Literair Nederland

  • De oogst van week 45

    Door Ingrid van der Graaf

    Wie zijn blog op Tirade.Nu wel eens leest, weet dat Martijn Knol zeer bewegelijk in zijn tekst zit. Je zou kunnen zeggen, van de hak op de tak, alsof hij een zak vol items leegschudt boven een stuk papier en ze vervolgens naar een enigszins, verbandhoudend stukje toeschrijft. dat gaat hem altijd goed af. Hij schreef drie romans, waarvan zijn laatste, Alles kan kapot (2011) gaat over een chaotische familie die in zeven, los van elkaar staande hoofdstukken beschreven worden maar onderling zijn verbonden met elkaar. Nu verschijnt er van Martijn Knol de novelle Elders. Over een doorsnee gezin, vader, moeder en twee jongetjes, dat een nazomerweek doorbrengt in de Italiaanse Alpen. Het fascinerende van deze novelle lijkt me, dat hij geschreven is vanuit een verteller die zich dicht naast dit gezinnetje ophoudt. En niemand weet wie het is. Volgens de uitgever, een sfeervol en duister verhaal. Elders verschijnt deze week bij Wereldbibliotheek. Blz.: 79, Prijs: € 9,90.

     

     
    Arnon-Grunberg-Ich-will-doch-nur-dass-ihr-mich-liebt-25-jaar-schrijverEen overzicht van 25 jaar schrijverschap van Arnon Grunberg is te vinden in Ich will doch nur, dass ihr mich liebt. Hoewel Grunberg 20 jaar geleden debuteerde met Blauwe maandagen (1994) (wie heeft het níet gelezen), blijkt dat zijn eigenlijke debuut, een toneeltekst De dupe van Felix,  in 1989 geschreven werd. Hannelore Grünberg, moeder van Grunberg verzorgde een fotobiografie van zijn baby- en kinderjaren met teksten als: ‘Slaapt weer miserabel’.  Dat zijn moeder gedurende zijn kinderjaren op een stretcher bij hem op de kamer sliep om kinderangsten te verdrijven, wisten we al uit één van zijn voetnoten. Verschillende auteurs verzorgden een bijdrage. Victor van de Reijt beschrijft Grunbergs activiteiten vóór zijn debuut: zijn pogingen zich te vestigen als acteur en toneelschrijver, de oprichting van zijn eigen uitgeverij Kasimir, zijn eerste schreden op literair gebied tot aan de uiteindelijke doorbraak met Blauwe maandagen. Yra van Dijk belicht in een essay de afstand en betrokkenheid in het werk van Grunberg. Ich will doch nur, dass ihr mich liebt is een overzicht van schrijver/persoon Arnon Grunberg. Het boek is prachtig vormgegeven en geïllustreerd – een must voor de liefhebber van Grunberg. Uitgegeven bij Nijgh & Van Ditmar, Blz.: 216, Prijs: € 29,95.

     

    53af6c55844ed4.08563266Emma Donoghue (1969) publiceerde vele romans, historische boeken, verhalenbundels en toneelstukken. Ze wordt vaak in één adem genoemd met literaire schrijfsters die met lesbische fictie doorbraken zoals Jeanette Winterson, Ali Smith en Sarah Waters. Donoghue debuteerde met Geroerd (1994), een klassieker. In 2010 werd haar boek Kamer genomineerd voor de Booker Prize. Haar nieuwe roman Kikkermuziek speelt in1876 in San Francisco. De stad wordt geteisterd door een hittegolf en een pokkenepidemie. Er wordt een jonge vrouw, Jenny doodgeschoten. Haar vriendin, Blanche zet alles op alles om de moordenaar te laten berechten. Als Blanche probeert de feiten boven tafel te krijgen, blijkt het leven van Jenny veel duisterder dan in eerste instantie leek. Kikkermuziek is een historisch verhaal over bohemiens en vrije liefde en over beschadigde kinderen. Verschenen bij Atlas Contact, Blz.: 432, Prijs: € 24,99, vertaling: Manon Smits.

    indexIn 2012 debuteerde Rebekka Bremmer met de roman Eb die later in dat jaar door Het Parool tot beste Nederlandse roman van 2012 werd uitgeroepen. De evolutie van een huwelijk is haar tweede roman en vertelt het verhaal van Masha die les geeft aan de universiteit. Met haar man Bastiaan en hun twee dochters leidt ze een comfortabel leven. Dan komt de broer van Bastiaan, Frederick met zijn Nieuw-Zeelandse vrouw Shannon en hun baby Deirdre bij hen inwonen. Masha heeft Frederick meer dan twintig jaar niet gezien. Onvermijdelijk raken de levens van de twee gezinnen steeds meer verstrikt in elkaar. De evolutie van een huwelijk, een roman over familiebanden die worden aangehaald en weer verbroken. Bremmer werd geroemd om haar beschrijvende en beeldende stijl. Deze roman maakt zeker nieuwsgierig. Uitgegeven bij Querido, Blz.: 256, Prijs: € 18,99.

    Ingrid Van der Graaf

    ,
    , , ,

  • Oogst van de Week 44

    Door Carolien Lohmeijer

    ‘Soms loop ik , de werkkamer beu, het museum in alleen om haar te zien. Of die andere. Of nog een andere.’

