• Een warm tapijt dat nimmer slijt

    Een warm tapijt dat nimmer slijt

    Kort voor haar overlijden in 2013 leverde de schrijfster D. Hooijer dit prachtige boek in bij haar uitgever. Het vormt een waardige afsluiting van een schrijverscarrière die tamelijk kort is, omdat ze pas in 2001 op 62-jarige leeftijd debuteerde.

    Achter de neutrale titel – er worden berichten verstuurd en ontvangen, ingesproken en (soms) niet verstuurd en het hoofdpersonage is een zakenman -, emotielozer kan het haast niet, gaat een wereld van emotie schuil.
    Vanaf het begin wordt de lezer geboeid en naarmate hij verder komt in het verhaal, raakt hij meer en meer betrokken bij het lief en leed van de personages. Dat dit boek zo’n grote aantrekkingskracht heeft, komt niet zozeer door de gebeurtenissen – er gebeurt namelijk niet zo veel – als wel door de markante figuren en hun onderlinge relaties. Hooijer brengt haar personages tot leven, geeft steeds iets meer van hun karakter en verleden prijs en doet dat op zo’n mooie en liefdevolle wijze dat je niet anders kunt dan houden van haar personages, zelfs van de ‘bijna-slechterikken’.

    Peter Landsman is, zoals zijn naam suggereert (het Griekse woord petra betekent rots) degene op wie iedereen kan bouwen. Zijn eerste vriend is de veel oudere zakenman en kunstliefhebber Carl die handelaar in ijzerwaren is. Van hem leert Peter, die in het begin heel onzeker en daardoor onzelfstandig is, boekhouden en hoe hij klanten netjes te woord moet staan. Het is ook Carl die hem inwijdt in alles wat het leven te bieden heeft. Omdat Carl voor zijn zaken vaak op reis is en Peter veel alleen is, wordt hij langzamerhand steeds zelfstandiger en vertrouwt hij meer en meer op zichzelf. Dan is het voor hem ook niet langer vanzelfsprekend dat hij maar thuis moet afwachten of en wanneer Carl naar huis komt. In diezelfde periode komt hij erachter dat in hun tuin hun vuilnisbak en wijnflessen ’s nachts geïnspecteerd worden. Door nachten lang in de tuin te waken betrapt hij op heterdaad de ‘dieven’, de aan drank verslaafde zwerver Willem de Baar en zijn hond Karo. Er onstaat een mooie vriendschap.

    Aan de relatie met Carl komt een einde door de vele scharrels van Carl en doordat Peter, die niet van losse contacten houdt, hopeloos verliefd wordt op de oudere tapijtenhandelaar Reggy. Deze man, getrouwd en vader van een paar kinderen, voelt ook veel voor Peter, maar kan niet loskomen van zijn nauwelijks oudere oom Ted. Met hem had hij vroeger een heftige relatie. Aangezien zijn gezondheid veel te wensen overlaat, laat Ted zich maar wat graag verzorgen door Reggy en zijn vrouw Petula. Peter doet er alles aan om Reggy blijvend aan zich te binden. Om niet alleen een mooie, lieve jongen te zijn, maar ook een ‘opwindend karakter’ te krijgen koopt hij een boek, getiteld De betere sadist. Wanneer hij bepaalde ‘kunstgrepen’ die de meer sadistische Ted op het lijf geschreven waren, zoals Peter ook later zal merken, op Reggy toepast, levert dit een aantal hilarische scènes op. Wat Peter ook probeert, hij is en blijft te lief voor deze spelletjes.

