Literair Nederland

  • Oogst van week 8

    door Menno Hartman

    Een klein oogstje deze week. Laat ik beginnen te zeggen dat Grunberg waarschijnlijk onze indrukwekkendste schrijver is. Hij paart werkkracht aan ideeënrijkdom en hij schrijft intelligent en ironisch. Dat gezegd zijnde word ik zelf mismoedig van wat we maar ‘ingenaaide ideetjes voor bij de kassa’ zullen noemen. Het tweede deeltje Voetnoten (Nijgh & Van Ditmar), is wederom een verzameling van de columpjes die hij voor de Volkskrant schrijft. Die hebben hun goede werk al gedaan. Het zijn nu theezakjes die al eens gebruikt zijn. Een beetje kleur aan het hete water kunnen ze wel geven, veel smaak niet meer. Dit is opbakken van kliekjes. En eigenlijk vind ik Grunberg te indrukwekkend om dit maar steeds weer toe te laten. Afijn.9789038898650

    Boeiender in deze oogst is weliswaar ook een spin off van een ander medium, maar liefdevoller uitgegeven. In het spoor van de grote ontdekkers (Atlas Contact) In een schitterend kleurenboek lezen we de weerslag van O’Hanlons zoektocht naar zijn helden, 19e eeuwse natuurvorsers die de wereld over reisden.

    Het is een VPRO televisiereeks die ontstond na de vruchtbare samenwerking in het Beagle programma in het Darwinjaar. O’ Hanon houdt van Nederland, ik zie hem regelmatig over de grachten lopen en heb hem maar eens de hand geschud, hij is tenslotte mijn held! Decennia terug las ik zijn Borneo- en Amazoneboeken met rode oren en de vaste overtuiging dat ik de hele wereld moest zien. Begin maar eens met dit boek, het valt niet tegen.

    Samengesteld in samenwerking met Alexander Reeuwijk die eerder een boek over Darwin en andere helden met O’Hanlon en ondermeer Tijs Goldschmidt maakte, en onder de ongetwijfeld bezieldende patronage van de bijna mythische inmiddels ex-uitgever Emile Brugman. lezen dit boek.

    Meer over avonturiers alhier.

     

    Menno Hartman

    ,

  • Oogst van de Week, week 7

    Deze week kwamen o.a. drie historische romans binnen op de burelen van Literair Nederland:

    Etalage

    Moord op de noordelijke bergweg, Anila Wilms (1971)
    Laat u niet van de wijs brengen door de titel van dit boek van de Albanese schrijfster Anila Wilms. Het mag dan misschien spannend zijn, het is vooral een roman over een turbulente periode uit de Europese geschiedenis, net na de Eerste Wereldoorlog, die gekenmerkt werd door politieke intriges en veranderende internationale machtsverhoudingen.

    Het verhaalt begint in Tirana in 1923. De Amerikaanse ambassadeur Julius Grant is met grote verwachtingen naar de hoofdstad van het jonge en roerige staatje Albanië gekomen. Men zegt dat er olie te vinden is. Van de ene op de andere dag staat het land in de belangstelling van alle belangrijke westerse regeringen en oliemaatschappijen. Maar dan worden er in april 1924 in het onherbergzame noorden twee jonge Amerikanen vermoord. Wie heeft de moord gepleegd? Wat deden de twee Amerikanen daar? De moord brengt de nieuwe ambassadeur in verlegenheid. De politieke spanningen tussen de verschillende partijen in het land lopen zo hoog op dat een burgeroorlog dreigt. Het voortbestaan van het land staat op het spel.
    Met rake zinnen typeert Wilms de klank en de sfeer van de Balkan in dit waargebeurde verhaal.
    Moord op de noordelijke bergweg, Uitgeverij Van Gennep, vertaald door Dineke Bijlsma, 224 pagina’s, € 18,90.

