Literair Nederland

door Menno Hartman
Alice verblijft nog steeds in Wonderland. De klassieker van Lewis Caroll is opnieuw  geïllustreerd uitgegeven door Gottmer. Dat dit geen obligate heruitgave is spat er meteen van af. Voor dit werkelijk prachtige boek maakte Floor Rieder voor vrijwel elke bladzijde een schitterende illustratie. Vanaf de achterzijde van het boek begint Alice in Spiegelland, ook vertaald door Sofia Engelsman. Een moedige daad, na alles wat er zoal vertaald is aan Carroll-klassiekers, en door wie (Nicolaas Matsier) en wat er aan boeken rond deze held verscheen (Carel Peeters). Dit is in elk geval uiterlijk de mooiste.

‘ The illustrations for this book are done in a very special technique close to the scratchboard technique, which was highly popular in the 19th century. In this old technique, the illustrations were cut out with a sharp knife in a layer of Chinese clay, which itself was covered in a layer of ink. In the illustrations for Alice, Floor chose to work with layers of glass in stead of clay, for an even finer result.’

Per Petterson, de Noorse koning van de aangrijpende stijl komt met een nieuw boek in vertaling bij de Geus. Nadat het inflatoire stickertje ‘auteur van dwdd boek van de maand’ eraf gepeuterd is, is het een mooi omslag. Ze moeten dit met die dwdd stickertjes maar niet meer doen, er zijn inmiddels honderden boeken waarvoor zoiets geldt. Twee wegen was een indrukwekkend boek. Hoe dit boek gaat zijn leest u binnenkort op deze site. Eerder bespraken we al: Ik vervloek de rivier des tijds. Vertaling Marin Mars.

De Arbeiderspers brengt De Condottiere van Georges Perec. ‘Het romandebuut van Georges Perec, begint als een misdaadverhaal waarin schilderijen-vervalser Gaspard Winckler zijn opdrachtgever Anatole Madera vermoordt. Via een zelf gegraven gang vlucht hij vervolgens uit het atelier, waar hij tevergeefs heeft geprobeerd een schilderij van Antonello da Messina te evenaren. Terloops krijgen we te horen over het trieste verleden van Winckler, zijn scholing als vervalser, zijn onderwerping aan het misdaadsyndicaat dat hem emplooi geeft en zijn tamelijk schimmige liefdesaffaires met twee vrouwen. Wanneer hij zich later verschanst bij zijn vriend Streten nemen de gesprekken met hem, cirkelend rond het misdrijf dat hij heeft gepleegd, bij vlagen de vorm aan van een verhoor.’

Vertaling Edu Borger. Het boek werd door Gallimard in Frankrijk geweigerd en heeft sindsdien in een la gelegen. Hier krijgt een lezer nou echt zin in, mooi omslag, en het echte debuut van de schrijver van Het leven een gebruiksaanwijzing, wat een schitterend leesavontuur is. We recenseerden eerder ’t Manco.  En ook Tips en wenken voor wie zijn afdelingschef om opslag wil vragen.

door Carolien Lohmeijer

De Fransman Christian Oster schrijft gedetailleerd over alledaagse dingen. Voor spanning en intrige hoef je zijn roman In de trein niet te lezen. Wel voor zijn stijl en gevoel voor humor. In de trein begint op een station waar een man een vrouw ontmoet die een zware tas vol boeken bij zich heeft. Beiden stappen in de trein. De man wordt verliefd.
Hoe oorspronkelijker de stijl van een schrijver, hoe belangrijker de rol van de vertaler. Kiki Coumans ontving in 2000 het Dr. Elly Jafféstipendium voor veelbelovende vertalers uit het Frans.