    Bernard Dewulf vraagt zich af waarom een geschilderd naakt hem zo kan bezighouden, wat de problemen waren die de schilder tegenkwam, met welke penseelstreek de kunstenaar begon en met welke hij besloot dat het kunstwerk af was. Hij mijmert verder: […] ‘Want telkens als ik voor haar sta, zie ik haar anders. Niet dat ze heeft bewogen, elke keer beweegt ze mìj anders. […]
    In zijn nieuwe bundel Toewijdingen is een aantal stukken bijeengebracht die Dewulf eerder schreef over de kracht van schoonheid. De dichter in hem klinkt door in de manier waarop hij schrijft. Lezers koesteren zijn taal. Zijn overpeinzingen doen je anders kijken naar schilderijen, eenvoudig bij jou thuis aan de muur of elders in een publiek toegankelijke omgeving.

    Laaiende kritieken en de Libris Literatuurprijs 2010 kreeg Dewulf voor Kleine dagen. Anita Meuleman schreef voor Literair Nederland: ‘Juweeltjes zijn het. De vertellingen van Bernard Dewulf. ‘

    Toewijdingen, Bernard Dewulf, Uitgeverij Atlas/Contact, 560 pagina’s, € 34,99

     

    Deze zachte witte kamer ‘Als ik op het podium sta, wordt klank de interpunctie’, aldus dichteres Runa Svetlikova (1982) in een interview uit 2010 in Meander.
    Een van haar meest memorabele podiummomenten noemt zij in datzelfde interview: ‘Een mooie houten tribune vol publiek. Daarachter kasten vol boeken, boeken en nog eens boeken. Alles in de open lucht. Ik bracht ‘De gebruiker van dit lichaam’, een cyclus rond mijn vader, en net toen ik de laatste zinnen – de zinnen van mijn vader – uitsprak

    en wie / zal bij je zijn / als de zon in / ’t zenit / langzaam-zeker / duistert?

    verdween de zon achter de bomen. Achteraf viel er een lange, lange stilte. Daarna kwam pas het applaus.’

    Haar poëziedebuut Deze zachte witte kamer is net verschenen. Uitgeverij Marmer, € 12,50

    Het is een opmerkelijke timing, het moment van verschijnen van De Joodse bruid.
    Dit boek speelt in Iraaks Koerdistan waar de Islamitische Staat (IS) momenteel het leven bedreigt van christenen en yezidi’s. In 1948, na de stichting van de staat Israël, waren het de Joden die uit Irak vertrokken. De Joodse bruid

    Judith Neurink raakte gefascineerd door dit vertrek, omdat vrijwel alle Joden verklaarden zich in de eerste plaats Iraaks of Koerdisch te voelen, en pas in de tweede plaats Joods.
    De hoofdpersoon in De Joodse bruid woont in een Koerdisch dorp op de grens van Iran en Irak. Ze is er geboren en getogen, en weet niet anders dan dat ze een jonge Koerdische, islamitische vrouw is, die binnenkort met een islamitische man in het huwelijk zal treden. Dan vindt ze een dagboek van een Joods meisje, geschreven in de jaren veertig en vijftig. Die vondst verandert haar leven.

    Judit Neurink is journalist en schrijfster en woont in Iraaks Koerdistan.

    De Joodse bruid. Het verdwenen verleden van Irak, Judit Neurink, Uitgeverij Jurgen Maas,€ 19,95

     

    WorstAtte Jongstra schreef in 2008 voor de reeks Privédomein (biografieën en autobiografieën) deel 266, Klinkende ikken, met als veelbetekenende ondertitel Bekentenissen van een zelfontwijker. In 2013 verscheen Diepte!, dat ‘misschien wel zijn meest autobiografische roman ooit’ werd genoemd. Jongstra heeft dus enige ervaring in het schrijven van een egodocument.

    Maar is het interessant om te weten hoe het huwelijk van een ander is? Wil je echt alle ins en outs te weten komen? Atte Jongstra en zijn ex-vrouw Ingrid Hoogervorst wilden in ieder geval allebei dat anderen inzicht hadden in hun voormalige huwelijk en schreven erover. Ingrid Hoogervorst in, -let op de titel- Privédomein dat in mei 2014 bij Prometheus verscheen, en Atte Jongstra in het onlangs verschenen Worst.
    Laten we het er maar op houden dat het nieuwe boek van Atte Jongstra over worst gaat.

    Worst, Atte Jongstra, Uitgeverij De Arbeiderspers, € 21,95

    Carolien

    , , ,

  • Oogst week 43

    door Menno Hartman

    Wanneer je zou moeten voorspellen welke auteurs over 50 jaar nog gelezen worden, zou Maria Stahlie nog niet zo’n slechte suggestie zijn. De grote sellers à la Herman Koch en Tommy Wieringa zijn waarschijnlijk te zeer aan de mode onderhevig om veel tijd te kunnen overbruggen (een lijstje met de bestsellende titels uit de jaren ’20 van de vorige eeuw dat ik ooit onder ogen kreeg leverde bij mij niet 1 herkenning op, bijvoorbeeld) Grunberg blijft dan misschien bekend met 1 werk. Maar Maria Stahlie is van het soort stille constante kwaliteit dat wel eens blijvend zou kunnen zijn. De achterflap is zo mal dat ik hem niet citeren zal. Hier kan de schrijver niets aan doen. Egidius is welhaast het vijftiende boek van Stahlie, vooral de romans De lijfarts en Honderd deuren waren heel erg goed. Stahlie is een hele goede schrijver, met een volstrekt eigenzinnige onderwerpskeuze, een verademing. Omslagontwerp Janine Jansen.

