Literair Nederland

  • Oogst week 16

    Door Ingrid van der Graaf

    Een debuut, literair tijdschrift, korte verhalenbundel, oorlogsroman en een familieverhaal liggen ten burele klaar om gerecenseerd te worden.

    Jonathan Gibbs (1972) recenseerde voor onder meer The Independent en The Daily Telegraph. Hij schreef eerder al verhalen en nu debuteert hij als romanschrijver met Randall. Over de kunstenaar Randall, een rasechte provocateur die pers en publiek bespeelt, daar stinkend rijk van wordt en de internationale kunstscene op zijn kop zet. Een Damien Hirst zou er wel eens bij in de schaduw kunnen vallen. Het verhaal over Randall wordt jaren na zijn overlijden verteld door zijn beste vriend Vincent, die de opdracht heeft om Randalls laatste – en grootste – daad uit te voeren. Hij doet dit samen met Justine, de weduwe van Randall. Ook postuum zal Randall erin slagen relaties onder druk te zetten en over zijn graf heen de kunstwereld te bespelen. Uitgegeven bij Podium, Vertaald door Lidwien Biekman, 368 blz, € 22,50.

     

    images De Australische poet Les Murray is dit jaar eregast van literair tijdschrift Liter. Dit houdt in dat onder begeleiding van zijn vertaler Maarten Elzinga er gedurende dit jaar nieuwe gedichten van Murray opgenomen worden die nog nergens anders verschenen zijn. In dit nummer dan ook een inleiding over de persoon en dichter Murray door Maarten Elzinga en maar liefst acht nieuwe gedichten. Benedictijner monnik en publicist Frans Berkelmans, bezingt de Mankes-cyclus Gerichte gedichten van Willem Jan Otten. Drie gedichten van Literair Nederland recensent Maarten Buser, die inmiddels aan zijn debuutbundel werkt. Een nog niet eerder vertaald verhaal van C.S. Lewis, Namaakwereld en de gedichten serie Kaddisj van Jane Leusink. Liter is te vinden in de betere boekhandel of te bestellen via www.leesliter.nl.

    9789025445256-huil-maar-ik-wens-je-uitstel-toe-m-LQ-fZijn debuut Er gebeurde o.a. niets (2012) was een roman in korte verhalen die genomineerd werd voor de Academica Literatuurprijs. Daarna schreef Joubert Pignon (1978) een theaterstuk en reportages en verhalen voor verschillende (literaire) bladen. Huil maar, ik wens je uitstel toe, is een bundeling korte verhalen ( soms van maar tien regels) die in hoe ze samengebracht zijn, elkaar versterken in zeggingskracht. Hier thuis heeft een stel pubers zich er een heel weekend mee vermaakt door elkaar er uit voor te lezen en zich daarbij te verbazen over de beschreven gebeurtenissen of halverwege een verhaal hikkend van de lach over de bank te rollen. Ze hebben zich er kortom uitermate mee vermaakt. Als dat geen aanbeveling is. Uitgegeven bij Atlas/Contact, 192 blz, € 22,99.

    Basis CMYKDe Zweedse Steve Sem – Sandberg is auteur en criticus en schreef met De kinderen van Spiegelgrund de aangrijpende geschiedenis van de moord door de nazi’s op gehandicapte en sociaal onaangepaste kinderen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het verhaal wordt verteld aan de hand van het fictieve personage Adrian Ziegler. Als tienjarig kind belandt hij in Spiegelgrund, een voormalig psychiatrisch ziekenhuis dat dienst doet als kindertehuis. Verder is de roman samengesteld uit getuigenissen van overlevenden: de daders in deze roman worden met naam en toenaam genoemd. Zoals hoofdverpleegster Anna Katschenka, die haar taken uitvoert zonder kritische vragen te stellen en na de oorlog veroordeeld werd voor doodslag. Uitgegeven bij Ambo/Anthos, vertaald door Geri de Boer, 504 blz, € 24,99.

    1427899907Hoe beklemmend familie kan zijn. In de vijfde roman van Marieke Groen droomt Amber over ontsnappen. Hoe ze aan brand, explosies en gifslangen ontsnapt, maar vooral aan haar familie. Ontsnappen aan haar moeder die met ter dood veroordeelde gevangenen in Amerika correspondeert, en haar vader, wiens kalmte ze meer vreest dan zijn drift. Het huis van oma en opa is haar toevluchtsoord. Tot opa overlijdt, dan verandert alles. De familie Klein lijkt bijna een gewoon gezin. Maar lang zal dat niet duren, weet Amber, dat doet het nooit. Een roman over dreiging die van binnenuit komt en een meisje dat alle aangrijpt om eraan te ontsnappen. De VPRO gids zei over haar: ‘Marieke Groen is zo’n talent in de marge dat al langer een doorbraak verdient (…).’ Uitgegeven bij Thomas Rap, 256 blz, € 18,90.

    Ingrid Van der Graaf

    ,
    ,

  • Oogst week 15

    Door Carolien Lohmeijer

    Helle Helle is een Deense populaire en bekroonde schrijfster van wie al eerder werk in het Nederlands werd vertaald.
    In Als je wilt komen twee verdwaalde hardlopers, een man en een vrouw, elkaar in een bos tegen en moeten noodgedwongen de nacht buiten doorbrengen. Het is koud, ze hebben honger en kunnen niemand bereiken. Om wakker en warm te blijven, vertelt de vrouw het verhaal van haar ontwortelde leven.