     

    9200000022091590Een veiliger oord. Vrijheid, Hilary Mantel
    Bij uitgeverij Signatuur is de vertaling verschenen van A Place of Greater Safety van Hilary Mantel uit 1992 dat handelt over de Franse Revolutie. Een veiliger oord wordt in Nederland in drie delen uitgebracht. Deel 1, Vrijheid is nu verschenen en gaat over de explosieve tijd waarin Desmoulins, Danton en Robespierre elkaar leren kennen. Mantel schetst hun jonge jaren, waar ze vandaan komen en hoe ze hun mening vormen in deze tumultueuze tijd, en laat zien hoe ze worden tot de personen zoals wij die nu kennen.
    Mantel: ‘Als project heeft het er zijn tijd over gedaan om van de grond te komen. De eerste versie had ik voor mijn zevenentwintigste af, zo’n beetje op de leeftijd van de mensen over wie ik schreef. Toen het eindelijk werd gepubliceerd was ik veertig, ouder dan mijn personages zelf zijn geworden. Nu is er nog eens twintig jaar verstreken, en ik zou het niet meer kunnen schrijven. Ik zou niet meer kunnen beschrijven, niet meer in mezelf kunnen voelen, wat die jonge mensen voelden: de opwinding bij het vooruitzicht van een nieuwe wereldorde, van een frissere, eerlijkere wereld. Ik zou de noodzaak voelen om ironischer te zijn, en selectiever; om mijn blikveld te vernauwen. En tegelijkertijd zou ik me zorgen maken om wat er daardoor buiten dat blikveld valt.’ 

    Hedendaags toneel
    Het berust ongetwijfeld op toeval, maar op dit moment speelt Toneelgroep Amsterdam het stuk Dantons dood van Georg Büchner waarin Danton (Hans Kesting) en Robespierre (Gijs Scholten van Aschat), inmiddels vele jaren ouder, lijnrecht tegenover elkaar zijn komen te staan.
    Een veiliger oord. Vrijheid, Uitgeverij Signatuur, vertaald door Ine Willems, 272 pagina’s, € 19,95 (Delen 2 en 3, Gelijkheid en Broederschap verschijnen respectievelijk in juni en oktober 2014)

     

    de dag dat de leider werd vermoordDe dag dat de leider werd vermoord, Naghib Mahfouz (1911 – 2006)
    De Egyptische winnaar van de Nobelprijs voor de literatuur uit 1988, Naghib Mahfouz was in eigen land een man die de gemoederen flink kon bezighouden. Hij maakte zich niet populair toen hij stevige kritiek op Nasser (president van 1954 tot 1970) uitte. Ook zijn houding ten opzichte van het vredesverdrag tussen Israël en Egypte, eind jaren ’70 werd hem naar verluid niet door iedereen in dank afgenomen.

    De dag dat de leider werd vermoord speelt in Egypte, 1981. Anwar al-Sadat is president en Egypte staat op het punt om tot de moderne wereld toe te treden. Tegen deze achtergrond wordt het verhaal verteld van een Caïreense familie uit de middenklasse. Drie kleurrijke karakters staan centraal: de vrome familiepatriarch Moehtasjemi Zajid, zijn kleinkind Alwaan en Alwaans grote liefde, Randa. Randa’s vader acht de eenvoudige arbeider Alwaan te min voor zijn dochter, waarmee hij de jongeman tot een wanhopige en fatale daad drijft.
    Mahfoez’ vertelling wordt sprankelend en ironisch genoemd. De Nobelprijsjury sprak over ‘een vertelstijl die lezers over de gehele wereld aanspreekt’.
    De dag dat de leider werd vermoord, Uitgeverij De Geus, vertaald door Djûke Poppinga, 128 pagina’s, € 16,95

     

    Ook de verhalenbundel Ambulance van de Noorse schrijver en grafisch ontwerper Johan Harstad (uitgeverij Podium), en de roman van de Italiaanse Caterina Bonvicini, De man die flirtte met domheid (wat een intrigerende titel!) (uitgeverij De Geus) zullen binnenkort op Literair Nederland besproken worden.

    AmbulanceDe man die flirtte met domheid

     

     

     

     

     

    selectie door Carolien Lohmeijer 

     

     

    Carolien

    , , , , , , , , , ,

  • Oogst van de week, week 6

    Vier titels uit het aanbod van onlangs verschenen boeken

    Etalage

    Mijn beste gedicht dat u nooit zult lezen
    Thomas Blondeau (1978-2013) was schrijver, journalist en dichter. Eind 2006 debuteerde hij met de bildungsroman eX. Gevolgd door Donderhart (2010), over een romance die zich afspeelt in Londen tegen de achtergrond van de aanslagen in juli 2005. Zijn laatste roman, Het West-Vlaams versierhandboek, verscheen in september 2013.
    Blondeau had niet zoveel op met de poëzie die hij zelf schreef, het ging hem te gemakkelijk af, vond hij. Zijn vrienden, schrijver Christiaan Weijts en dichter Ellen Deckwitz dachten daar anders over en stelden een bundel met zijn gedichten samen. Deze week werd postuum zijn poëziedebuut , gepresenteerd tijdens de Poëzieweek. Met een nawoord van Ellen Deckwitz. Prijs: € 9,50; Blz.: 32; Uitgeverij De Bezige Bij.