In de trein, Christian Oster, Verschenen bij Studio 3005, Vertaald door Kiki Coumans, 112 pagina’s , € 20,–

Kor de Vries heeft met plezier Blaasmuziekpop vertaald. Op zijn webpagina schrijft hij: ‘Vea Kaiser (geb. 1988) is er met deze debuutroman in geslaagd een prachtig dorpsepos en een meeslepende ontwikkelingsroman neer te zetten. Met een sprankelend taalgebruik, dolkomische vertellingen en taferelen uit een bijzondere dorpsgemeenschap en tegelijkertijd met diepzinnige beschouwingen over het leven en de mens als individu én onderdeel van een groter geheel. Een boek om van te genieten en vrolijk van te worden!’
Dat maakt nieuwsgierig!

Blaaspopmuziek, Vea Kaiser, Uitgeverij Arbeiderspers, 480 pagina’s, € 21,95

 

 

 

 

De grenzen tussen feit en fictie vervagen in De fietser van Tsjernobyl, over de atoomgeleerde Vasili Nesterenko, die tijdens de ramp in Tsjernobyl erger wist te voorkomen. Het speelt in een stad in de directe omgeving van de reactor, en vertelt indringend over de lotgevallen van haar bewoners. Zij hebben aan Nesterenko niet alleen hun leven maar ook hun toekomst te danken. Want ondanks alle tegenwerking en repressie van de overheid doet Nesterenko alles om het leven van de slachtoffers van Tsjerbobyl ten minste een beetje te verlichten en de waarheid aan het licht te brengen.

De fietser van Tsjernobyl, door Javier Sebastián, vertaald door: Peter Gelauff, 208 pagina’s, € 19,95

 

 

 

Nadat hij te horen heeft gekregen dat hij ongeneeslijk ziek is, begint Wolfgang Herrndorf  een digitaal dagboek. Hij schrijft zonder medelijden op te willen wekken, en vaak zelfs met verrassende humor. Zijn aantekeningen gaan over het omgaan met tijd, efficiëntie en arbeid, het schrijven (met boeiende inzichten over Tsjik), zijn liefde voor de natuur en geliefde kunstenaars (waaronder Jacob van Ruisdael), zijn vrienden, zijn angsten en verlangens. Herrndorf heeft in augustus 2013 zijn leven beëindigd.

Leven met het pistool op tafel, Een Berlijns dagboek, door Wolfgang Herrndorf, Uitgeverij Cossee, vertaald door Pauline de Bok, 448 pagina’s, € 24.90

 

 

 

Zes jaar lang hebben de auteurs van Poetin onderzoek gedaan om een biografie te schrijven over vooral de privé-persoon Poetin.
Ze spraken daartoe o.a. met mensen die hem al kenden voor zijn grote internationale bekendheid. Chris Hutchins en Alexander Korobko zijn beiden vooraanstaande journalisten, beiden met een aanzienlijk oeuvre. Gezien het huidige klimaat in Rusland kan je je echter afvragen of hun gesprekspartners open en eerlijk gesproken hebben.

Uitgeverij Glagoslav, Chris Hutchins en Alexander Korobko, vertaald door Annelies de Hertogh en Els de Roon Hertoge, €24,95

 

door Menno Hartman

Grote boeken deze week. Neem nou De Stad van Remco Campert en Jeroen Henneman. Een schitterende hommage, groot als een onderarm.

‘Aan deze en gene moet ik schrijven
dat ik het niet doe
dat ik weiger
dat ik ga procederen
dat de dagen hier in regen verslijten

en de wereld nooit groter is dan een stad
dan ik in die stad
mijn voeten op die stenen […]

zoals een stuk uit het gedicht ‘Brieven’ luidt. Het is prachtige poëzie van de laatste ‘Grand Old Man of Dutch Poetry’ die we hebben, Campert, en er staan heel mooie kunstwerken bij, met wisselend materiaalgebruik van Henneman. Een cadeau voor de feestdagen. Uitgeverij De Harmonie.

