Bewogen selfies
Door Marjet Maks
Eind 2024 verscheen Bewogen selfies van Obe Alkema bij uitgeverij het balanseer in Gent. Obe Alkema (1993) werkte bij uitgeverij AnkhHermes, is poëziecriticus bij NRC Handelsblad en publiceert in/op diverse Nederlandse, Vlaamse en internationale tijdschriften/platforms. Bewogen selfies is het eerste deel van zijn autobiografie waarin hij de verhouding tussen landschap en herinnering onderzoekt. Wat treft hij aan bij terugkeer naar belangrijke plaatsen uit zijn geheugen? Wat herinnert hij zich niet, maar Google wel? Met die gegevens tracht hij een gedenkschrift te peuren uit zijn metadata.
‘Aan werkelijkheid alleen heb ik niet genoeg, dus is het onverstandig het fantaserende brein af te remmen. Het gevolg is meer horizon, terwijl je nergens op rekent. Het leven ontleent zijn structuur niet meer aan tijd.’
Memoires, rechtstreeks verteld en met omwegen, uit eerste hand en van horen zeggen. Archieven en herinneringen eisen spreektijd, houden het niet meer droog of worden tot spreken gebracht. Wat hebben ze eigenlijk te melden? Ze lopen helemaal leeg, net als Alkema zelf. Een leven zoals zovele, poedelnaakt en geretoucheerd, vol zin en onzin.
De dochter – herinneringen aan anders zijn
De Nederlandse journaliste en columniste Harriët Duurvoort schreef met De dochter – herinneringen aan anders zijn het verhaal haar moeder. Die werd in 1928 geboren als dochter van een Afro-Amerikaanse vader en een Friese moeder. Een gereformeerd Schevenings echtpaar adopteerde haar, waarmee ze de eerste interraciale adoptie in Nederland was. Begin jaren dertig in Scheveningen leek niemand op de kleine Eva. Mensen voelden aan haar haren of vroegen of haar kleur niet afgaf. Haar adoptieouders benadrukten dat ze een van hen was als ze gepest werd. Niet iedereen dacht daar hetzelfde over. Ze is nu oud en de tijden zijn veranderd, maar kleur is nog steeds een beladen onderwerp.
In De dochter beschrijft Harriët Duurvoort bijna een eeuw Nederlandse geschiedenis met thema’s als de pijn van migratie, liefde en beklemmende, soms verlammende loyaliteit. Het is de zoektocht naar identiteit wanneer adoptie de lijnen met het verleden heeft afgesneden en onvindbaar gemaakt.
Het verhaal van mijn schaarste
Met De andere familie Klein (2016) schreef Marieke Groen een beklemmende roman over een gezin waarin de dreiging niet van buitenaf komt, maar van binnenuit, en over een meisje dat alles aangrijpt om zich daarvan los te maken.
In 2024 verscheen Marieke Groens eerste non-fictie boek Het verhaal van mijn schaarste, dat gaat over mechanismes die schuilgaan achter schaarste. Groen onderzoekt gebeurtenissen uit haar verleden hoe de ideeën en overtuigingen waarmee ze opgroeide een voedingsbodem konden vormen voor een leven vol tekorten. Wanneer ze bij de gemeente moet aankloppen voor financiële hulp dringt voor het eerst tot haar door dat haar leven al heel lang door schaarste wordt gedomineerd: door armoede, ziekte, honger en eenzaamheid. Hoe heeft het zover kunnen komen?
In dit persoonlijke gedenkschrift vindt ze antwoorden op vragen als: wat gebeurt er in je hoofd als je ergens structureel te weinig van hebt? Waarom is het zo moeilijk om schaarste te overwinnen en hoe komt het dat verschillende vormen van schaarste onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn?
Marieke Groen (1966) is auteur en publiceerde eerder vier romans. Het verhaal van mijn schaarste is haar eerste non-fictieboek.