    Belleman De drift van Sneeuwwitje

    De drift van sneeuwwitje
    Sprookjes zijn van alle tijden en vrijwel iedereen is opgegroeid met de wereld van het goed en het kwaad. Sprookjes verhalen van hartstocht en wanhoop en worden wel de spiegel van de ziel genoemd. Bas Belleman (1978), vertelt de klassieke sprookjes als Doornroosje, Blauwbaard en Rapunzel  opnieuw. Deze sprookjes blijken veel tragischer dan we denken. De drift van Sneeuwwitje is een eerbetoon aan de grote vertellers uit voorbije eeuwen wiens namen vergeten zijn. Belleman publiceerde eerder twee dichtbundels. In 2012 verscheen zijn veel geprezen vertaling Sonnetten voor de Donkere Dame van William Shakespeare. Prijs: € 18,95; Uitgeverij Van Gennep.

    normal_pac_9789044517415_cvrBarrevoetse februari (verhalen)
    Herta Müller (Roemenië, 1953) leeft sinds de jaren tachtig in Duitsland, waar ze naar toe verhuisde nadat haar werk in Roemenië gecensureerd werd. Ze schrijft proza, poëzie en essays en won in 2009 de Nobelprijs. In Barrevoetse februari verwerkte ze ervaringen uit haar jeugd onder het bewind van Ceaușescu. Dictatuur is een terugkerend thema in haar boeken, wat haar wel eens verweten werd door critici. Muller schrijft in krachtig beeldend proza. Indringende beelden die de geschiedenis van de Duitssprekend Roemenen ten tijde van Ceaușescu doen herleven. Verhalen over een groep zigeuners die onrust in het dorp brengt en over een vader die elke zondag dronken thuis komt. Wat vooral opvalt in haar werk is dat ze haar angst voor onderdrukking zeer invoelbaar overbrengt. Barrevoetse februari, een boek om te gaan lezen. Prijs € 15,95, Blz.: 160, vertaald door Ria Hengel en uitgegeven bij De Geus.

    Een groep zigeuners die onrust in het dorp brengt; een straat die alleen geasfalteerd is aan de kant van de burgemeesterswoning; de zondagen waarop een vader in een zwarte jas het huis verlaat en ’s avonds dronken thuiskomt. I – See more at: http://www.degeus.nl/boeken/detail/3472/barrevoetse-februari-1.html#sthash.83IzYOHq.dpuf
    Een groep zigeuners die onrust in het dorp brengt; een straat die alleen geasfalteerd is aan de kant van de burgemeesterswoning; de zondagen waarop een vader in een zwarte jas het huis verlaat en ’s avonds dronken thuiskomt. I – See more at: http://www.degeus.nl/boeken/detail/3472/barrevoetse-februari-1.html#sthash.83IzYOHq.dpuf

     

    Ceau?escu
    Ceau?escuLieke2De eerste letter

    Lieke2 De eerste letter
    Vooruit nog een poëziebundel. Er komt zoveel mooie poëzie voorbij maar op de bundel van Lieke Marsman werd gewacht. Na haar succesvolle debuut in 2011, waar maar liefst 3000 exemplaren van verkocht werden (voor een dichtbundel ongelooflijk veel) is onlangs haar tweede bundel De eerste letter verschenen.  Deze bundel evenaart haar debuut qua zeggingskracht en mooie, stipte taalgebruik. Marsman gaf het een motto van Rainer Maria Rilke mee. Een citaat uit Het dagboek van Malte Laurids Brigge, dat zowel het begrip ‘angst’ als de onzegbaarheid van die angst in zich draagt. Een bundel die zich aan je opdringt. De eerste letter bevat 39 gedichten verdeeld over vier afdelingen. Prijs: € 14,50, uitgegeven door Van Oorschot.

    I. v/d Graaf

     

    Ingrid Van der Graaf

    , , ,

  • Boekencafé in debat met verschillende auteurs, thema: 'De zeven hoofdzonden'

     Agenda

    De laatste vijf dagen van januari staan in het Boekencafé in het teken van De zeven hoofdzonden. Het Boekencafé is nieuw in Amsterdam: een week lang, van maandag 27 t/m vrijdag 31 januari, vanaf 17.00 uur gesprekken met schrijvers. Vijf achtereenvolgende avonden waarop gedebatteerd zal worden tussen een bekende auteur en evenzo bekende interviewer over De zeven hoofdzonden. Toegang is gratis, iedereen is welkom.