De Wereld-bibliotheek geeft ook een groot feestdagenboek uit: Spinoza’s achtbaan door Erik Bindervoet (tekst) en Saskia Pfaeltzer (beeld). Een leraar wiskunde probeert op zijn leerlingen zijn bewondering voor Spinoza over te brengen. ‘Tering, wat een kapot goed verhaal’ is de reactie uiteindelijk. Het boek is rijk geïllustreerd, er zijn echt kosten noch moeite gespaard bij deze uitgave. Misschien in de hoop een kassucces als De wereld van Sofie te evenaren. Niet slecht gedacht: ‘Grote Denkers’ is een vak  dat op middelbare scholen steeds frequenter aangeboden wordt. Of dit de juiste toon is ‘Wat had hij graag met Spinoza in de achtbaan gezeten, maakt niet uit welke! Tivoli, Rio de Janeiro, Legoland, De Efteling!’ is moeilijk te beoordelen… Al herinner ik me uit een verleden van kind-zijn dat niets afschuwwekkender is dan volwassenen die een populaire toon aanslaan. De illustraties hebben een wat jaren ’80 -’90 patina. Het zijn er  heel veel,  maar ze zijn niet zo constant van kwaliteit.

Een derde boek van grote omvang is Suikerschedel van Charles Burns. De flap zegt: ‘De lange, vreemde reis die in X begon en een vervolg kreeg in De korf bereikt in Suikerschedel zijn hallucinerende, hartverscheurende slot, maar niet voordat Doug in het reine is gekomen met de leugen die hij zichzelf vanaf het begin heeft verteld. In dit afsluitende deel ontwikkelen vreselijke nachtmerries zich tot een nog afschuwelijkere werkelijkheid…’ Mooie klare tekeningen, weinig emoties in de gezichten, goede kleuren. De vertaling is van Arend Jan van Oudheusden. Het lijkt me niet makkelijk een strip te vertalen. Van welke Engelse zin zou bijvoorbeeld de tekst: ‘Je hoeft niet zo truttig te doen, zeg me gewoon waar ze is,’  een vertaling zijn?
Mooi is de afwisselende kadrering, de zwarte tekstkaders die het tempo wat uit het verhaal halen en de diepgang verhogen, de veelzeggende details. Uitgeverij Oog & Blik.

door Menno Hartman

Wanneer je zou moeten voorspellen welke auteurs over 50 jaar nog gelezen worden, zou Maria Stahlie nog niet zo’n slechte suggestie zijn. De grote sellers à la Herman Koch en Tommy Wieringa zijn waarschijnlijk te zeer aan de mode onderhevig om veel tijd te kunnen overbruggen (een lijstje met de bestsellende titels uit de jaren ’20 van de vorige eeuw dat ik ooit onder ogen kreeg leverde bij mij niet 1 herkenning op, bijvoorbeeld) Grunberg blijft dan misschien bekend met 1 werk. Maar Maria Stahlie is van het soort stille constante kwaliteit dat wel eens blijvend zou kunnen zijn. De achterflap is zo mal dat ik hem niet citeren zal. Hier kan de schrijver niets aan doen. Egidius is welhaast het vijftiende boek van Stahlie, vooral de romans De lijfarts en Honderd deuren waren heel erg goed. Stahlie is een hele goede schrijver, met een volstrekt eigenzinnige onderwerpskeuze, een verademing. Omslagontwerp Janine Jansen.

Er is een nieuw boekje van Levi Weemoedt! Het is weer alles narigheid wat de klok slaat, de liefde werkt niet, dat was al te voorspellen, de grootste windbuilen zitten op de hoogste posten,

‘Advent

Hoe dichter bij de kerst

hoe kribbiger ze werd.’

Dat werk. Leuk, Op een bepaalde manier. Iets vaker dan vroeger schiet Weemoedt in het register: net iets te flauw; naar mijn smaak. Omslag studio Ron van Roon.

René Huigen en Hans Dekkers vertaalde voor uitgeverij Karaat Preludes for Memnon van Conrad Aiken. Dekkers  schreef er een nawoord bij. ‘Deze winnaar van de Pulitzerprijs voor poëzie is altijd in de schaduw blijven staan van Amerikaanse dichters en tijdgenoten als Ezra Pound, Robert Frost of W.H. Auden.’