    Als je wilt, Helle Helle, Uitgeverij Querido, € 18,99

     

    Ica‘Op haar veertiende besloot Ineke Cornelia dat Ineke Cornelia geen naam voor een groot schrijver was, en na een tijdje broeden kwam ze op de samenvoeging. Ica was vreemd, en vreemd viel op, bleef hangen: precies wat een groot schrijver nodig had.‘

    Zo introduceert Eva Postuma de Boer een van de hoofdpersonen uit Ica, waarin boekenbaldebutante Nadine Sprenger kennis maakt met en gefascineerd raakt door de schrijfster Ica Metz die ze zozeer bewondert. Tussen haar en de schrijfster bestaat onmiddellijk een vanzelfsprekende, maar onverklaarbare vertrouwdheid.

    Ica, Eva Posthuma de Boer, Kor Vries, uitgeverij Ambo/Anthos, € 19,99

     

    Langzaam afbouwen op deze planeetHoe klein Texel ook mag zijn, het is de vruchtbare voedingsbodem voor de boeken van Nico Dros. Onwillekeurig wil je zijn boeken ‘nareizen’ als je op het eiland bent. Ook sommige van de verhalen in zijn nieuwe bundel Langzaam afbouwen op deze planeet spelen zich daar af, en vinden plaats zowel in het heden als verleden, maar ook in de nabije toekomst.
    In de werelden die hij in deze bundel oproept is steeds iets grondig mis. Het kwaad is nooit ver weg. De sfeer is vaak suggestief of zelfs sinister.
    Binnenkort verschijnt ook een herdruk van Dros’ debuutroman Noorderburen.

    Langzaam afbouwen op deze planeet, Nico Dros, Uitgeverij Van Oorschot, € 16,50

     

    Carolien

    ,
    , , ,

  • Oogst week 14

    door Menno Hartman

    Nico Rost, vertaler Duits, ambassadeur van Duitse literatuur in Nederland zat in de oorlog in kamp Dachau, en om te overleven las hij. In de reeks Kritische Klassieken van uitgeverij Schokland is zijn dagboek heruitgegeven. Rost wist het cynische adagium van de Nazi’s ‘Arbeit macht frei’ om te smelten tot ‘Lesen macht frei’ een monument voor de vrije geest dus dit boek, en een mooie nieuwe uitgave in en prachtige reeks die ook druktechnisch bijzonder geslaagd is. Lees hier het nawoord door de vertaler.

    Boekverzorging: Om tekst en vorm, De Bilt.

    Op denkles 5465699e2b6618.41024693met Sebastien Valkenberg, die holle kreten pareert en pasklare ideeën en modieuze denkbeelden te lijf gaat. Ambo Anthos gaf het boek met een scheermes op de cover uit, een verwijzing naar het Scheermes van Ocham, een stelregel uit de middeleeuwse filosofie om geen ‘grootheden te poneren zonder daartoe gedwongen te zijn’. In de NRC van gisteren werd Valkenberg al flink afgerekend op een afrekening, stof doet hij dus wel opwaaien. In de literatuurlijst een kleine verwijzing naar Karel van het Reve, maar aandachtige bestudering lijkt mij dat in de hele opzet van het boek een grote buiging voor de Meester van de ontleding van de ‘opinion chique’, meer op zijn plaats geweest zou zijn. Zelfs in de hoofdstukvraagstellingen refereert Valkenberg duidelijk direct aan Van het Reve/Henk Broekhuis. Misschien niets nieuws onder de zon dus, maar anderzijds: het blijft noodzakelijk, vastgeroeste uitgangspunten los te wrikken.

    19947_53f4b46fbecc8_19947Meulenhoff brengt in een vertaling van Adri Boon Selma Almada, rijzende ster in het Argentijns literair firmament.

    ‘Een dominee en zijn dochter reizen door de afgelegen Argentijnse streek El Chaco. Als hun auto het ver van de bewoonde wereld en midden in een aanstormend onweer begeeft, worden ze gedwongen om bij een monteur en diens jonge assistent te schuilen. Met z’n vieren wachten ze tot de wind is uitgeraasd en de auto gerepareerd. De gedwongen nabijheid zet echter de onderlinge relaties op scherp.’

    Een roadnovel dus. We zijn benieuwd, binnenkort de recensie op Literair Nederland.

    Menno Hartman

    ,

  • Oogst week 12

    Door Carolien Lohmeijer

    ‘Voor mijn moeder. Je zou maar de moeder van Tjitske Jansen zijn.’ Dat staat op een van de eerste pagina’s van Voor altijd voor het laatst, het prozadebuut van Tjitske Jansen die vooral bekend is als dichteres. Jansen debuteert met dit boek als prozaschrijfster, al mag je je afvragen waar de poëzie eindigt en het proza begint. In Voor altijd voor het laatst schetst ze de jeugd van een jonge vrouw die, -net als Jansen zelf – al vroeg met allerlei problemen te maken krijgt en belangrijke keuzes moet maken.

