In 2024 debuteerde Safae el Khannoussi met Oroppa, dat in 2025 werd bekroond met zowel de Boon als de Libris Literatuurprijs. Een unicum in literatuurland, nog nooit won een debutant de twee grootste literaire prijzen van Vlaanderen en Nederland. Bij velen riep dat gelijk de vraag op, hoe ga je hier als debutant mee om? Bo van Houwelingen opende haar artikel in de Volkskrant zelfs met het stemmige ‘Je zou bijna medelijden krijgen met de 31-jarige Safae el Khannoussi.’ Ze eindigde haar analyse van succesvolle debutanten: ‘Voorlopig hoeft El Khannoussi over een tweede roman nog niet na te denken. Zij is zo hoog de lucht in geschoten dat het nog wel even zal duren voordat ze weer is geland.’
Een tweede roman is inderdaad nog niet in zicht. Toch kon de uitgever de neiging niet weerstaan om nog in 2025 ander werk van El Khannoussi te publiceren. Het gaat om twee verhalen die eerder in De Gids verschenen: De erfenis en De dobbelaar van Caïro. Samen goed voor nog geen 40 pagina’s, maar prachtig vormgegeven in een kleurig cahier dat je moet openklappen om de inhoud te kunnen lezen. Het is een klein cadeautje voor de verzamelaar die maar geen genoeg kan krijgen van El Khannoussi of niet bekend is met de site van De Gids, waar de verhalen gratis beschikbaar zijn.
Onmiskenbaar is in de verhalen de kenmerkende stijl van El Khannoussi aanwezig: de fragmentarische vertelling, personages die door het leven dwalen en het mistige café met uitschot dat geen plaats weet te vinden in de samenleving. Er worden jointjes gedraaid en gegokt in bars. In De erfenis vertelt een man in een Amsterdams theehuis hoe een broer en zus terugkeren naar Marokko om een verwaarloosd stuk land te verkopen. Het geld zien ze helaas nooit. In De dobbelaar van Caïro gaat het in korte fragmenten over A (een man) en B (een vrouw). A speelt backgammon tegen een agent in een bar in Caïro, die hij eigenlijk moet laten verliezen. De inzet loopt hoog op, alles zet hij in, zelfs zijn herinneringen.
De fragmentarische schrijfstijl heeft in een kortverhaal helaas niet hetzelfde effect als in een roman. De lezer van Oroppa wordt overspoeld met meanderende verhalen en prachtige zinnen, waarin steeds nieuwe details te vinden zijn. Elke keer leer je weer iets nieuws, blijft er iets anders hangen. In de korte verhalen werkt dat minder, omdat er te weinig ruimte is om te kunnen verdwalen in de verhalen, om het verhaal echt te ontwikkelen. Als de sfeer en spanning eenmaal geschetst is, is het verhaal meestal alweer afgelopen. Toch zijn in de verhalen ook weer prachtige zinnen te vinden en zeer boeiende personages. Oroppa is duidelijk niet uit de lucht komen vallen.
Om je debuut te laten opvolgen door oud werk lijkt een tactische keuze. Een zoethoudertje zou je kunnen denken, of eerder: een cadeautje voor de onverzadigbare lezer. In elk geval is de vormgeving alleen al een reden om het boekje aan te schaffen en is het nooit een straf om (opnieuw) twee verhalen te lezen waarin de zinnen weer prachtig over elkaar heen buitelen. En die tweede roman? Daar moeten we nog maar even niet aan denken.
Vind hier de recensie van: Oroppa / Safae el Khannoussi









