• De oogst van week 45

    Door Ingrid van der Graaf

    Wie zijn blog op Tirade.Nu wel eens leest, weet dat Martijn Knol zeer bewegelijk in zijn tekst zit. Je zou kunnen zeggen, van de hak op de tak, alsof hij een zak vol items leegschudt boven een stuk papier en ze vervolgens naar een enigszins, verbandhoudend stukje toeschrijft. dat gaat hem altijd goed af. Hij schreef drie romans, waarvan zijn laatste, Alles kan kapot (2011) gaat over een chaotische familie die in zeven, los van elkaar staande hoofdstukken beschreven worden maar onderling zijn verbonden met elkaar. Nu verschijnt er van Martijn Knol de novelle Elders. Over een doorsnee gezin, vader, moeder en twee jongetjes, dat een nazomerweek doorbrengt in de Italiaanse Alpen. Het fascinerende van deze novelle lijkt me, dat hij geschreven is vanuit een verteller die zich dicht naast dit gezinnetje ophoudt. En niemand weet wie het is. Volgens de uitgever, een sfeervol en duister verhaal. Elders verschijnt deze week bij Wereldbibliotheek. Blz.: 79, Prijs: € 9,90.

     

     
    Arnon-Grunberg-Ich-will-doch-nur-dass-ihr-mich-liebt-25-jaar-schrijverEen overzicht van 25 jaar schrijverschap van Arnon Grunberg is te vinden in Ich will doch nur, dass ihr mich liebt. Hoewel Grunberg 20 jaar geleden debuteerde met Blauwe maandagen (1994) (wie heeft het níet gelezen), blijkt dat zijn eigenlijke debuut, een toneeltekst De dupe van Felix,  in 1989 geschreven werd. Hannelore Grünberg, moeder van Grunberg verzorgde een fotobiografie van zijn baby- en kinderjaren met teksten als: ‘Slaapt weer miserabel’.  Dat zijn moeder gedurende zijn kinderjaren op een stretcher bij hem op de kamer sliep om kinderangsten te verdrijven, wisten we al uit één van zijn voetnoten. Verschillende auteurs verzorgden een bijdrage. Victor van de Reijt beschrijft Grunbergs activiteiten vóór zijn debuut: zijn pogingen zich te vestigen als acteur en toneelschrijver, de oprichting van zijn eigen uitgeverij Kasimir, zijn eerste schreden op literair gebied tot aan de uiteindelijke doorbraak met Blauwe maandagen. Yra van Dijk belicht in een essay de afstand en betrokkenheid in het werk van Grunberg. Ich will doch nur, dass ihr mich liebt is een overzicht van schrijver/persoon Arnon Grunberg. Het boek is prachtig vormgegeven en geïllustreerd – een must voor de liefhebber van Grunberg. Uitgegeven bij Nijgh & Van Ditmar, Blz.: 216, Prijs: € 29,95.

     

    53af6c55844ed4.08563266Emma Donoghue (1969) publiceerde vele romans, historische boeken, verhalenbundels en toneelstukken. Ze wordt vaak in één adem genoemd met literaire schrijfsters die met lesbische fictie doorbraken zoals Jeanette Winterson, Ali Smith en Sarah Waters. Donoghue debuteerde met Geroerd (1994), een klassieker. In 2010 werd haar boek Kamer genomineerd voor de Booker Prize. Haar nieuwe roman Kikkermuziek speelt in1876 in San Francisco. De stad wordt geteisterd door een hittegolf en een pokkenepidemie. Er wordt een jonge vrouw, Jenny doodgeschoten. Haar vriendin, Blanche zet alles op alles om de moordenaar te laten berechten. Als Blanche probeert de feiten boven tafel te krijgen, blijkt het leven van Jenny veel duisterder dan in eerste instantie leek. Kikkermuziek is een historisch verhaal over bohemiens en vrije liefde en over beschadigde kinderen. Verschenen bij Atlas Contact, Blz.: 432, Prijs: € 24,99, vertaling: Manon Smits.

    indexIn 2012 debuteerde Rebekka Bremmer met de roman Eb die later in dat jaar door Het Parool tot beste Nederlandse roman van 2012 werd uitgeroepen. De evolutie van een huwelijk is haar tweede roman en vertelt het verhaal van Masha die les geeft aan de universiteit. Met haar man Bastiaan en hun twee dochters leidt ze een comfortabel leven. Dan komt de broer van Bastiaan, Frederick met zijn Nieuw-Zeelandse vrouw Shannon en hun baby Deirdre bij hen inwonen. Masha heeft Frederick meer dan twintig jaar niet gezien. Onvermijdelijk raken de levens van de twee gezinnen steeds meer verstrikt in elkaar. De evolutie van een huwelijk, een roman over familiebanden die worden aangehaald en weer verbroken. Bremmer werd geroemd om haar beschrijvende en beeldende stijl. Deze roman maakt zeker nieuwsgierig. Uitgegeven bij Querido, Blz.: 256, Prijs: € 18,99.