    Het Boekencafé opent maandag 27 januari met een verrassend herengesprek tussen Jan Siebelink en John Jansen van Galen.

    Waarna de volgende auteurs met de daarbij behorende thema’s aanwezig zullen:
    Di. 28 januari: Poëzie en beeldende kunst verenigd in een boek / Anton de Goede in gesprek met Menno Wigman en Diana Scherer.
    Wo.29 januari: Het succes van culinaire boeken / Yvette van Boven in gesprek met Harold Hamersma en Janneke Vreugdenhil.
    Do. 30 januari: Caraïbische letteren / Michiel van Kempen in gesprek met Karin Amatmoekrim en Stephan Sanders.
    Vr. 31 januari: Ode aan Bernlef, schrijver en jazzliefhebber. Met live muziek en Bernlefs teksten over jazzmuziek.

    Tijd: elke dag vanaf 17.00 uur inloop, 17.30 uur start gesprek
    Na afloop tijd voor een borrel (18.45 uur).
    Adres: Amsterdamse Academische Club,
    Oudezijds Achterburgwal 235, Amsterdam.
    Graag aanmelden via aac.uva.nl/agenda

    Boekencafé is een nieuw begrip in Amsterdam en een initiatief van Boekface. Programmering is in handen van Vera de Kort. Zie ook boekface.

     

    Ingrid Van der Graaf

    , , , , ,

  • Esther Gerritsen wint driejaarlijkse Frans Kellendonk-prijs

    Literaire prijs

    Esther Gerritsen wint de Frans Kellendonk-prijs 2014, zo maakte haar uitgever De Geus vorige week bekend. De prijs wordt haar toegekend voor haar hele oeuvre. Gerritsen zoekt, aldus de jury,. De jury, bestaande uit Jasper Henderson, Ton van Kalmthout en Maria Vlaar, waren van mening dat Gerritsen in haar proza voortdurend de grens opzoekt tussen normaal en zonderling gedrag, tussen publieke en privézaken. De Frans Kellendonk-prijs bestaat uit een oorkonde en een bedrag van € 5.000,-. De prijs wordt op 24 februari 2014 uitgereikt.

    Esther Gerritsen (1972) debuteerde in 2000 met de verhalenbundel Bevoorrecht bewustzijn. Twee romans volgden, Tussen Een Persoon en Normale dagen (longlist Libris Literatuurprijs 2006). In 2008 verscheen haar alom geprezen De kleine miezerige god (longlist Gouden Uil 2008). Twee jaar later kreeg de roman Superduif een nominatie voor de Libris Literatuurprijs. In 2011 volgde een bundeling van columns en artikelen, Jij hebt iets leuks over je. In 2012 verraste ze met de roman Dorst. Hiermee stond ze op de toplist van de AKO Literatuurprijs, de shortlist van de Libris Literatuurprijs en werd ze genomineerd voor de Opzij Literatuurprijs en de Dioraphte Jongeren Literatuurprijs.

    In 1993 werd de driejaarlijkse Frans Kellendonk-prijs in het leven geroepen. Een prijs  voor Nederlandstalig literair werk of oeuvre dat getuigt van een onafhankelijke en originele geest waarmee maatschappelijke of existentiële problematiek wordt behandeld. In het verleden werd de prijs voor het gehele oeuvre toegekend aan onder meer Kristien Hemmerechts (1993), Dirk van Weelden (1999), Arnon Grunberg (2011). In 1996 won Benno Barnard de prijs met zijn literaire werk, Het gat in de wereld (uit 1993).   De prijs is ingesteld op initiatief van de Stichting Frans Kellendonk Fonds ter ere van en nagedachtenis aan de Nederlandse schrijver Frans Kellendonk (1951-1990).

    Lees hier het gehele juryrapport.

     

     

    Ingrid Van der Graaf

    ,

  • Opnieuw Internationale roem voor auteur Gerbrand Bakker

    Het leven van een auteur is volkomen onvoorspelbaar. Dat blijkt maar weer uit de laatste aflevering Benali Boekt waarin Gerbrand Bakker vertelt dat (nadat hij in 1999 debuteerde met Perenbomen bloeien wit) jaren heeft lopen leuren met het manuscript van Boven is het stil. Wellicht dat redacteuren op een verkeerd spoor werden gezet door de toenmalige   titel van het manuscript Henk. Dat Gerbrand Bakker en zijn vrienden de moed niet opgaven het boek onder de aandacht te brengen levert hem heden ten dage opnieuw internationale en waarderende  kritiek op.