    Weemoedt-met-enige-vertraging-HREr is een nieuw boekje van Levi Weemoedt! Het is weer alles narigheid wat de klok slaat, de liefde werkt niet, dat was al te voorspellen, de grootste windbuilen zitten op de hoogste posten,

    ‘Advent

    Hoe dichter bij de kerst

    hoe kribbiger ze werd.’

    Dat werk. Leuk, Op een bepaalde manier. Iets vaker dan vroeger schiet Weemoedt in het register: net iets te flauw; naar mijn smaak. Omslag studio Ron van Roon.

    conrad-aiken-preludes-voor-memnon-183x300René Huigen en Hans Dekkers vertaalde voor uitgeverij Karaat Preludes for Memnon van Conrad Aiken. Dekkers  schreef er een nawoord bij. ‘Deze winnaar van de Pulitzerprijs voor poëzie is altijd in de schaduw blijven staan van Amerikaanse dichters en tijdgenoten als Ezra Pound, Robert Frost of W.H. Auden.’

    De grafsteen van Aiken, is een bankje, een sympathiekere bestemming voor zo’n steen ken ik niet, vooral in Engeland heb ik het vaker gezien. Jammer dat de editie eentalig is, je denkt onmiddellijk: zouden ze wat te verbergen hebben? Dat leest u dan binnenkort in een recensie. Beiden dichters, Dekkers en Huigen, en heel verstandige heren, dus het zal wel meevallen.  Mooi boekje, fraai dat Karaat dit doet. Omslag: Studio De La Rúa.

    WEINBERG_Vis_WT.inddHet levende fossiel, de coelacant die in 1938 door een visser in zijn net gevonden werd spreekt sinds die tijd tot de verbeelding. Hij is een zinnebeeld geworden van de fascinerende ontwikkeling van soorten. En in zijn geval: niet ontwikkelen.

    ‘De ontdekking van de coelactant is bij Weinberg een Spielbergverhaal: Indiana Jones meets Jurassic Parc, ‘ schreef Philip Marsden in The Mail on Sunday.

    Vertaald door Auke Wouda en een beetje geïllustreerd. Omslag Studio Jan de Boer.

    Menno Hartman

    ,

  • Oogst week 41

    Door Ingrid van der graaf

    Gustaaf Peek is een schrijver die je steeds nieuwsgierig maakt naar zijn volgende boek. Na vier jaar komt hij eindelijk met een nieuwe roman, Godin held. Na zijn laatste roman, Ik was Amerika ( waarvoor hij de BNG Literatuurprijs ontving), bleef het vier jaar stil. Maar nu is er dan Godin held, een roman over een stel dat sinds hun schooltijd verliefd op elkaar is maar niet met elkaar leeft. Ze leven jarenlang van geheime ontmoetingen in hotelkamers. Een romance, of ook wel: een bevlieging, een affaire of een obsessie genoemd. Volgens de uitgever het ‘onverhulde verhaal, verteld van einde tot begin. Wat natuurlijk een mooi perspectief biedt, vertellen van einde tot begin. Uit zijn vorige romans is gebleken dat Peek zich goed kan inleven in zeer uiteenlopende personages. Een recensie over dit boek volgt binnenkort. Godin held werd uitgegeven bij Querido, 274 blz., prijs €19,99.

    Dichter en prozaschrijver 9200000028425277Jacob Groot publiceerde dertien dichtbundels en drie romans waarvan de laatste Adam seconde, alsmetafysische liefdesroman werd betiteld. Nieuwe zon is een groots opgezet poëzie boek. Een ‘bewustzijnsstroom van 26 hoofdstukken waarin zich een dramatische denktocht voltrekt, een megagedicht dat alle grenzen passeert, een passieboek’, aldus de uitgever. De hoofdstukken zijn getiteld naar de letters van het alfabet. A ik ademde de bedwelming (…) B Ik sliep met de mensheid‘. Nieuwe zon is groots van structuur en van een overrompelende taal.  Nieuwe zon is verschenen bij Uitgeverij De Harmonie. Prijs: € 29,90, Blz.: 200.

    9789028425835_VRKDe Finse schrijver Tuomas Kyrö is een bestseller auteur in eigen land. Haas & bedelaar is zijn eerst roman die in het Nederlands vertaald is zodat we ook hier mogen ervaren wat voor een schrijver Kyro is.
    Fragment van de flaptekst: De Roemeen Vatanescu vertrekt naar het koude en donkere Finland om er te gaan bedelen. Met andere bedelaars zet hij een feestmaal op touw met de inhoud van een afvalcontainer, maar hun werkgever, de mensenhandelaar Jegor Koegar, wijst dit bacchanaal ten strengste af. Het conflict loopt zo hoog op dat Vatanescu zowel internationale misdaadorganisaties als de politie moet zien te ontwijken. Hij vlucht samen met een ter dood veroordeelde haas – die eigenlijk een konijn is. Ze belanden in Lapland, op het bouwterrein van het Nationaal Ideeënpark, en komen zelfs tot in de hoogste regionen van de Finse politiek. Haas & Bedelaar werd uitgegeven door Wereldbiblitheek. Prijs: 19,95.