De grafsteen van Aiken, is een bankje, een sympathiekere bestemming voor zo’n steen ken ik niet, vooral in Engeland heb ik het vaker gezien. Jammer dat de editie eentalig is, je denkt onmiddellijk: zouden ze wat te verbergen hebben? Dat leest u dan binnenkort in een recensie. Beiden dichters, Dekkers en Huigen, en heel verstandige heren, dus het zal wel meevallen.  Mooi boekje, fraai dat Karaat dit doet. Omslag: Studio De La Rúa.

Het levende fossiel, de coelacant die in 1938 door een visser in zijn net gevonden werd spreekt sinds die tijd tot de verbeelding. Hij is een zinnebeeld geworden van de fascinerende ontwikkeling van soorten. En in zijn geval: niet ontwikkelen.

‘De ontdekking van de coelactant is bij Weinberg een Spielbergverhaal: Indiana Jones meets Jurassic Parc, ‘ schreef Philip Marsden in The Mail on Sunday.

Vertaald door Auke Wouda en een beetje geïllustreerd. Omslag Studio Jan de Boer.

door Menno Hartman

Wie is Jurgen Maas? Hij is een uitgever, een jonge uitgever in een tijd waarin zelfs sommige gevestigde uitgevers wat angstig naar de toekomst kijken, ‘De toekomst ligt achter ons’ hoorde ik vandaag nog een goede boekhandelaar zeggen. Niet voor Jurgen Maas. Zijn website meldt: ‘Uitgeverij Jurgen Maas is een nieuwe uitgeverij in Amsterdam, die zich zal richten op Nederlandse en vertaalde literatuur (proza en poëzie) en literaire en journalistieke non-fictie. Aandachtsgebieden zijn het Midden-Oosten, Noord-Afrika, en de multiculturele samenleving.’ Dat lijkt midden in de roos, deze tijden.
We bespraken recent al dit boek van Maas, nu kwam Firoozeh Farjadnia’s  Postvogel binnen en we zullen ook dat boek voor u lezen en bespreken. ‘Behalve een oude winkelier ziet niemand dat ze eigenlijk nog een kind is. Ze gelooft zelf ook dat ze net zo dapper en strijdlustig is als haar tante Lida. Die zit in het Iraanse verzet en wordt gezocht. Ik ben een dappere postvogel, herhaalt ze in zichzelf om haar angsten te bezweren. Vele jaren later loopt ze als gevluchte, jonge vrouw stage op een architectenbureau in Nederland. Haar begeleider volgt de opkomst van populistische politici op de voet.’

De reeks klassieken van Schokland vinden wij bij Literair Nederland altijd indrukwekkend. Recent verscheen Andorra van de Zwitser Max Frisch opnieuw.  Max Frisch, de grote Frisch, die  boeiend blijft waar veel schrijvers uit zijn tijd toch langzaam wegzakken. Zijn Homo Faber, of Stiller blijven meesterwerken van de 20ste eeuw. Vertaling Adriaan Morriën.

De Geus publiceert deze week Jim Crace Oogst.  Helemaal nieuw voor mij. Onze vrienden van Cobra lazen het boek en zeggen erover: “Dit tijdeloze” verhaal, met ritmewisselingen en vakkundig ingebedde uitstappen naar het verleden, is oorspronkelijk geschreven in een Engels dat door een jambische cadans wordt voortgestuwd, met de occasionele alliteratie en assonantie. De taal is zeer rijk en zinnelijk concreet, maar ook van een Bijbelse soberheid en kracht. Jim Crace heeft met ‘Oogst’ een tot parabel gestileerde historische roman geschreven die in onze globaliserende wereld met zijn opgelegde “moderniteit” en zijn ongewilde migraties geen escapistische lectuur verdraagt.’ Tsjonge, nou maar hopen dat het ook nog een beetje een mooi boek is. Crace lijkt een boeiende figuur. De vertaling is van Regina Willemse.