    Voor altijd voor het laatst, Tjitske Jansen, Querido, 116 pagina’s, € 17,99

     

    Mevrouw HemingwayJe zou maar de vrouw van Ernest Hemingway zijn, dan weet je bijna zeker dat hij er met een ander vandoor gaat.
    ‘I wanted to show how it might have felt to be in love with such a talented and difficult man – and what it might have been like to be loved by him.’ zegt Naomi Wood over haar drijfveer om een roman te schrijven door de ogen van de vier echtgenotes van de grote schrijver. Het feit dat ze er de shortlist van de Dylan Thomas Prize mee bereikte (beste Engelstalige literatuur geschreven door een auteur onder 39 jaar) geeft vertrouwen.
    Mevrouw Hemingway, Naomi Wood, Uitgeverij Querido, 272 pagina’s, € 19,99

     

    De Rosebud atletiekvereniging vOf je bent een Olympisch kampioen in 1928, met goud op de 800 meter. Helaas ben je een vrouw en is de maatschappij nog niet klaar voor je sportambities.
    Als zij terugkeert op de plek waar ze opgroeide, het platteland van Ontario, komen alle herinneringen aan haar veelbewogen leven terug  bij de 104 jaar oude Agnetha Smart.
    ‘You do what you do until you’re done. You are who you are until you’re not.’ – Aganetha Smart.
    De Rosebud Atletiekclub voor vrouwen, Carrie Snyder, vertaling Ernst de Boer, Ankie Klootwijk, Ambo Anthos, € 19,99

     

    De belevenissen van Ruben JablonskiEdgar Hilsenrath putte bij het schrijven van zijn roman De belevenissen van Ruben Jablonski uit eigen ervaringen. Hij werd in 1944 door de Russen uit het getto bevrijd, reisde door de verwoeste Balkan naar Palestina en ging er wonen en had als doel het leven in het getto te beschrijven. En passant is zijn hoofdpersoon getuige van het ontstaan van de staat Israël en de toenemende politieke spanningen.
    De belevenissen van Ruben Jablonski, Een autobiografische roman, Edgar Hilsenrath, vertaling Elly Schippers, Ambo/Anthos, € 19,99

     

    Ontbijt met de BorgiasTot slot van het stapeltje binnengekomen boeken, ligt er op de redactie de nieuwste roman van Booker Prijswinnaar Dbc Pierre, Ontbijt met de Borgias dat door de uitgeverij ‘een gewaagde, mysterieuze en vooral spannende roman’ wordt genoemd.

    Ontbijt met de Borgias, DbcPierre, vertaling: Karina van Santen en Martine Vosmaer, Uitgeverij Podium, 192 pagina’s, € 18,50

    Carolien

    ,

  • Oogst week 11

    door Menno Hartman

    Een nieuwe Umberto Eco is altijd een avontuur. Niet allemaal goed, zijn ze wel steeds verrassend, zijn romans. De vertaling is in handen van Yond Boek en Patty Krone. Eco verplaatst zijn historische fascinatie naar een recenter tijdstip dan we van hem gewend zijn: 1992, Milaan. De opkomst van een van de meest megalomane politieke figuren van zijn tijd: Silvio Berlusconi. Meer lezen.

    Kazantzakis ZorbasHero Hokwerda vertaalde voor de Wereldbibliotheek die grote Griekse klassieker Leven en wandel van Zorbás de Griek van Nikos Kazantzakis. ‘Ik heb hem leren kennen in Piraeus. Ik was naar de haven afgedaald om de boot naar Kreta te nemen. Het liep tegen het aanbreken van de dag en het regende. Er stond een krachtige zuidwester en het zeewater spatte helemaal tegen het cafeetje op.’ Zo begint dit fantastische verhaal. Onverkort en opnieuw vertaald. Meer lezen, alhier.

    omslag-God-gelijk-def-200x300Wessel te Gussinklo mag zich verheugen in een tweede literair leven nu uitgeverij Koppernik zich over zijn werk ontfermd heeft. In een kloek boek met essays Wij zullen aan God gelijk zijn en voor eeuwig bestaan zet hij zijn rentree voort.  Het boek gaat over ‘De wereldziel, die de levenskracht van de mensheid is’. ‘Hij schrijft over het grote onvervulbare verlangen naar grenzeloosheid, naar verlossing van de aardse beperkingen en de bevrijding van de hindernissen en onmogelijkheden van het bestaan.’ Nogal een claim.  Op de flap. U leest binnenkort op Literair Nederland hoe dat uitpakt.

