Pats, boem, Shakespeare

Recensie door: Reinder Storm

Tamelijk onopgemerkt verscheen in mei 2025 een nieuwe vertaling van de 154 sonnetten van William Shakespeare (1564-1616). De eerste Engelse uitgave van deze gedichten dateert uit 1609. In de 19de eeuw verscheen voor het eerst een volledige vertaling, door L.A.J. Burgersdijk (die trouwens ook alle toneelstukken van Shakespeare in het Nederlands vertaalde). Deze nieuwe integrale vertaling van deze wereldberoemde sonnetten is de zestiende.

Het is verleidelijk om al die zestien verschillende vertalingen eens bij elkaar te zetten en te gaan vergelijken, integraal of gedicht voor gedicht. Maar aan die verleiding is vooralsnog weerstand te bieden. Laten we het hebben over déze uitgave. Want alles eraan is prettig. Het formaat, het papier, de in katernen genaaide en gebonden uitvoering, de mooie tweekleurendruk en de lichtvoetigheid waarmee de tekst wordt gepresenteerd. Of beter gezegd: niet wordt gepresenteerd.

Want de uitgave bevat geen inleiding, geen verantwoording of bronvermelding, en ook geen Engelse tekst naast de Nederlandse vertalingen, gewoon pats, boem: gedichten om te lezen. Laat één voorbeeld iedereen ervan overtuigen dat vertaler Frans van Deursen het Engels van Shakespeare van meer dan vierhonderd jaar geleden soepel overzette in hedendaags Nederlands.

In boeken uit reeds lang vervlogen tijd
zie ik de knapste lieden uitvergroot;
hoe schoonheid wonderschone verzen wijdt
aan jonkvrouwen en ridders, mooi maar dood.
Met zwier doet de antieke pen verslag
van hand, van voet, van voorhoofd, oog en mond.
Breedvoerig rijmend maakten ze gewag
van schoonheid die vóór jou niet eens bestond.
Dus al hun odes zijn slechts profetie,
een toekomstbeeld waarin jij wordt voorzegd.
Toch wordt het nergens grote poëzie:
geen van die zieners zag jou immers echt.
En ik, die hier en nu de muze dien,
ben sprakeloos terwijl ik je kan zien.

Hedendaags – en niet alledaags, verre van. In heel veel andere sonnetten weet de vertaler met zijn rake woordkeus en ‘een gezonde dosis overmoed’ de poëzie van Shakespeare te vertolken. Keurig conform de impliciet vereiste regels, met behoud van regellengte en metrum, en dat zonder enige kramp of nadrukkelijkheid. Eeuwige ontroering, gevangen in een ogenblik, telkens veertien regels. Heel warm aanbevolen.

 

Recent