Atlas Contact publiceerde Ben Lerners 2204 , Zijn debuut bespraken we al op Literair Nederland: Of Vertrek van station Atocha een ‘goed’ boek is, hangt dus af van de criteria die worden gesteld; de hoofdpersoon is weinig sympathiek, de verhaallijn weinig opwindend en de schrijfstijl weinig direct. Daarentegen biedt de roman voldoende: een poëtisch kijkje op Spanje, een fervent gefilosofeer en tal van thema’s ‘ter contemplatie’. Wederom in de lijn van Jerofejevs boek, is Vertrek van station Atocha zo af en toe eerder een prozagedicht dan een roman. Maar de verteller is gezegend met een heerlijke zelfspot.’ De vertaler wordt op de website van de uitgever niet gereveleerd, maar is wellicht net als Lerners vorige boek in handen van Ronald Vlek.

 

 

door Boris van de Woestijne

Dode Zielen. Bij Van Oorschot verscheen Dode zielen in een nieuwe vertaling van Aai Prins die ook Verhalen en Novellen vertaalde. Het boek zelf behoeft waarschijnlijk nauwelijks toelichting: het gaat over een man, Tsjitsjikov, die, omdat lijfeigenen maar eens in de drie jaar worden geteld, handig hypotheken afsluit op gestorven lijfeigenen: vandaar Dode zielen. Het boek is geestig, spannend en levendig. In dit boek zijn alle overgebleven fragmenten en brieven die Gogol over het boek schreef opgenomen.

Pogingen iets van het leven te maken, Het Geheime Dagboek van Hendrik Groen gaat over een oude man die in korte dagboekfragmenten een jaar lang over zijn leven vertelt. Van de uitgever: ‘Hendrik Groen is wel oud maar niet dood, en niet van plan zich eronder te laten krijgen. Toegegeven: zijn dagelijkse wandelingen worden steeds korter omdat de benen niet meer willen en hij moet regelmatig naar de huisarts. Technisch gesproken is hij bejaard. Maar waarom zou het leven dan alleen nog maar moeten bestaan uit koffie drinken achter de geraniums en wachten op het einde? In korte, ogenschijnlijk luchtige, maar vooral openhartige dagboekfragmenten laat Hendrik Groen je een jaar lang meeleven met alle ups en downs van het leven in een bejaardentehuis in Amsterdam-Noord. Op de laatste dag van het jaar zal het nog moeilijk zijn om afscheid te nemen van dit charmante personage…’

Pogingen iets van het leven te maken is een boeiende titel. Wie maakt zich op 83 jarige leeftijd nog druk over de vraag of hij iets van het leven kan maken? Hendrik Groen wel. En ook de eerste dagboeknotitie laat zien dat we hier niet met een doorsnee bejaarde te maken hebben (met dank aan recensieweb) Ik hou ook het komend jaar niet van bejaarden. Dat geschuifel achter die rollators, dat misplaatste ongeduld, dat eeuwige klagen, die koekjes bij de thee, dat zuchten en steunen. Ik ben zelf 83^1/4 jaar.

Tot slot viel mijn oog op Een dwaze maagd van Ida Simons. Een in de jaren 60 onder pseudoniem verschenen boek over een jong meisje dat in de jaren 20 het joodse familieleven in Antwerpen, Den Haag en Berlijn beschrijft. Het boek is veelgeprezen onder andere door Maarten ’t Hart. Een lofzang en een mooie beschrijving: Wat is het een prachtig boek, die korte roman ‘Een dwaze maagd’. Voluit autobiografisch, ongetwijfeld. De lotgevallen van een Joods-Belgische familie, gezien door de ogen van een argeloos meisje, een dwaze maagd, die maar één doel voor ogen heeft: pianiste worden. De vader en moeder van de dwaze maagd verkeren als kat en hond met elkaar en daarom reist de moeder regelmatig met haar dochter af naar Antwerpen om daar bij familie te logeren. Van Antwerpen, en de grote Joodse gemeenschap daar, krijgen we een prachtig humoristisch beeld. Het boek heeft een lichte toon, Ida Simons vertelt snel, want ze heeft zoveel te vertellen, en soms zou je wensen dat ze even de pas zou inhouden en ons wat gedetailleerder, à la Adri van der Heijden, het wel en wee zou beschrijven van die Elsschot-achtige zakenwereld waarin de dwaze maagd terechtkomt. (Maarten ’t Hart, NRC, 16-07-2007)

 

door Menno Hartman

Knut Hamsun, Nobelprijswinnaar 1920, een voorbeeld voor vele schrijvers. De Geus gaat moedig door met het oeuvre van deze Noor.