    9200000022205921Inez Weski schrijft wekelijks voor Opzij over strafzaken. Met De jacht op het recht, over de advocaat en de rest van de wereld maakt Weski haar debuut. Ze is bekend van haar werk in grensoverschrijdende strafzaken. In De jacht op het recht beschrijft ze met scherpe pen en met humor haar trektochten door het woud van de hedendaagse strafprocedures. Bevlogen vertelt ze over de pracht van haar vak, of over het recht, dat zoveel gemeen heeft met kunst: soms zo mooi en altijd zo kwetsbaar. En dat alles lardeert ze met hilarische gebeurtenissen en absurde banaliteiten, zoals de onmenselijke inrichting van menig moderne rechtbank. De jacht op het recht is uitgegeven door Querido. Prijs: € 18.99, Blz.: 196.

     

    Ingrid Van der Graaf

    , , ,

  • Oogst week 40

    door Carolien Lohmeijer

    ‘De schilder Isaac Israels heeft ooit een gouden plak op de Olympische Spelen gewonnen. Waar of niet waar?’

    Het zal u verbazen: het is waar. Want van 1912 tot 1948 dongen kunstenaars wereldwijd mee naar Olympische medailles op de wedstrijdonderdelen Architectuur, Beeldhouwen, Schilderkunst, Literatuur en Muziek. Daaronder ruim honderd Nederlanders, waaronder o.a. Isaac Israels en de architect Jan Wils die beiden goud wonnen.

    Hoewel deze kunstwedstrijden tegenwoordig weinig bekend zijn, zijn zij wel degelijk ontsproten aan het brein van Pierre de Coubertin. Op zijn aandringen zijn ze opgenomen in het programma van de Olympische Spelen van 1912. Er is maar weinig geschreven over deze kunstwedstrijden, die tegenwoordig doorgaan onder de noemer Culturele Olympiade en die een culturele omlijsting vormen van de sportwedstrijden. Het is de moderne versie van het oorspronkelijke idee dat De Coubertin voor ogen had.

    Hoe werden in ons land de kandidaten geselecteerd? Wie waren het? Waarom werden de wedstrijden afgevoerd? Welke pogingen werden door Nederland gedaan om ze te redden? Kunnen sport en kunst wel samengaan? In De Muzen op het schavot geeft Literair Nederland-recensent Adri Altink vanuit Nederlands perspectief een boeiend overzicht van de geschiedenis van de Olympische Kunstwedstrijden, een geschiedenis die nog niet eerder in boekvorm in Nederland werd beschreven.

    De Muzen op het schavot, Nederlanders op de Olympische Kunstwedstrijden, Adri Altink, Uitgeverij Brave New Books, 210 pagina’s geïllustreerd
    € 23,50.

    De val van Jakob DuikelmanVorig jaar stond ze in de finale van Manuscripting, een schrijfwedstrijd voor jong talent, inmiddels schrijft en blogt ze in Tirade, en onlangs heeft ze haar eerste roman gepubliceerd. Haar naam is Anne Marieke Samsom, haar debuut heet De val van Jakob Duikelman. Een tweede en derde roman heeft ze onderhanden.

    In De val van Jakob Duikelman gaat het over ‘de gewoonste man van de wereld’, die te horen krijgt dat hij niet lang meer te leven heeft en onverwacht in conflict komt met een met een Nigeriaanse ronselaar van kindsoldaten. Het boek is volgens uitgeverij De Arbeiderspers een ‘scherpe tragikomedie’.

    ‘Jakob luisterde maar half, terwijl de deuren van de lift zich achter hem sloten, en snelde opgelucht naar het station van Hoofddorp. Normaal gesproken rent Jakob niet, voor niemand niet, en al helemaal niet voor een trein. Maar vandaag is anders. Vandaag is geen dag om principieel te doen. Hij moet over anderhalf uur in het ziekenhuis zijn.’

    De val van Jakob Duikelman, Anne Marieke Samson, Uitgeverij De Arbeiderspers, 272 pagina’s, € 19,95

    Morgen komt LiesbethEr klinkt een hoop verwachting uit de titel: Morgen komt Liesbeth. Het is de debuutroman van Olivier Willemsen waarvan gezegd wordt dat het begint als een onschuldig verhaal, maar zich sluipenderwijs ontwikkelt  tot een luguber sprookje.

    In Kring Circulaire van deze maand zegt hij: ‘Ik ben gaan schrijven om de werkelijkheid een draai te kunnen geven. Om zelf aan het roer te kunnen staan. Uit ijdelheid misschien ook wel, omdat ik het leuk vind om mensen te vermaken. En het is onstilbaar – ik kan het niet meer tegenhouden.’ Wilt u vast kennismaken met de stijl en een aantal korte verhalen van Willemsen, dat kan dat via deze link.

    Morgen komt Liesbeth, Olivier Willemsen, Uitgeverij De Harmonie, 144 pagina’s, €16,90

    In tegenstelling tot bovenstaande drie auteurs is Kerstin Ekman een doorgewinterde De afrekeningauteur. Het meest bekend is zij door haar bekroonde roman Zwart water. In haar nieuwe roman De afrekening, wordt de beroemde Zweedse schrijfster Lillemor Troj uitgenodigd op de uitgeverij om haar nieuwste manuscript te bespreken. Voor Lillemor is de inhoud ervan echter totaal onbekend. Zonder een woord te zeggen sluipt Lillemor met de roman het pand uit. Tijdens het lezen wordt haar snel duidelijk dat een ghostwriter een boek over haar leven heeft geschreven waarin ze zeer vertrouwelijke informatie onthult. Het werk leidt tot een onvermijdelijke confrontatie tussen de vrouwen.

