek wordt veel geëxperimenteerd met seks, tot een post-coïtale trance aan toe bij een vrouw die zich door de telefoon door haar minnaar laat opwinden terwijl de hoofdpersoon met haar vrijt, en natuurlijk met zoveel mogelijk partners. Omdat de hoofdpersoon erg lijkt op een bekende televisiepersoonlijkheid kan hij veel partners krijgen. Op het moment dat hij in bed bij Suzie kruipt, de dochter van vermogende ouders, die in een bewaakte villawijk wonen, stelt de hoofdpersoon zich de volgende vragen:

’Is dit nu het begin van een volwaardige volwassen relatie of een kortstondig ondefinieerbaar samenzijn van twee onzekere mensen op hun zwakste moment? Of moet ik eerst mezelf de vraag stellen, wat wil ik, wil ik weer een standvastige relatie met alles erop en eraan of voel ik mij juist comfortabel met deze kleine flirt?’

Toch blijkt de hoofdpersoon een langdurige relatie te hebben gehad met een meisje dat Brulletje heet. In het door Lava bekroonde verhaal Nooit meer vrede gaat het meisje naar een familiefeest waar ze een ex tegenkomt die inmiddels verkering heeft met haar nichtje. In Laatste gesprek met Brulletje vernemen we dat ze actrice is. De hoofdpersoon heeft op een avond niet het geduld om na de voorstelling op haar te wachten en flirt met de mooie Nina, hetgeen het einde betekent van de relatie. In een vertederend einde geeft de hoofdpersoon zich letterlijk bloot maar dat mag op Brulletje geen effect meer hebben.

De composities van de verhalen zijn niet sterk, hoewel een aantal verhalen veelbelovend begint, zoals Hand tot mond, waarin een moeder haar kinderen verwaarloost omdat ze zo nodig bezig moet zijn met de afloop van een boek of Negen over een psychiater die zijn cliënt om hulp komt vragen, maar het zet niet door. In het titelverhaal, dat ook het langste is, zoekt de ik-figuur tevergeefs een slaapplaats bij een van zijn vriendinnen en een maand later werkt hij zich op in een call-center en heeft daardoor als Jongen een ruime keus uit meisjes.

Het is aardig dat de verhalen raakvlakken met elkaar hebben, hoewel die niet heel duidelijk zijn. Verscheidene spelen zich af in City Bis, een enorm winkelcentrum, zoiets als Schiphol Plaza stel ik me voor, met daarboven woningen, zodat men in principe niet meer naar buiten hoeft en in een kunstmatige wereld kan verblijven. Het grappige is dat de hoofdpersoon in het verhaal Genesis CityBis uit wil, maar de uitgang niet kan vinden tot hij er tenslotte uitgegooid wordt en er niet meer in mag, hetgeen zijn bedoeling juist is.

In Waarom ik doe wat ik doe zegt de schrijver iets over de visie op zijn werk.
‘We laten verhalen achter als afgewerkte appartementsblokken, zetten een stap terug om te kijken of ze standhouden tegen de elementen en opvallen in de skyline tussen duizenden andere.’
Ik zou kunnen schrijven dat wat mij betreft deze wereld net zo goed functioneert zonder deze verhalen, maar wie weet wekken ze toch wel de interesse van een adolescente lezer.

Hoe de wereld perfect functioneert zonder mij

Auteur: Joost Vandecasteele
Verschenen bij: Uitgeverij de Arbeiderspers
Prijs: € 18,95