    In de editie van 11 maart ( later deze week in Nederland te verkrijgen) van het weekblad The New Yorker wordt De omweg vertaald als Ten White Geese besproken. In de korte recensie wordt Bakker gecomplimenteerd om zijn ‘duistere en koele’ stijl van schrijven. Bakker won voor Boven is het stil (The Twin) in 2010 al eens de IMPAC Dublin Literary Award, de grootste internationale literaire prijs voor een literair werk.

    Vervolgens is Bakker met De omweg in Engeland getiteld, The Detour op de longlist terecht gekomen van het Britse Foreign Fiction Prize 2013, de jaarlijkse prijs voor het beste in het Engels vertaalde werk. De shortlist wordt op 11 mei bekendgemaakt. Ook Laurent Binet, Orhan Pamuk en Karl Ove Knausgaard zijn voor deze prijs genomineerd.

    I. v/d Graaf

     

    Ingrid Van der Graaf

    ,

  • De wegen van Couperus in Pulchri te Den Haag

    Agenda

    Op 10 juni 2013 is het honderdvijftig jaar geleden dat Louis Couperus (1863-1923) in Den Haag werd geboren. Het literaire tijdschrift Extaze, dat is vernoemd naar een van zijn romans, laat dit jubileum vanzelfsprekend niet aan zich voorbij gaan.

    De nieuwe editie van Extaze zal zoals gewoonlijk gepresenteerd worden in Pulchri Studio en staat deze keer geheel in het teken van leven en werk van Couperus. Het is een extra dik thema nummer (128 p.) waarvan alle bijdragen, van proza tot poëzie en de artikelen in het teken staan van De wegen van Couperus. Over de reizen in de tijd (in zijn historische romans), de reizen in de ruimte (zijn eigen reizen), de plaatsen in zijn Haagse romans, de plaatsen waar hij zelf heeft gewoond, de wegen die zijn literaire motieven inslaan, zijn ways of life.

    Het programma bevat onder meer:
    Gedichten van Couperus op muziek gezet door Jankobus Seunnega (gitaar en zang)
    Column van Jan Paul Bresser,John Sillevis over de dandy Louis Couperus, korte lezing door Hans Franse over Couperus’ Italiaanse reizen en enkele scenes uit de toneelbewerking van Couperus’ Extaze door Manon Barthels.

    Presentatie is in handen van Cor Gout.

     

    18 april
    Pulchri Studio
    Lange Voorhout 15
    Den Haag
    Aanvang 20.00 uur
    Entree € 2,-

     

     

    Ingrid Van der Graaf

    , ,

  • Zes genomineerden voor de Filter Vertaalprijs 2013

    Voor de meest bijzondere vertaling van het jaar

    De Filter Vertaalprijs wordt jaarlijks toegekend voor de meest bijzondere vertaling die in het voorafgaande kalenderjaar is uitgekomen. De jury koos voor zes vertalingen van boeken uit verre landen, verschillende tijden en uiteenlopende talen. De winnaar wordt bekend gemaakt op 23 april tijdens de Internationale Literatuurdagen van Utrecht City2Cities. 

    De zes genomineerden:
    Hafid Bouazza voor Niets dan zonde: liefde, lyriek & liederlijkheid (een bloemlezing van   Arabische poëzie bij uitgeverij Prometheus)
    Mirjam de Veth voor Solange van de Franse schrijfster Marie Darrieussecq (uitgeverij Meulenhoff)
    Karol Lesman voor Steen op steen van de Pool Wiesław Myśliwski (uitgeverij Querido) Silvia Marijnissen voor haar bloemlezing van klassieke Chinese landschapsgedichten Berg en water (uitgeverij De Arbeiderspers)
    Arie Pos voor zijn vertaling van De Lusiaden (uitgeverij Atlas Contact) uit het Portugees van Luis de Camões;
    Aai Prins voor haar vertaling van de verhalen en novellen van Gogol (Verzamelde werken, Deel I, Van Oorschot).

    Aan de Filter Vertaalprijs is naast de eer een bedrag van 1000 euro verbonden. De prijs wordt mogelijk gemaakt door Uitgeverij Vantilt te Nijmegen. De jury bestaat uit Christiane Kuby (voorzitter) Ivo Smits en Ton Naaijkens. Een uitgebreide beargumentering voor de nominaties is te vinden in het nieuwe nummer van Filter, tijdschrift over vertalen. Ter gelegenheid van de prijsuitreiking wordt een feestelijk programma rond de genomineerde vertalingen georganiseerd door het internationale literatuurfestival City2Cities.