    De afrekening, Kerstin Ekman, Uitgeverij De Geus, 480 pagina’s, € 24,95

    Carolien

    , , ,

  • Oogst week 39

    door Menno Hartman

    Wie is Jurgen Maas? Hij is een uitgever, een jonge uitgever in een tijd waarin zelfs sommige gevestigde uitgevers wat angstig naar de toekomst kijken, ‘De toekomst ligt achter ons’ hoorde ik vandaag nog een goede boekhandelaar zeggen. Niet voor Jurgen Maas. Zijn website meldt: ‘Uitgeverij Jurgen Maas is een nieuwe uitgeverij in Amsterdam, die zich zal richten op Nederlandse en vertaalde literatuur (proza en poëzie) en literaire en journalistieke non-fictie. Aandachtsgebieden zijn het Midden-Oosten, Noord-Afrika, en de multiculturele samenleving.’ Dat lijkt midden in de roos, deze tijden.
    We bespraken recent al dit boek van Maas, nu kwam Firoozeh Farjadnia’s  Postvogel binnen en we zullen ook dat boek voor u lezen en bespreken. ‘Behalve een oude winkelier ziet niemand dat ze eigenlijk nog een kind is. Ze gelooft zelf ook dat ze net zo dapper en strijdlustig is als haar tante Lida. Die zit in het Iraanse verzet en wordt gezocht. Ik ben een dappere postvogel, herhaalt ze in zichzelf om haar angsten te bezweren. Vele jaren later loopt ze als gevluchte, jonge vrouw stage op een architectenbureau in Nederland. Haar begeleider volgt de opkomst van populistische politici op de voet.’

    coverandorrakleinDe reeks klassieken van Schokland vinden wij bij Literair Nederland altijd indrukwekkend. Recent verscheen Andorra van de Zwitser Max Frisch opnieuw.  Max Frisch, de grote Frisch, die  boeiend blijft waar veel schrijvers uit zijn tijd toch langzaam wegzakken. Zijn Homo Faber, of Stiller blijven meesterwerken van de 20ste eeuw. Vertaling Adriaan Morriën.

    normal_pac_9789044532609_cvrDe Geus publiceert deze week Jim Crace Oogst.  Helemaal nieuw voor mij. Onze vrienden van Cobra lazen het boek en zeggen erover: “Dit tijdeloze” verhaal, met ritmewisselingen en vakkundig ingebedde uitstappen naar het verleden, is oorspronkelijk geschreven in een Engels dat door een jambische cadans wordt voortgestuwd, met de occasionele alliteratie en assonantie. De taal is zeer rijk en zinnelijk concreet, maar ook van een Bijbelse soberheid en kracht. Jim Crace heeft met ‘Oogst’ een tot parabel gestileerde historische roman geschreven die in onze globaliserende wereld met zijn opgelegde “moderniteit” en zijn ongewilde migraties geen escapistische lectuur verdraagt.’ Tsjonge, nou maar hopen dat het ook nog een beetje een mooi boek is. Crace lijkt een boeiende figuur. De vertaling is van Regina Willemse.

    22_04.inddAtlas Contact publiceerde Ben Lerners 2204 , Zijn debuut bespraken we al op Literair Nederland: Of Vertrek van station Atocha een ‘goed’ boek is, hangt dus af van de criteria die worden gesteld; de hoofdpersoon is weinig sympathiek, de verhaallijn weinig opwindend en de schrijfstijl weinig direct. Daarentegen biedt de roman voldoende: een poëtisch kijkje op Spanje, een fervent gefilosofeer en tal van thema’s ‘ter contemplatie’. Wederom in de lijn van Jerofejevs boek, is Vertrek van station Atocha zo af en toe eerder een prozagedicht dan een roman. Maar de verteller is gezegend met een heerlijke zelfspot.’ De vertaler wordt op de website van de uitgever niet gereveleerd, maar is wellicht net als Lerners vorige boek in handen van Ronald Vlek.

     

     

    Menno Hartman

    ,

  • De Oogst van week 37

    Oogst van de week

    door Ingrid van der Graaf

    Er was een tijd dat het gewoon was dat men in de zakenwereld met voorkennis onderhandelde. Sinds decennia wordt dat niet meer getolereerd en springen de media er direct bovenop om de dader te slachtofferen. Als interviewer voor VN en NRC leerde Janneke Koelewijn het  zakenleven kennen. In 1994 publiceerde zij Het koningsdrama van Fokker over het conflict in de bestuurstop. Als journalist leerde ze ook de andere kant kennen in de affaire rond het ski-ongeluk van Prins Friso. Ook zij handelde met voorkennis en werd daarop afgerekend. Het is de relatie tussen het afgerekend worden op de handelswijze van een groot zakenman en wat voor impact dat heeft op zijn leven, waar Heilmans hel over gaat. ‘Bijna niks is verzonnen in het boek’, verklaarde Koelewijn bij Brands met Boeken. Cor Heilbron, topman van b4you, een groot voedingsmiddelenconcern, wordt verdacht van handel met voorkennis. Er is geen bewijs, maar Heilbron zal hangen. De officier van justitie die de zaak behandelt, is met zijn hoofd ergens anders. Via een relatiebemiddelaar heeft hij een nieuwe vrouw leren kennen. Intussen probeert een overmoedige journaliste de waarheid boven tafel te krijgen. Volgens A.L. Snijders is het: ‘Een heel goed boek, ik ben er door aangeslagen.’ Heilmans hel, door Janneke Koelewijn is uitgegeven door Atlas Contact. Prijs: € 19,99