    Menno Hartman

    ,
    , , ,

  • Oogst week 9

    Door Carolien Lohmeijer

    Een vage heimwee naar het Odessa van Poesjkin, Babel of Paustovskij. Dat voel je als je deze schrijvers leest. Veel onbekender is de joods-Russische schrijver Vladimir Zjabotinski, maar hij hoort zeker in dit rijtje thuis. Hij schreef Afscheid van Odessa, lange tijd vergeten, nu weer beschikbaar.
    Vertaler Otto Boele: ‘Het is een onverbloemde lofzang op de stad, een eerbetoon aan het bonte en multi-etnische Odessa van het late keizerrijk, maar het geheel is doortrokken van een melancholieke toon die is ingegeven door de wetenschap dat juist dit Odessa anno 1936 onherroepelijk is verdwenen.’ Lees het essay van Boele en u weet naar welk boek u op zoek bent.
    Afscheid van Odessa, Vladimir Zjabotinski, vertaling Otto Boele en Inge van Gemert, 240 pagina’s, Uitgeverij Wereldbibliotheek, € 19,95

     

    De jaagster ‘Hééééhóóó, zwellen de stemmen van de drijvers aan en ik hoor ze met stokken in het struikgewas slaan. Dan slaan de honden vervaarlijk aan, een zwijn krijst en gilt, de drijvers schreeuwen. Vuren ze aan? Waarschuwen ze? Het krijsen gaat door merg en been, minutenlang hoor ik niets dan dat woeste uitstoten van oergeluiden, en ik beeld me in dat alle schutters vol ontzag meeluisteren. Dan ineens houdt het op. En het is eindeloos stiller dan daarvoor.’ (Pauline de Bok in De Jager).

    Zo indrukwekkend kan het zijn. Auteur Pauline de Bok heeft met kennis van en ervaring in de jacht (zij heeft een Duitse jachtakte) de roman De jaagster geschreven waarin de levens van twee vrouwen met elkaar verstrengeld raken. Decor is het Duitse platteland, met als achtergrond de spoken uit de Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog.
    De jaagster, Pauline de Bok, Atlas Contact, 288 pagina’s, € 21,99

     

    9789492037008.imgBewondering en verbazing dwong Bettine Vriesenkoop af  toen zij in 1982 in China won van Chinese wereldtoppers tafeltennis. Ze ging in China wonen en werken en raakte gefascineerd door dat enorme land. Inmiddels verzorgt zij lezingen over China waarbij ze haar eigen ervaring koppelt aan de actualiteit. En ze schrijft. In haar laatste boek Dochters van Mulan gaat zij in op de rol van de vrouw in de Chinese samenleving. Hoe profileren zij zich, hebben ze invloed, kunnen en willen ze China veranderen? De ondertitel van haar boek doet veronderstellen dat het antwoord op die laatste vraag ‘ja’ is. Ook de flaptekst doet dat vermoeden bevestigen: ‘haar gesprekspartners bekritiseren de verstokte rolpatronen in gezin en samenleving, het ongebreidelde consumentisme en de leugens van markt en staat in het moderne China.’
    Dochters van Mulan, Hoe vrouwen China veranderen, Bettine Vriesenkoop, Uitgeverij Brandt, 288 pagina’s, € 17,50

     

    omslag-Huub-Beurskens-Wachten-op-een-vriend-e1424894758328Tot slot het mooi vormgegeven boek van Huub Beurskens, beeldend kunstenaar, dichter, vertaler, en schrijver. Dat alles van een omvangrijk oeuvre. Onlangs is zijn nieuwe roman Wachten op een vriend  verschenen, waarin twee oude vrienden elkaar na jaren weer onverwachts treffen. De vraag is of ze de vriendschap van vroeger weer voorgoed kunnen opbouwen.
    Wachten op een vriend, Huub Beurskens, 208 pagina’s, Uitgeverij Koppernik, € 17,50

    Carolien

    ,
    , , , , ,

  • Oogst week 8

    door Menno Hartman

    Het Handboek slavenmanagement heeft niet uitsluitend zijn titel mee. Het voorwoord is van Mary Beard, de Britse classica met een geweldig gevoel voor humor en een strijdbare maar nuchtere feministe, een vrouw om zeer te bewonderen. Boeken met goede titels doen het beter. Het is dan ook een ideaal boek om aan je man, vrouw, werkgever te geven. Met onderwerpen als Hoe koop je een slaaf, Slaven en seks, Het probleem met vrijgelaten slaven, is dit boek naast De heerser van Machiavelli een must voor elke leider. Of voor ieder die het niet alleen afkan.

    Athenaeum, Polak & Van Gennep, vertaling Patrick De Rynck.

    imageGenDe week van het Korte verhaal. De fraaie jonge uitgeverij AfdH gaf de 22 mooiste inzending voor de A.L. Snijdersprijs uit. Wat een mooi boekje! Boekverzorging in handen van Martien Frijns, een naam om te onthouden. Heel leuk om te lezen op de korte baan. Bekendere en minder bekende namen.

     

    thorleif1-522x391Job Degenaar heeft een lange geschiedenis als dichter. Bij Uitgeverij Liverse verscheen nu een dichtbundel rond fotografie uit Amerika begin vorige eeuw. Foto’s van de Noorse amateurfotograaf Thorleif Sverre Pederson Cooke. Hij werd geadopteerd door een Amerikaanse, dat verklaart zijn achternaam, zij stierf, liet hem een vermogen na en hij ging reizen en fotograferen.

    DOffilleze roman van Jenny Offill gaat begeleid van de volgende aanbeveling van Michael Cunningham: ‘Als ik je vertel dat het grappig is, en ontroerend, en oprecht; wil je me dan alsjeblieft gewoon geloven, en het lezen?’