    Op onderstaande links meer informatie over de Filter Vertaalprijs 2013.

    www.vantilt.nl
    www.tijdschrift-filter.nl
    www.city2cities.nl

     

    Ingrid Van der Graaf

    ,
    , , , , ,

  • Over tien dagen start het Nijmeegs Boekenfeest

    Agenda

    Het Nijmeegs Boekenfeest is inmiddels een begrip in de regio. Op 16 maart a.s. zijn onder meer Kees van Kooten, Dimitri Verhulst, Oek de Jong en Joost Conijn te gast.

    Concertgebouw De Vereeniging in Nijmegen stelt zich voor de zevende keer open voor lezers, schrijvers, dichters, muzikanten, dj’s en wetenschappers. Rondom het thema van de Boekenweek, Gouden Tijden, Zwarte Bladzijden is een afwisselend programma samengesteld.

    Schrijver van het Boekenweekgeschenk Kees van Kooten is eregast en staat garant voor een knallende performance. Dimitri Verhulst (De helaasheid der dingen) en Oek de Jong (Pier en oceaan) worden geïnterviewd over hun nieuwste werk. Marijke Hanegraaf, de nieuwe Stadsdichter van Nijmegen, opent de avond. Kunstenaar en avonturier Joost Conijn leidt ons de nacht in met zijn bewust onbevangen werkwijze. Dichters Jaap Robben en Anneke Claus treden op met een groots harmonieorkest. De meermaals bekroonde dichteres  Hagar Peeters draagt voor, singer-songwriter Awkward i brengt een muzikale bewerking van een gedicht, journalist en schrijver Marcel Rözer presenteert zijn nieuwe boek over de donkere kant van zijn familiegeschiedenis en het Soeterbeeck Programma gaat over een stem geven aan het verleden.

    Literair tijdschrift Op Ruwe Planken presenteert een nieuw verbond van schrijvers uit Amsterdam, Tilburg en Nijmegen. De winnaars van de belangrijkste schrijfwedstrijden in de regio Aan het woord! & De Nijmeegse Nieuwe laten van zich horen. Het heerlijke foute tijdverdrijf Karaoke mag niet ontbreken bij dit thema. De Potpourri Quiz onderwerpt u aan een luchtige literatuurtest. En met een goed foute disco zetten dj’s Lenkens en Alain Fènèr de muzikale geschiedenis op swingende wijze naar hun hand, tot diep in de nacht.

     

    Zaterdag 16 maart 2013
    Concertgebouw De Vereeniging, Keizer Karelplein 2d, Nijmegen
    Deuren open: 19.30 uur
    Aanvang: 20.00 uur
    Toegang: € 17,50 / € 15 (bibliotheekleden) / € 10 (student/CJP)
    Voorverkoop online: www.obgz.nl/activiteiten
    Voorverkoop kassa: Bibliotheek De Mariënburg, selexyz dekker vd vegt en de Stadsschouwburg
    Voor meer info kijk op: www.nijmeegsboekenfeest.nl

     

    Ingrid Van der Graaf

    ,
    , , , , , ,

  • Onno Kosters wint Turing Nationale Gedichtenwedstrijd

    Onno Kosters uit Utrecht heeft met zijn gedicht Doe-Het-Zelf  de 1e prijs van de Turing Nationale Gedichtenwedstrijd gewonnen. Hij ontving een cheque van € 10.000 uit handen van juryvoorzitter Ramsey Nasr. Zijn gedicht is uitgeroepen tot het beste gedicht van 2012. De jury noemde het een ‘in alle opzichten onontkoombaar gedicht’, en sprak verder: ‘Uit stof kunt gij wederkeren. Dat kan in de poëzie, en het gebeurt hier op meesterlijke wijze, middels niets dan woorden.’

    De Turing Nationale Gedichtenwedstrijd is de poëzieprijs met de grootste geldprijs ter wereld voor één gedicht en de enige wedstrijd waarbij alle gedichten anoniem worden beoordeeld. Voor deze vierde editie van dit jaar werden in totaal bijna 10.000 gedichten ingezonden. Er deden 2.361 dichters mee (waarvan 377 uit België) die gezamenlijk 9.834 gedichten inzonden.