    RoxyRoxy is zevenentwintig en getrouwd met de liefde van haar leven, dacht ze. Dan verongelukt haar man, die rijk en een stuk ouder is dan Roxy, met zijn minnares. Ze blijft achter met hun dochter, hun huis, de auto, zijn assistente, de oppas en de schaamte om dit roemloos einde van hun huwelijk. Ze heeft opeens een ander verleden dan ze altijd gedacht had. Haar familie ontfermt zich over haar, maar Roxy zoekt geen troost, ze zoekt een vijand. Dan stapt ze in haar ‘stretched’ limo, met de au pair, haar chauffeuse en haar dochter en ze gaat er vandoor voor de begrafenis. Een soort road novel met een limo. Esther Gerritsen staat bekend om haar  rake beschrijvingen van intermenselijke relaties waar het drama onder de oppervlakte loert. En ook van de verkeerde interpretaties, daar is zij ook van. Roxy, Esther Gerritsen, verschijnt deze maand bij De Geus. Prijs: € 18,95

    Gouden jarenIn Gouden jaren beschrijft econoom Annegreet van Bergen de naoorlogse economische groei die ons leven op alle fronten heeft veranderd. De wekelijkse teil werd een dagelijkse douche, het papieren loonzakje een digitale bankrekening en de boterham met tevredenheid een broodje gezond. In 1952 deelde ik een stofzuiger met mijn schoonmoeder. In 1961 zond de televisie 24 uur uit – per week. In 1965 moesten we naar de buren om te bellen. Vertrouwde beroepen verdwenen, nieuwe deden hun intrede. Wie had er in de jaren vijftig al gehoord van mondhygiëniste of activiteitenbegeleider? Gouden jaren staat vol met herkenbare anekdotes, scherpe observaties en schitterende foto’s. Het laat zien hoe compleet anders ons leven er een halve eeuw geleden uitzag en dat we (materieel) rijker zijn geworden dan we ooit voor mogelijk hielden.Van Bergen werkt sinds 1982 als journalist voor de Volkskrant en Elsevier en vanaf 1999 als freelancer. Gouden jaren, Annegreet van Bergen, is onlangs verschenen bij Atlas Contact. Prijs € 19,99

    Ingrid Van der Graaf

    , ,

  • Oogst week 27

    Door Carolien Lohmeijer

    Van Alice Munro las ik tot nu toe alleen De liefde van een goede vrouw. Het maakte weinig indruk, maar ik geef dat met enige schroom toe omdat haar werk overal zo lovend wordt besproken, en zoveel mensen van haar boeken genieten. Het oeuvre van Munro is gelukkig groot. Er zijn voldoende andere titels te kiezen als ik nader kennis wil maken met de kwaliteiten van deze schrijfster. Munro’s boeken verschijnen al jaren bij Uitgeverij De Geus. Als laatste is daar is nu haar historische roman Levens van meisjes en vrouwen verschenen in een vertaling van Pleuke Boyce. Munro is vooral bekend als schrijfster van verhalenbundels; Van Levens van meisjes en vrouwen zou je kunnen zeggen dat het een verhalenbundel is die een roman is geworden, de hoofdpersoon, Della Jordan, komt in de verschillende verhalen steeds terug. Het is een coming out of age-roman die zich net na de Tweede Wereldoorlog afspeelt in Canada in de jaren veertig. Het gezin van Del Jordan verhuist van het platteland naar de stad. Daar wordt ze omringd door vrouwen: haar agnostische moeder, een pittige, wat bijzondere vrouw, haar moeders wellustige kostganger, en haar beste vriendin Naomi. Via hen en haar eigen ervaringen met seks, geboorte en dood ontdekt Del de donkere en zonnige kanten van het vrouw-zijn. Alice Munro, vertaling: Pleuke Boyce, Uitgeverij De Geus, 245 pagina’s, € 21,95

     

    VertelChristien Brinkgreve gaat in haar boek Vertel uitgebreid in op de kracht van verhalen. In Vertel neemt ze deze bron van inzicht in de ervaringswereld van mensen serieus. Ze luistert, vertelt, en laat zien hoe verhalen kunnen verbinden, uiteendrijven, en richting kunnen geven in een tijd waarin oude ideologieën niet meer werken en er grote behoefte bestaat aan visies waarin mensen kunnen geloven. Christien Brinkgreve is hoogleraar Sociale Wetenschappen aan de Universiteit Utrecht. Zij heeft naast haar universitaire werk altijd geschreven voor een breder publiek, bijvoorbeeld De ogen van de ander –  Sociologen en filosofen over zelfkennis, en Het verlangen naar gezag – over vrijheid, gelijkheid en verlies van houvast. Christien Brinkgreve, Uitgeverij Atlas Contact, € 18,99

    Carolien

    , , , ,

  • Oogst week 25

    Door Ingrid van der Graaf

    Deze week kwamen er twee dichtbundels binnen. De in 2003 gedebuteerde dichter Joep Kuiper (1981) trotseerde de vergetelheid en komt na meer dan tien jaar met Varen vandaan, zijn tweede bundel. Zijn debuut Monarchieën werd indertijd genomineerd voor de C. Buddingh’-prijs. Gedichten uit zijn debuut zijn opgenomen in verschillende bloemlezingen, (o.a. in Gerrit Komrij’s De 21ste eeuw in 185 gedichten). Met Varen vandaan, laat Kuiper zien dat het lange wachten niet vergeefs was, aldus de uitgever. De titel suggereert wegtrekken, vertrekken, op reis zijn. En dat is ook zo. Een bundel vol vreemde landen, verre oorden en surrealistische contreien. Gedichten vol verlangen naar andere stemmen, andere ontmoetingen. Varen vandaan, uitgegeven bij Karaat, blz.:104, prijs: € 16,95.