  • Waar wind en golven ons deden belanden

    Waar wind en golven ons deden belanden

    Emma Donoghue (Dublin, 1969) is een literaire alleskunner. Ze lijkt alle genres even gemakkelijk te beheersen, of het nu biografieën, literaire geschiedenissen, toneelteksten, radiohoorspelen, sprookjes of korte verhalen zijn. Ze is vooral bekend van haar romans. Haar internationale bestseller Room werd Best Book of 2010. Het boek dong ook mee naar de Man Booker Prize, de Commonwealth Prize en de Orange Prize. Nu verrast Donoghue met Verdwaald, een bundel prachtige verhalen.

    De verhalen in Verdwaald zijn erg verschillend en bestrijken vier eeuwen, toch hebben ze iets gemeen. Stuk voor stuk zijn de hoofdpersonen op een dwaalspoor geraakt: ze dwalen, of verdwalen, in hun levens. En al die levens nemen onvoorziene wendingen. Vaak welkom, soms ook niet, maar altijd totaal onverwacht. Situaties zijn uitzichtloos of juist veelbelovend. Grenzen worden verkend of bewust opgezocht. Allemaal zijn het reizigers in hun eigen leven, die plots voor een grote verandering komen te staan.

    Iedereen maakt een reis. De een verder dan de ander. Maar alle personages verlaten het bekende of keren er juist naar terug. Dat maakt hen allen immigranten, weggerukt uit hun vertrouwde omgeving. Soms is dat hun eigen beslissing, soms ook niet. Hoe dan ook, Donoghue maakt duidelijk dat reizen, gewenst of gedwongen, samen gaat met verwarring. En daar te midden van die verwarring ontstaan pakkende verhalen.
    Het mooiste aan deze verzameling verhalen is dat ze waar gebeurd zijn. Of bijna waar gebeurd.

    Achter de verhalen schetst Donoghue hoe zij tot deze vertelling kwam. Vaak zijn het korte krantenberichten die haar tot deze korte verhalen hebben geïnspireerd. Maar het kunnen ook brieven of zelfs een overlijdensacte zijn. En in handen van Donoghue worden deze niemendalletjes verhalen die erop wachten om verteld te worden. In weinig woorden, maar in rake streken weet ze levensechte personages neer te zetten met wie je wel moet meeleven, of ze het nu verdienen of niet.

    In Voorwaarts probeert een jonge vrouw het beste van haar leven te maken. Maar dat gaat moeizaam, ‘als ze wakker wordt is er soms een loden gevoel van haar lot dat haar tegen het kussen drukt’. Ze is een gevallen vrouw. ‘Gevallen. Het is niet zoals in een roman, of zoals op het toneel; het is net zo gewoon als stopwerk.’ Caroline heeft gewoon gedaan wat ze moest doen sinds ze op haar 19e achterbleef met een 9 jarig broertje. Haar harde leven wordt raak beschreven: klanten worden ingepland tussen huishoudelijke taken en de zorg voor haar dochter en broer. Haar dochtertje is Carolines grote liefde: ‘Dat is de paradox die haar hersens afmat, haar hart geweld aan doet: het beste wat haar in het leven is overkomen is voortgekomen uit het ergste.’ En dat maakt dat Caroline, hoe ondragelijk ze haar leven ook vindt, met geen enkel ander leven zou willen ruilen.

    Broer en zus leven samen in een uitzichtloze situatie, maar creëren voor elkaar een illusie. Hij doet alsof hij zijn werk leuk vindt, zij doet of ze haar tijd doorbrengt met zorgen voor haar kind, lezen en intellectuele ontwikkeling. Voor Caroline is het duidelijk: haar leven zal nooit veranderen. Ze kan niet anders dan zich schikken in haar lot. Tot haar broer een onverwachte uitweg ontdekt. Een prachtige vertelling, die meerwaarde krijgt door het naschrift. Het leven van Caroline Thompson is bekend uit de brieven van Charles Dickens. Hij blijkt de onbekende weldoener uit het verhaal. En dat maakt het verhaal alleen maar mooier.

    Een ander juweeltje is De kruik van de weduwe. Dit verhaal is gebaseerd op één intrigerende regel uit een  krant uit 1735. Deze ene regel resulteerde in een heel kort, maar pakkend verhaal, met een zeer onverwachte wending en een verrassend einde. Ook dat bindt de verhalen: in het leven moet je risico’s nemen, gokken. En soms win je, en soms verlies je. De verhalen vormen een mooie eenheid. Het ritme wordt versterkt door de indeling in delen: ‘Vertrek’, ‘Op doortocht’  en ‘Aankomst en nasleep’. Het motto van Vergillius’ smeedt de delen tot een eenheid. Want ‘waar wind en golven ons deden belanden’, dát moet de gedeelde ervaring van alle hoofdpersonen zijn.


    Verdwaald

    Auteur: Emma Donoghue
    Vertaald door: Manon Smits
    Verschenen bij: Uitgeverij Atlas Contact
    Aantal pagina’s: 240
    Prijs: € 24,95