‘Het effect van de industrialisering in een kleine, geïsoleerde kustplaats in Noorwegen is gigantisch. De jonge Edevart, zwerver tegen wil en dank, wordt op sleeptouw genomen door August, de wilde vrijbuiter. Louise Margrete valt voor Edevart en voert hem mee naar Amerika.

Met humor en kracht schetst Hamsun de menselijke natuur en de teloorgang van oude gewoonten en tradities.’ Vertaling van Marianne Molenaar.

‘Gerd de Ley selecteert aforismen uit alles en iedereen. Je moet je in een bunker met twee mortiergranaten ingraven om niet door Gerd de Ley geplunderd te worden.’ Dat schreef Gerrit Komrij in De buitenkant, verschenen bij de Arbeiderspers in 1995. Komrij heeft zich niet ingegraven, want ook hij is door De Ley ‘geplunderd’. Het is een leuk reeksje aan het worden deze prominent reeks. Ik vind de vormgeving heel erg jaren ’80. maar dat kan een smaakkwestie zijn.

In 1820 publiceerden de jonggestorven dichters Keats en Shelley allebei hun laatste en beste bundel. Toen Keats een jaar later aan de tering gestorven was, schreef Shelley een befaamd gedicht als in memoriam; nog een jaar later kwam hijzelf om bij een schipbreuk. De beide bundels en de lijkzang vormen de inhoud van dit boek. Vertaling Jan Kuijper, de vermaarde poëzieredacteur van Querido. Zou hij zijn redactievaardigheden in toom hebben weten te houden?

Al jaren onderzoeken biologen aan de hand van laboratoriumexperimenten, veldwerk en computersimulaties de geslachtsorganen van allerlei organismen: van zeeslakken tot aaskevers, van primaten tot woestijnratten. Vaak is alleen aan de genitaliën te zien om welke soort het precies gaat. Eén vraag houdt de gemoederen al lange tijd bezig, namelijk waarom de penissen en vaak ook hun vrouwelijke equivalenten zo verschillen van soort tot soort?

En een fragment van het boek dat helaas veel geringer geïllustreerd is dan wenselijk. Want wat verwacht je nu van een leuk popularwetenschappelijk boek met zo’n geinig omslag en leuke titel? Plaatjes! Het filmpje compenseert wat.

 

Door Boris van de Woestijne

Bitterzoet Indië gaat over ‘onze’ herinneringen aan Indië en laat verschillende manieren zien waarop Nederlands Indië wordt uitgebeeld. Of zoals het door de auteur wordt verwoord: ‘Nederlands-Indië is voorbij, maar we zijn nog lang niet klaar met tempo doeloe. Daarvan getuigt de gestage stroom van verhalen, beelden en herinneringen die na het verlies van de kolonie op gang is gekomen en nooit meer is opgehouden.’

Indië en zeker fotoboeken uit Indië zijn – op een goede manier – inderdaad nostalgisch. Het beeld van Indië dat wij hebben uit de boeken en foto’s van Rudy Kousbroek is mijn favoriet. In Fotosynthese schrijft hij: ‘het onvergetelijke huis Zeelandia aan het Tobameer. Hoe langer ik er naar kijk hoe sprookjesachtiger het wordt.’ Dat is precies de kracht. Wie foto’s van Indië bekijkt, bij Kousbroek maar ook in de mooie boeken van Rob Nieuwenhuys (Met vreemde ogen, Baren en oudgasten en Komen en blijven) of bij Cas Oorthuys (Een staat in wording), moet de woorden van Kousbroek beamen: hoe langer je er naar kijkt, hoe sprookjesachtiger het wordt.