    9200000022857626Judith Herzberg bezigt graag een vorm van poëzie die de Hopla genoemd wordt. Een soort van zkv’s onder de gedichten zou je kunnen zeggen. Het zijn ultrakorte gedichtjes van vier à vijf regels, al dan niet rijmend, waarin alles wordt gezegd zoals alleen Judith Herzberg het kan zeggen. Zelf vind ik deze grandioos: ‘Hij deed zijn best maar in acht jaar / niet veel geluk gehad met haar. / Thuis van zijn werk was zij óf weg óf boos / haar dood verbeterde hun huwelijk eindeloos.’
    In 111 Hopla’s zijn de beste – gepubliceerde en ongepubliceerde – nu verzameld. Het is een prachtige gebonden uitgave, uitgegeven bij De Harmonie, blz.: 112, prijs € 17,50.

    513dd017e27c75.71715602Sneeuwwitje voor achttienplus. Wat moet je je daar bij voorstellen. Een hervertelling van een klassiek sprookje naar deze tijd waarbij Sneeuwwitje van Danold Barthelme is gesitueerd in de grote stad. Daar woont Sneeuwwitje samen met de zeven jonge mannen Bill, Kevin, Edward, Hubert, Henry, Clem en Dan. Ze slijten hun dagen met het maken van babyvoeding, het wassen van gebouwen en het bedrijven van de liefde. Terwijl Sneeuwwitje wacht op haar prins, een kunstenaar van wie niemand het hoog op heeft. Dan is er stiefmoeder Jane en haar minnaar Hugo, die een oogje op Sneeuwwitje lijkt te hebben. En ondertussen praat iedereen langs elkaar heen. De uitgever prijst het boek aan als zijnde ‘een heerlijk vunzige hervertelling’. Je vraagt je af wat er ‘heerlijk’ is aan ‘vunzig’. De nieuwe vertaling is van dichter en componist Micha Hamel en Janneke van der Meulen. Sneeuwwitje werd uitgegeven bij LJ Veen Klassiek, blz.: 160, prijs: € 10,00.

    Ingrid Van der Graaf

    ,
    , ,

  • Oogst week 24

    door Boris van de Woestijne

    Dode Zielen. Bij Van Oorschot verscheen Dode zielen in een nieuwe vertaling van Aai Prins die ook Verhalen en Novellen vertaalde. Het boek zelf behoeft waarschijnlijk nauwelijks toelichting: het gaat over een man, Tsjitsjikov, die, omdat lijfeigenen maar eens in de drie jaar worden geteld, handig hypotheken afsluit op gestorven lijfeigenen: vandaar Dode zielen. Het boek is geestig, spannend en levendig. In dit boek zijn alle overgebleven fragmenten en brieven die Gogol over het boek schreef opgenomen.

    Pogingen iets van het leven te maken, Het Geheime Dagboek van Hendrik Groen gaat over een oude man die in korte dagboekfragmenten een jaar lang over zijn leven vertelt. Van de uitgever: ‘Hendrik Groen is wel oud maar niet dood, en niet van plan zich eronder te laten krijgen. Toegegeven: zijn dagelijkse wandelingen worden steeds korter omdat de benen niet meer willen en hij moet regelmatig naar de huisarts. Technisch gesproken is hij bejaard. Maar waarom zou het leven dan alleen nog maar moeten bestaan uit koffie drinken achter de geraniums en wachten op het einde? In korte, ogenschijnlijk luchtige, maar vooral openhartige dagboekfragmenten laat Hendrik Groen je een jaar lang meeleven met alle ups en downs van het leven in een bejaardentehuis in Amsterdam-Noord. Op de laatste dag van het jaar zal het nog moeilijk zijn om afscheid te nemen van dit charmante personage…’

    10262268_876973195665988_1249653356046690675_nPogingen iets van het leven te maken is een boeiende titel. Wie maakt zich op 83 jarige leeftijd nog druk over de vraag of hij iets van het leven kan maken? Hendrik Groen wel. En ook de eerste dagboeknotitie laat zien dat we hier niet met een doorsnee bejaarde te maken hebben (met dank aan recensieweb) Ik hou ook het komend jaar niet van bejaarden. Dat geschuifel achter die rollators, dat misplaatste ongeduld, dat eeuwige klagen, die koekjes bij de thee, dat zuchten en steunen. Ik ben zelf 831/4 jaar.

    Tot slot viel mijn oog op Een dwaze maagd van Ida Simons. Een in de jaren 60 onder pseudoniem verschenen boek over een jong meisje dat in de jaren 20 het joodse familieleven in Antwerpen, Den Haag en Berlijn beschrijft. Het boek is veelgeprezen onder andere door Maarten ’t Hart. Een lofzang en een mooie beschrijving: Wat is het een prachtig boek, die korte roman ‘Een dwaze maagd’. Voluit autobiografisch, ongetwijfeld. De lotgevallen van een Joods-Belgische familie, gezien door de ogen van een argeloos meisje, een dwaze maagd, die maar één doel voor ogen heeft: pianiste worden. De vader en moeder van de dwaze maagd verkeren als kat en hond met elkaar en daarom reist de moeder regelmatig met haar dochter af naar Antwerpen om daar bij familie te logeren. Van Antwerpen, en de grote Joodse gemeenschap daar, krijgen we een prachtig humoristisch beeld. Het boek heeft een lichte toon, Ida Simons vertelt snel, want ze heeft zoveel te vertellen, en soms zou je wensen dat ze even de pas zou inhouden en ons wat gedetailleerder, à la Adri van der Heijden, het wel en wee zou beschrijven van die Elsschot-achtige zakenwereld waarin de dwaze maagd terechtkomt. (Maarten ’t Hart, NRC, 16-07-2007)

     

    Menno Hartman

    ,

  • Oogst week 23

    door Menno Hartman

    Knut Hamsun, Nobelprijswinnaar 1920, een voorbeeld voor vele schrijvers. De Geus gaat moedig door met het oeuvre van deze Noor.