    Nou vooruit, daar voeg ik ronduit mijn aanbeveling nog aan toe. Ik wilde dit boek graag uitgeven, en ik heb achter het net gevist, de collega’s van de Geus waren me voor. Het is ontzettend goed, ontzettend geestig, waardig etc. Alleen de titel is in het Engels echt beter: Dept. of Speculation. De vertaling is van Roos van de Wardt. Uitgever en auteur verdienen het dat dit boek een groot succes wordt.

    Menno Hartman

    ,

  • Oogst week 7

    Wat er zoal binnenkwam op de redactie

    Door Ingrid van der graaf

    Een goede school (1978) van Richard Yates (1926-1992) is de zevende roman van hem in Nederlandse vertaling. De puberende tiener William Grove doet er alles aan erbij te horen op de Dorset Academy in Connecticut New England. Jack Draper is een invalide scheikundedocent wiens vrouw vreemdgaat met een van zijn collega’s. Edith Stone is de dochter van een docent die verliefd wordt op de populairste jongen op school. Hun levens komen samen binnen de beklemmende muren van de Dorset Academy. Dan valt Japan Pearl Harbor aan en raakt Amerika betrokken bij de Tweede Wereldoorlog. Met het indrukwekkende Revolutionary road nog vers in het geheugen moet Een goede school zeker gelezen worden! Verschenen bij De Arbeiderspers, vertaling Marijke Emeis, 208 blz., € 18,95.

    op_zoek_naar_mijn_voorhuidDeze week verschijnt de debuutroman van stand-up comedian Anuar (1978), Op zoek naar mijn voorhuid. Een coming out of age-roman over familiebanden, vriendschap en cultuurverschillen. Hoofdpersonage Tarik heeft zijn studie Culturele en Maatschappelijke Vorming bijna afgerond. Hij moet alleen nog zijn scriptie schrijven. Dan pakt hij het spaargeld van zijn ouders en leent dat aan zijn beste vriend die door zijn vader naar Marokko wordt gestuurd, nadat hij voor de zoveelste keer zwaar in de problemen was gekomen. Na maanden vraagt de vader van zijn vriend aan Tarik om hem naar Marokko te rijden. Vriend gaat daar namelijk trouwen.
    Uitgegeven bij Jurgen Maas, € 14,95.

    9789045028125-de-schaduw-van-de-grote-broer-l-LQ-fIn Trouw werd De schaduw van de grote broer van Laura Starink, een enerverend boek genoemd met een hoofdrol voor de actualiteit, de oorlog in Oekraïne. Starink sprak in Letland, Rusland, Polen en Oekraïne met veteranen, soldaten, politici, priesters, Joden en historici en zag hoe de geschiedenis blijft nadreunen in het voormalige wereldrijk. Poetin noemde Euromajdan een ‘fascistische coup van de Kiev-junta’. Oekraïners werden afgeschilderd als neonazi’s. Ruslands selectieve verontwaardiging over de Tweede Wereldoorlog is in Oost-Europa maar al te bekend. Jaarlijks protesteert Rusland als de Letse SS-veteranen in Riga hun gevallen kameraden herdenken, maar de wandaden van het Rode Leger zijn in Rusland taboe. ‘Oekraïners zijn geen fascisten, ze verdedigen gewoon hun vaderland,’ zegt Ojars Aleksis (91) in Riga. Hij werd in 1943 gedwongen gemobiliseerd voor de Letse SS-legioenen en is daar zijn hele leven op aangekeken. Een belangrijk boek dat mee helpt de wereld te duiden.Uitgegeven bij Atlas Contact, 344 blz, € 19,99.

    Steenmeijer - Schrijven als een ander JPG voor websiteVertaler en schrijver Maarten Steenmeijer schreef een boek over vertalen. Nederland heeft een literaire vertaaltraditie waar menig ander land jaloers op is. Toch is er met veel vertalingen wel iets aan de hand. Ze haperen, slepen zich moeizaam voort of bevatten ronduit onbegrijpelijke passages. Daardoor laten vertalingen zich niet altijd lezen als  soevereine Nederlandstalige teksten.
    Aan de hand van voorbeelden uit de praktijk laat Maarten Steenmeijer zien waar en waarom het fout gaat, en vraagt hij zich vooral af: wat is literair vertalen eigenlijk? En wat is precies de taak van de vertaler? Schrijven als een ander is een bevlogen pleidooi voor het literair vertalen dat in ons culturele leven en ons onderwijs een veel te bescheiden plaats inneemt. Verplichte kost voor iedereen die geïnteresseerd is in taal en literatuur. Uitgegeven bij Wereldbibliotheek, 176 blz, €17,95.

     

    Ingrid Van der Graaf

    ,
    , , ,

  • Oogst week 6

    Door Carolien Lohmeijer

    Eind vorige maand droeg Antjie Krog tijdens Gedichtendag zelf voor uit haar nieuwe bundel Medeweten. De Zuid-Afrikaanse wordt geroemd om haar poëzie, ‘een ‘oordonderende leeservaring, met sagte en kragtige gedigte’, maar ook om haar voordrachtskunsten. Bent u daarbij geweest en zou u daar op Literair Nederland verslag van willen doen? Kijk dan elders op deze site, en maak uw belangstelling kenbaar aan Ingrid van der Graaf of Menno Hartman. Wij zoeken mensen met kennis van en liefde voor poëzie. Of misschien bent u wel diegene die voor ons een recensie gaat schrijven over deze tweetalige nieuwe bundel?