Wat mij daarnaast interesseert is hoe de sprookjesachtige beelden van het oude Indië passen in het beeld van het hedendaagse Indonesië. Ik zal niet de enige zijn die op een vakantie aldaar verwachtingsvol op zoek ging naar het sprookjesachtige huis Zeelandia en me vertwijfeld afvroeg welk van de flatgebouwen het was. Ik zou graag een boek zien met dubbelportretten. Plekken uit de verleden en het heden.
Bitterzoek Indië, Herinnering en nostalgie, Pamela Pattynama, Prometheus/Bert Bakker, 302 pagina’s, € 24,95.

Van Joseph Roth verscheen Vlucht zonder einde in de vertaling van Elly Schippers. Van de uitgever: ‘Vlucht zonder einde beschrijft de odyssee van Franz Tunda, officier in het keizerlijke leger tijdens de Eerste Wereldoorlog. Tunda ontsnapt uit krijgsgevangenschap en komt terecht in de chaos van de Russische Burgeroorlog, raakt betrokken bij de communistische avant-garde en zoekt zijn toevlucht in de armen van een mooie Georgische vrouw. Pas na allerlei omzwervingen keert hij vanuit Siberië terug naar Wenen, maar in de tussenliggende jaren is de vertrouwde wereldorde in elkaar gestort en komt Tunda nergens meer aan. Baku, Moskou, Wenen, Parijs – elke stad blijkt slechts een volgende etappe op zijn vlucht zonder einde.’

Vlucht zonder einde maakt onderdeel uit van een hele reeks vertalingen van het werk van Roth, die door Atlas wordt uitgebracht. Het is een aanwinst dat dit boek nu in het Nederlands vertaald is en afgaande op het mooie Zipper en zijn vader, vertaald door Wilfred Oranje maar onder eindredactie van Elly Schippers die Vlucht zonder einde vertaalde, zal de vertaling prima zijn.

Ook de timing van verschijning is goed. Roth is een veelzijdig schrijver die prachtig relaties tussen mensen en karakters kan beschrijven. Maar de boeken van Roth spelen ook in de geschiedenis van midden Europa en voelen als zodanig. Daardoor krijgen ze een extra lading. Dat komt waarschijnlijk omdat de wereld die Roth beschrijft, niet meer bestaat en het nostalgische verlangen naar een verdwenen wereld de personages blijft beheersen. Ook nu leven we in een tijd dat we, weer in Oekraine!, geschiedenis meemaken en de wereldorde – om dit grote woord nog een keer te gebruiken – even op zijn grondvesten schudt. Alle reden om Vlucht zonder einde te lezen.
Vlucht zonder einde, Elly Schippers, Atlas Contact, 112 blz., € 16,99

Bij Uitgeverij Van Oorschot verscheen van Max de Jong de bundel Heet van de naald, en andere gedichten samengesteld door Marsha Keja. ‘Heet van de naald’ geldt als het meest beroemde gedicht van Max de Jong. Max de Jong is de geschiedenis ingegaan als iemand die alles in zich had om een groot kunstenaar te worden: geldgebrek, een gemankeerde relatie met vrouwen, ontevreden, roddelziek en vroeg gestorven. Toch is hij altijd een wat marginale cultfiguur gebleven. Een mooie heruitgave betekent dat er (weer) een groep lezers kan kennis maken met het werk van De Jong. Van Oorschot heeft het gedicht door de jaren heen altijd in druk gehad, en deze versie van Heet van de naald aangevuld met teksten uit de nalatenschap, is een mooie opvolging in die reeks.
In een week vol van nostalgie kun je er gelukkig op rekenen dat Van Oorschot Max de Jong blijft uitgeven.
Heet van de naald, Max de Jong, bezorgd door Marsha Keja, Van Oorschot, € 19,50