    Hieronder de drie winnende gedichten:

    1e prijs Onno Kosters (€ 10.000)

    Doe-het-zelf

    Na zichzelf, met een witte lijn,
    te hebben omkrijt, herrijst hij
    van de plaats delict, hijst zich
    stap voor stap in nieuwe voeten,
    past zijn kuiten, dijen (als gegoten),
    omgordt zich met een schaambeen
    en een buik van genereuze omvang.

    Stof daalt neer: zijn navel schudt hij uit;
    zijn middenrif, zijn twaalfde rib
    schragen hart en longen die hij inslikt
    uit het niets, zo zonder mond nog,
    zonder tong, alsof hij licht schiep
    dat kortelings voorafging aan de zon.

    Ontboezemt dan zijn borstkas, slaat
    losjes zijn armen om zich heen, lijnt
    zijn nek uit, stelt atlas en draaier aard-
    en nagelvast. Staat als een huis.

    Als kroon op het werk welt meesterlijk
    het ravissante hoofd. Hoofd vol hersens,

    hoofd aan barrels, waaruit hij ontstond.

     

    2e prijs: Elly Stolwijk (€ 1.500)

    waarom de zilvermeeuw in de nacht
    boven de parkeerplaats moet schreeuwen

    er is dat veld, dat beweegt als
    je je hoofd beweegt,
    je hoofd voorover beweegt in mijn schoot.

    het witte veld waarover de binnenkant
    van mijn pols zich wil verlengen,
    handpalm ook, de arm gestrekt.

    je hemd dat los moet, dat witte,
    de woorden die los uit de zinnen
    misselijk makend niet kunnen zeggen

    wat er is. wat beweegt van binnen.
    wat wil schreeuwen boven
    braak liggend land, met honger.

    3e prijs: Rik Dereeper (€ 1.000)

    Vier manieren om te dumpen

    Sinds zijn sluitspier soms een steek laat vallen
    (elk chassis verslijt) en hij ons dan bescheten opbelt,
    komen wij zijn kamer poetsen, gooien kruis of munt
    om wie hem straks zal deporteren naar een ver tehuis.

    Of dat ik hem ontvoer, terwijl mijn broers snel delven
    naast een landweg. Door het nekschot valt hij dieper
    dan de avond, staart hij even hemelhoog. De leegte
    van zijn mond en oren vul ik met dezelfde grond.

    Of strootje trekkend: wie vertilt zo iemand tot de nok?
    Ik hijg voorbij de treden. Eens zijn hals gestropt,
    bekijken wij hoe rap hij trappelt op een luchtfiets –
    tot de benen doodstil bengelen. Er sijpelt iets uit hem.

    Of een geweldig offerfeest. We zorgen dat hij nimmer
    wederkeert, hem spietsend aan het spit. We draaien,
    draaien vader in het rond en klinken op zijn erfenis.
    En wissen van ons witste hemd het bloed, de stront.

    De jury bestond dit jaar uit voorzitter Ramsey Nasr, dichter F. Starik, de Belgische dichter Maarten Inghels, (poëzie)redacteur Mirjam van Hengel en Alexander Ribbink, secretaris van het bestuur van de Turing Foundation.
    De 100 beste gedichten zijn door Uitgeverij van Gennep samengebracht in de bundel Naaktlopen met je hersenen.

    Onno Kosters, Foto: ANP

    Ingrid Van der Graaf

    ,

  • Ester Naomi Perquin wint met 'Celinspecties' de VSB Poëzieprijs 2013

    door Ingrid van der Graaf

    De bundel Celinspecties van de dichter Ester Naomi Perquin werd door de jury van de VSB Poeziëprijs verkozen tot de beste dichtbundel van het afgelopen jaar.

    Ester Naomi  Perquin (1980) genoot grote bekendheid  in betrekkelijk kleine kring. Daar maakte het winnen van de VSB Poëzieprijs een einde aan. Vanaf nu zal men in heel het Nederlandstalig gebied weten wie Ester Naomi Perquin is, en dat werd tijd ook.

    De jury van de VSB Poëzieprijs  verkoos Perquin boven H.H. ter Balkt, Sybren Polet, Menno Wigman en Luuk Gruwez te plaatsen. En was meer dan te spreken over de ‘verraderlijk luchtige toon en de onvoorspelbare wendingen waarmee Perquin een gelaagde ruimte in haar bundel schept.’ Men roemde haar taalgebruik: ‘soms soepel als spreektaal, dan weer geraffineerd en virtuoos. De dichter neemt de lezer aan de hand en laat hem net zo gemakkelijk struikelen, wanneer haar woorden dat nodig hebben.’