    Medeweten, Antjie Krog, Uitgeverij Podium, vertaling: Robert Dorsman, Jan van der Haar en Alfred Schaffer, 260 pagina’s, € 25,-

    RaadselwaterOf zou u liever schrijven over de personages die de nieuwe bundel van dichter Juliën Holtrigter bevolken: een jutter, een bloemist, een rouwbegeleider, een astronoom, een trucker, een houthakker en de nodige kelners.
    Raadselwater is de zesde bundel van de dichter die onder zijn eigen naam, Henk van Loenen schildert en fotografeert. Over zijn bundel Snijderseiland uit 2012 schreef Ingrid van der Graaf op deze site een aankondiging.

    Raadselwater, Juliën Holtrigter, 55 pagina’s, Uitgeverij Harmonie, € 15,90

    WeerwaterDrie maanden lang heeft Renate Dorrestein op uitnodiging van de gemeente Almere in die stad gewoond om zich te laten inspireren tot het schrijven van een roman in de literaire serie ‘De Almere Verhalen’.

    Het resultaat daarvan heet Weerwater. Op Almere na is de wereld vergaan. Vooral vrouwen zijn er over. De schaarse overlevende mannen zijn ontsnapte gevangenen.

    Weerwater, Renate Dorrestein, uitgeverij Podium, 272 pagina’s, € 19,50

    Echtscheiding in de luchtOok het leven van de hoofdpersoon in Echtscheiding in de lucht, Joan-Marc, staat op instorten. In een van zelfspot doordrenkte klaagzang laat hij zien hoe hij en zijn ex-vrouw elkaars leven tot een emotionele hel maakten.
    Echtscheiding in de lucht is de derde roman van Gonzalo Torné (1976) en werd, samen met De vlucht van Jesús Carrasco, in Spanje onthaald als een van de beste boeken van 2013.

    Echtscheiding in de lucht,  Gonzalo Torné, vertaald door Arie van der Wal, Uitgeverij Atlas/Contact, 384 pagina’s, € 24,99

    Mocht u nou liever over proza dan over poëzie schrijven, dan kunt u contact opnemen met Carolien Lohmeijer. De voorwaarden en mogelijkheden zijn hetzelfde als voor poëzierecensenten.

    Carolien

    ,
    , , , , , ,

  • Oogst week 4

    Door Ingrid van der Graaf

    Er verschijnt veel poëzie deze eerste maand van 2015. Wellicht dat mooie poëzie dit  jaar wat in evenwicht kan zingen. En een novelle van de Franse auteur Jean Echenoz.

    Classicus, dichter, essayist en poëziecriticus, Piet Gerbrandy (1958) publiceerde verschillende dichtbundels die niet onopgemerkt zijn gebleven. Zijn debuutbundel Weloverwogen en onopgemerkt (1996) kreeg de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs. De in 2013 verschenen bundel Vlinderslag werd bekroond met de Jan Campertprijs 2014 en is genomineerd voor de VSB Poëzieprijs 2015. Voor zijn gehele oeuvre ontving Piet Gerbrandy in 2005 de Frans Kellendonkprijs. Het moment dus om dit jaar het complete poëziewerk van Gerbrandy onder de aandacht te brengen. Gerbrandy zoekt in zijn latere poëzie de grens van de vorm op en zit daar zo tegenaan te dringen dat zijn gedichten uit de voegen barsten. Je kunt wel spreken van een uniek en eigenzinnig oeuvre, dat het zeer waard is om in zijn gehele ontwikkeling te volgen. Alle gedichten van Gerbrandy worden nu  uitgebracht in de bundel Voegwoorden, Blz.: 672, bij Atlas/Contact voor € 39,99.

    normal_pac_9789044534795_cvrDe novelle 14 van Jean Echenoz, speelt rond het uitbreken en tijdens de Eerste Wereldoorlog. De boekhouder Anthime leidt een geregeld leven: doordeweeks werken, de weekenden brengt hij in het café door. Hij toont grote interesse in Blanche, de dochter van zijn baas die al een relatie heeft met Charles, de onderdirecteur. Dan breekt de Eerste Wereldoorlog uit en worden beiden, Charles en Anthime naar het front gestuurd. Dan laat zich denken wat  daar zich tussen beide rivalen ontwikkelen zal. Echenoz (1947) won in 1999 de prestigieuze Prix Goncourt voor Ik ben weg. In het Nederlands verscheen eerder zijn trilogie over bijzondere personen: de componist Maurice Ravel (Ravel), de atleet Emil Zátopek (Hardlopen) en de uitvinder Nikola Tesla (Flitsen). Echenoz wordt gerekend tot de grootste Franse schrijvers van de laatste drie decennia. 14, vert. Martin de Haan, Blz: 128, De Geus kost € 15,95.