    Intussen valt op dat Peter steeds beter weet wat hij wel en niet wil. Wanneer Reggy Peter zijn tapijtenhandel voor een zacht prijsje ter overname aanbiedt, aarzelt Peter geen moment en neemt de hele handel over. (Reggy volgt namelijk met zijn gezin Ted, die voor zijn gezondheid naar warmere oorden moet verhuizen.) Peter, die nooit het wel en wee van de mensen om hem heen uit het oog verliest, betrekt het grotere huis van Reggy waardoor hij Willem ook een ‘thuis’ kan bieden. Langzamerhand krijgt hij deze man weer in het gareel. Willem blijkt een uitstekende kok te zijn die kiest voor een carrière als kok aan boord van een cruiser, – kan hij toch nog een beetje zwerven! –  maar aan wal keert hij steeds weer terug naar het vertrouwde huis van Peter.
    Wanneer Peter van Willem hoort dat de hond Karo eigenlijk van Renske is, een vrouw die buiten de stad dwaalt en slecht voor zichzelf zorgt, besluiten zij haar onder hun hoede te nemen. Door hun goede zorgen went Renske langzaamaan weer aan een meer huiselijk bestaan. En de tapijten? Die zijn niet alleen maar voor de handel, daar wordt ook heel wat op ‘afgedroomd’.

    Het boek leest prettig door de ongedwongen, natuurlijke stijl; de woordkeuze past steeds goed bij de personages. Alle belangrijke thema’s, zoals liefde, haat, trouw en vriendschap vindt men terug in deze roman. Deze knappe, ontroerende roman met de vele mooie passages die met vaart en veel humor geschreven is, verdient bij gebrek aan een opvolger, vele herdrukken!

     

     

  • In memoriam D. Hooijer (1939-2013)

    Er zijn schrijvers waarvan je je voorneemt hun werk te lezen maar waar het, om onduidelijke redenen, steeds niet van komt. D. Hooijer was zo’n schrijver. Maar het kwam er dus niet van. Tot ergens in het voorjaar van dit jaar, er in een achteraf winkeltje, op een schap met tweedehands boeken een nieuw exemplaar van Catwalk (2009) van D. Hooijer stond te stralen. En je herkent haar, want je wilde haar lezen. Toch duurde het nog tot eind deze zomer voor het gelezen werd. En daar begon een zoektocht, naar de tijd en over wie het nu eigenlijk gaat in dat boek. Dan de ontdekking dat het een boek is om in te verdwalen en weer terug te keren. Een boek met vreemde personages en veel mooie zinnen. Zinnen die je opnieuw moet lezen, en nog eens om de essentie te kunnen pakken en die aan het denken zetten en je dingen laten ontdekken. Een boek dat doet verlangen naar meer van dezelfde auteur. Je wilt kennismaken met de schrijver en al haar werk voorafgaande aan Catwalk en alles wat daarna verscheen en nog zal verschijnen. Maar daar zit dus opeens een limiet aan.

    D. Hooijer, pseudoniem van Kitty Ruys, is vorige week woensdag 25 september op 74 jarige leeftijd overleden. Van Oorschot, haar uitgever liet weten dat ze op de hoogte waren van haar problemen met haar gezondheid maar  daar deed ze zelf zo ‘onsentimenteel’ over dat er niet uit op te maken viel dat haar einde al zo dichtbij was.

    Ruys debuteerde pas op 62-jarige leeftijd met de verhalenbundel Kruik en Kling. Daarvoor had ze enkele verhalen gepubliceerd in het literaire tijdschrijft Tirade. Na drie verhalenbundels Kruik en kling, Zuidwester meningen en Sleur is een roofdier, maakte ze dan in 2009 haar romandebuut met Catwalk. In 2011 kwam haar tweede roman De wanden van Overhorst uit. De schrijfster werkte ook als boek illustrator en schreef poëzie. In de jaren tachtig publiceerde ze bundels onder het pseudoniem Milly Wiers maar met haar poëzie trok ze weinig lezers. Ze omschreef zichzelf als een parvenu in de literaire wereld. Dit jaar voltooide ze nog de roman Berichten van een zakenman. Het boek zal begin 2014 verschijnen.

    ‘Verdriet komt boven bij ledigheid en een cruise is erom vragen.’ (Catwalk, p. 159)