    De jury was verder van mening dat: ‘Als de dichter al een taak heeft, laat het dan die zijn die Perquin zich heeft opgelegd: het zichtbaar maken van wat obscuur en meestal verborgen blijft. (…) In het geval van Celinspecties levert het een bundel op van noodzaak, verlangen en schitterend mislukken.’

    Sinds 2007 publiceerde Perquin drie dichtbundels waarvan de eerste twee werden onderscheiden met verschillende prijzen. Haar werk wordt nogal eens beoordeeld als verontrustend. Als dichter heeft ze een scherp gevoel voor het alledaagse waaruit, wanneer zij haar poëzie erop richt, bevreemdende en schokkende voorstellingen ontstaan. In Perquins bundel Celinspecties zijn de duistere kanten van het leven op zijn scherpst verdicht. Wekelijks schrijft zij voor de Groene Amsterdammer een column waarin zich dezelfde, soms ontluisterende, ontrafeling van alledaagse gebeurtenissen voltrekt als in haar gedichten.

    Juryleden Maria Barnas, Geert Buelens, Patrick Lateur, Anthonya Visser en Saskia J. Stuiveling selecteerden in november 2012 de vijf genomineerden uit vijfenzeventig ingezonden bundels die allen tussen 1 september 2011 en 31 augustus 2012 verschenen.
    Aan de prijs is een bedrag van 25.000 euro verbonden.

    Uit alle ingezonden bundels koos juryvoorzitter Saskia J. Stuiveling haar 100 favoriete gedichten voor de bloemlezing De 100 beste gedichten VSB Poëzieprijs 2013. De uitgave van De Arbeiderspers en Stichting VSB Poëzieprijs werd tijdens de uitreiking gepresenteerd.

     

     

    Ingrid Van der Graaf

    ,
    , , , ,

  • Couperus Cahier XIII door Elsbeth Etty

    Couperus Cahier is een reeks essays en wetenschappelijke publicaties van het Louis Couperus Genootschap waarvan het eerste cahier in 1995 verscheen. In ieder Cahier wordt uitvoerig een bepaald aspect uit het leven of werk van Louis Couperus belicht.

    In Couperus Cahier XIII heeft Elsbeth Etty het aspect Seksueel geweld in Couperus’ roman Langs lijnen van geleidelijkheid (1900) uitgelicht. Waarom keert Cornélie de Retz van Loo, de hoofdpersoon van deze roman, terug naar de tirannieke baron Brox van wie ze kortgeleden met zoveel moeite is gescheiden? Critici zagen de terugkeer van Cornélie als het gevolg van het onontkoombaar noodlot, als de triomf van de seksuele aantrekkingskracht van haar ex-man of als het failliet van de vrouwenemancipatie.

    In dit Cahier echter, ontvouwt Elsbeth Etty een heel andere visie op Langs lijnen van geleidelijkheid. Zij betoogt dat Cornélie het slachtoffer is van seksueel geweld. Etty legt uit dat Couperus een scherp beeld geeft van de ongelijkwaardige verhouding tussen de seksen in zijn tijd en in zijn milieu. Tegelijkertijd laat Etty zien hoe deze roman als sleutelroman gelezen kan worden. Pas met de komst van blijf-van-mijn-lijfhuizen in 1974 heeft het probleem van seksueel geweld algemene erkenning gekregen. Couperus behandelt dus in dit boek, volgens Etty, een universeel, helaas nog steeds actueel thema.

    Elsbeth Etty is bijzonder hoogleraar Literaire kritiek aan de Vrije Universiteit van Amsterdam en recensent van NRC Handelsblad. Zij is vooral bekend geworden door haar veel geprezen biografie van Henriëtte Roland Holst, Liefde is heel het leven niet (1996).

    Het bloed van de barones. Seksueel geweld in Langs lijnen van geleidelijkheid
    Elsbeth Etty.
    Een Cahier kan besteld worden door overmaking van € 12,50 op giro 600367 van het Louis Couperus Genootschap te Den Haag. Volledige naam en adres op de overschrijving vermelden.
    Cahier-abonnees ontvangen 20% korting en krijgen automatisch met het Cahier een factuur toegestuurd.
    Voor een abonnement maakt u  € 10, – over op giro 600367 onder vermelding van ‘Cahier XIII’ en ‘nieuwe Cahier-abonnee’. Alle vermelde bedragen zijn inclusief verzendkosten.

    Ingrid Van der Graaf

    ,