     
    Van Gasse - Zand op een zeebed JPG voor websiteVan de Vlaamse beeldend kunstenaar en dichter Lies van Gasse (1983) verscheen een nieuw ‘graphic poem’ met schitterende schrijf- en schildertechnieken. Van Gasse is één van de actiefste jonge stemmen in de Vlaamse poëzie. Ze ontwikkelde een schitterende verteltechniek door middel van geschilderde afbeeldingen en het geschreven woord.
    In Zand op een zeebed is een vrouw in de hectiek van het grote stadsleven op zoek naar de essentie van het menselijk bestaan. Blz: 176, uitgegeven bij de Wereldbibliotheek en kost: € 29,95.

     

    9200000030108015Ellen Deckwitz (1982) was Nederlands Kampioen Poetry Slam in 2009. Met haar debuut De steen vreest mij won ze de C. Buddingh’-prijs. Van haar is ook deze prachtige strofe uit het gedicht 1948, Siboga, dat in de eerste editie 2014 van Het Liegend Konijn werd opgenomen: ‘(…) de doden groeien met je mee. En we noemen / het pas afgesloten als we er niet meer bij kunnen.’ Nu te vinden in haar nieuwe bundel De blanke gave, waarin ze een wereld beschrijft van oprukkend water. Waarin de A2 verandert in een kalm en groot kanaal en moeders hun kinderen op het droge slepen. ‘Want wat kun je met een land waarin de krant niet meer is dan een sudoku met wat foto’s eromheen, en er achter iedere voordeur geheimen schuilgaan?’ Uitgegeven bij Atlas/Contact en kost: € 15,00.

    Ingrid Van der Graaf

    ,
    , , ,

  • Oogst week 2

    door Menno Hartman
    Wie wind zaait zal storm oogsten. En toch zal Charlie Hebdo doorgaan met de noodzakelijke satire. Met deze prent van Ruben L. Oppenheimer verklaart Literair Nederland zich nadrukkelijk solidair met Charlie Hebdo.

    Satire is literatuur.

    Literair Nederland schaart zich ook gaarne achter dit veel vrolijker onderwerp: de J.M.A. Biesheuvelprijs voor korte verhalen. De prijs wordt door crowd funding opgebracht. Hier kunt u een bijdrage leveren aan de prijs. Het bedrag is al voor 86% bijeengebracht, de grootste particuliere schenker krijgt bovendien het Verzameld werk van Biesheuvel in drie delen in cassette. Schenkt allen gul!

    9200000026961759Biesheuvel vindt ongetwijfeld dit boek geweldig. In de Russische literatuur neemt Ivan Alexandrovitsj Gonstjarov (1812-1891) een unieke plaats in door zijn meesterwerk Oblomov. De lethargische hoofdfiguur van deze roman is haast bekender geworden dan zijn schepper. Oblomov heeft er ook toe geleid dat de andere werken van Gontsjarov ondergewaardeerd zijn gebleven. Dit geldt voor zijn romans Een alledaagse geschiedenis en Het ravijn,  maar in nog sterkere mate voor zijn reisverslag Het fregat Pallada. Vanaf 1852 maakte Gontsjarov als secretaris van admiraal Poetjatin een Russische diplomatieke missie naar Japan mee aan boord van het fregat Pallada. In zijn gelijknamige reisverslag geeft Gontsjarov een levendige beschrijving van zijn ruim twee jaar durende wereldreis tijdens welke Madeira, Kaap de Goede Hoop, Java, China, Japan, de Riukiu-eilanden en Manilla werden aangedaan. De terugreis verliep door Oost-Siberië. Gontsjarov heeft met Het fregat Pallada een meesterlijk reisboek gecreëerd.

    Vertaald uit het Russisch door G.W. van der Meiden

    9200000029979336Toef Jaeger dook in het boeiende buitenstaanders leven van dubbeltalent Henk van Woerden. Koning eenoog Een Migrantenverhaal Leven en Werken van Henk van Woerden. Waarom zou het boek niet verschenen zijn bij Van Woerdens uitgever Podium, maar bij Atlas-Contact?

    Voor een biografie een kort boek: 270 bladzijden broodtekst, en een heel grote letter, zou dat genoeg zijn voor wat zich laat aanzien als zo’n rijk leven?  U leest later op deze website antwoorden op deze vragen en een bespreking van het boek. Het omslagontwerp  is van Suzan Beijer.

    Rode_kornoeltjesIn Rode kornoeljes neemt Kerim Göçmen de lezer mee naar het Turkije van de jaren ’50. Een dorps-gemeenschap schrikt op uit de lethargie wanneer tijdens de eerste vrije verkiezingen in Turkije een procureur zijn prachtige jonge vrouw meeneemt van de grote stad naar het platteland. De vijftienjarige verteller, zoon van de rechter in het dorp en buurjongen van de vrouw, is niet de enige die diep en blijvend onder de indruk van haar raakt.
    Göçmen debuteerde in 2013 met de verhalenbundel Het geheim van de kromme neuzen. Jaap Goedegebuure schreef erover in Trouw: ‘Het zorgvuldig aangebrachte patina van een voorbije wereld doet buitengewoon plezierig aan, net als de ingehouden en goed gedoseerde verteltrant, die herinnert aan negentiende-eeuwse grootmeesters als Tsjechov en Maupassant. Een origineel debuut met subtiele verhalen.’

    Literair Nederland schreef: ‘Bijna alle vertellingen gaan over gewone mensen in Turkije die op een keerpunt in hun leven staan. Plaats van handeling is meestal het platteland of een kleine gemeenschap. Ze zijn haast sprookjesachtig en stemmen weemoedig.’
    Göçmen (1957) groeide op in Izmit, een stad ten oosten van Istanbul. Hij verhuisde in 1977 naar Nederland. Het omslag is van Christoph Noordzij.

    Menno Hartman

    , ,

  • Oogst van de week 50

    Door Carolien Lohmeijer

    Philip Huff haalde op 21 november jl. in de NRC een onderzoek aan waarin aangetoond wordt ‘dat zowel volwassenen als kinderen die vaak fictie lezen andere mensen beter lijken te begrijpen, dat wil zeggen: zich beter kunnen voorstellen hoe anderen zich voelen en beter begrijpen hoe anderen de wereld zien’, en ‘hoe vaker kinderen verhalen kregen voorgelezen, hoe genuanceerder hun idee was van de beweegredenen van andere mensen.’ Hij noemde het boek een bij uitstek social medium.
    Een kleine twee weken later maakt Floortje Zwigman zich in diezelfde krant boos over het huidige gebrek aan aandacht voor de kinder- en jeugdliteratuur.

    Dat (jeugd)literatuur belangrijk is hoef ik op deze plek niet te benadrukken. Dat er voldoende kwaliteit voorhanden is ook niet. Uitgeverij Atlas Contact gaat een uitdaging aan met de uitgave van Een land van waan en wijs dat ‘laat zien hoe de jeugdliteratuur zich de voorbije eeuwen heeft ontwikkeld: een verhaal van boeken, schrijvers en illustratoren, maar ook van uitgevers en critici…’
    Positief en van deze tijd, is dat het boek niet alleen ingaat op boeken maar ook op ‘film, theater, televisie en games, die zich graag laten inspireren door de jeugdliteratuur, en tegelijkertijd het jeugdboek voor nieuwe uitdagingen stellen.’
    Een land van waan en wijs, Auteurs: Rita Ghesquiere, Vanessa Joosen, Helma van Lierop Debrauwer, Uitgeverij Atlas Contact, 576 pagina’s, € 34,99
    En als je als kind eenmaal gegrepen bent door de literatuur, dan blijf je lezen en ga je bijvoorbeeld ooit de sociale satire Babbitt (1922) lezen, waarvoor Sinclair Lewis in 1930 de Nobelprijs voor de Literatuur ontving. Babbitt
    In de aanloop naar de grote beurskrach van 1929 is de makelaar Babbitt aanvankelijk onbezorgd te dure huizen aan het verkopen aan mensen die die huizen eigenlijk niet kun betalen. Babbitt is het model van de opkomende nieuwbouwwijkmens: zijn leven wordt beheerst door status, geld en de wens om een grotere auto en een mooiere vrouw dan zijn buurman te hebben. Totdat de twijfel toeslaat. Of zoals dat inmiddels heet: de midlifecrisis en de verveling…

    Babbitt ‘stelt vragen over de voor- en nadelen van onze kapitalistische levenshouding en het gaat over conformisme: in welke mate ben je bereid om je aan te passen aan wat je omgeving van je verwacht?
    Babbit, Sinclair Lewis, Vertaling: Paul de Bruijn, Uitgeverij Van Oorschot, € 22,50

     

    KorenblauwBijzonder geïllustreerd is Korenblauw, de nieuwe verhalenbundel van Cor Gout waarin hij zijn jeugdherinneringen beschrijft.
    Wim Brands is een fan en tipt en leest voor uit Korenblauw.
    Korenblauw – Cor Gout, met tekeningen van Hélène Penninga, genaaid gebonden, royaal formaat, 152 blz., € 23,50

     

    Bruiloftslied van de Zweedse Stig Dageman wordt internationaal uitbundig geprezen. In ons land zijn het ook niet de minsten die zijn werk waarderen. Jeroen Brouwers noemt hem ‘een van de grootste naoorlogse schrijvers van Zweden’ en Bernlef schrijft over Dagemand: ‘Zijn werk is van een zuiverheid, zijn stijl zo trefzeker dat ik aarzel hoe ik hem moet karakteriseren. Er zijn maar weinig schrijvers die de illusie weten te wekken dat ieder woord onvervangbaar is en op zijn juiste plaats staat.’Bruiloftslied

    Een jonge boerendochter gaat trouwen met een twee keer zo oude man. Stig Dagerman volgt ‘het doen en laten van de verschillende bruiloftsgasten in de uren voor de bruiloft. Ons wordt een blik gegund in hun leven met elkaar, hun haat en hun liefde. De roman mondt uit in de beschrijving van de bruiloftsnacht. Het is een warme Zweedse zomernacht vol lust en pijn, gevechten en verzoeningen, oude vetes en nieuwe vriendschappen, verleidingen en afrekeningen, nieuwe verbondenheid en oude eenzaamheid.’
    Bruiloftslied, Stig Dageman, Vertaling David Gravling, Uitgeverij Koppernik, € 18,50

     

    Carolien

    ,