    ‘Het effect van de industrialisering in een kleine, geïsoleerde kustplaats in Noorwegen is gigantisch. De jonge Edevart, zwerver tegen wil en dank, wordt op sleeptouw genomen door August, de wilde vrijbuiter. Louise Margrete valt voor Edevart en voert hem mee naar Amerika.

    Met humor en kracht schetst Hamsun de menselijke natuur en de teloorgang van oude gewoonten en tradities.’ Vertaling van Marianne Molenaar.

    9789079272457_fcovr‘Gerd de Ley selecteert aforismen uit alles en iedereen. Je moet je in een bunker met twee mortiergranaten ingraven om niet door Gerd de Ley geplunderd te worden.’ Dat schreef Gerrit Komrij in De buitenkant, verschenen bij de Arbeiderspers in 1995. Komrij heeft zich niet ingegraven, want ook hij is door De Ley ‘geplunderd’. Het is een leuk reeksje aan het worden deze prominent reeks. Ik vind de vormgeving heel erg jaren ’80. maar dat kan een smaakkwestie zijn.

    19594329-Perpetua-Gedichten-1820-In 1820 publiceerden de jonggestorven dichters Keats en Shelley allebei hun laatste en beste bundel. Toen Keats een jaar later aan de tering gestorven was, schreef Shelley een befaamd gedicht als in memoriam; nog een jaar later kwam hijzelf om bij een schipbreuk. De beide bundels en de lijkzang vormen de inhoud van dit boek. Vertaling Jan Kuijper, de vermaarde poëzieredacteur van Querido. Zou hij zijn redactievaardigheden in toom hebben weten te houden?

    527b936ed7bee3.76978175Al jaren onderzoeken biologen aan de hand van laboratoriumexperimenten, veldwerk en computersimulaties de geslachtsorganen van allerlei organismen: van zeeslakken tot aaskevers, van primaten tot woestijnratten. Vaak is alleen aan de genitaliën te zien om welke soort het precies gaat. Eén vraag houdt de gemoederen al lange tijd bezig, namelijk waarom de penissen en vaak ook hun vrouwelijke equivalenten zo verschillen van soort tot soort?

    En een fragment van het boek dat helaas veel geringer geïllustreerd is dan wenselijk. Want wat verwacht je nu van een leuk popularwetenschappelijk boek met zo’n geinig omslag en leuke titel? Plaatjes! Het filmpje compenseert wat.

     

    Menno Hartman

    ,

  • Oogst van de week 22

    Door Ingrid van der Graaf

    Een selectie uit de titels die deze week verschenen.

    De gesprekken van Confusius zijn al eerder uitgegeven maar nooit volledig. Deze week verscheen bij Atlas Contact Confucius. De gesprekken.  Hoogleraar en vertaler Kristofer Schipper geeft hier de eerste volledige, rechtstreeks uit het klassiek Chinees gemaakte, Nederlandse vertaling van De gesprekken. Voorzien van een toelichting die berust op hedendaagse onderzoeken, van zijn hand. Een vertaling van de nauw met dit werk verbonden biografie van Confucius door China’s grote historicus Sima Qian (ca. 145-86 v.Chr.) is eveneens toegevoegd.Confucius (551-479 v.Chr.) is één van de beroemdste filosofen van China en de oprichter van de humanistische levensbeschouwing die China en zijn beschaving kenmerken.
    Het confucianisme en taoïsme zijn tegengesteld, maar ze vullen elkaar wel aan. Confucius gaat hierop in, in De gesprekken. De inhoud van dit boek is de meest authentieke bron van Confusius.
    Confucius, de gesprekken – Vertaald en toegelicht door Kristofer Schipper, Uitgeverij AtlasContact, €39.99

    2180_1399988572Deze week verscheen van dichter, verslaggever en muziekverhalenschrijver John Schoorl (1961) Iedereen stapt wel eens af . Zijn muziekverhalen schreef hij voor de Volkskrant en literair tijdschrift Passionate. Een selectie uit die verhalen werd uitgegeven als De dag dat ik naar de Artic Mokeys ging. Als verslaggever schrijft Schoorl stukken over misstanden in de politiek en het bedrijfsleven. Maar ook  verhalen over bekende en minder bekende mensen in binnen- en buitenland.
    Verhalen over verdriet en rouw, hoogmoed en verblinding, over tegenslag en veerkracht. Of het nu gaat om beroemde schrijvers, vergeten voetballers, tragische politici, melancholische muzikanten of afstappende wielercoureurs: in deze selectie van mooiste reportages en reconstructies stijgt de journalistiek boven zichzelf uit en wordt het verslag tot onvervalste en meeslepende literatuur.Uitgegeven bij Van Gennep, € 17,90.

    51c3ad424060b9.78765927Vandaag werd bij Athenaeum Boekhandel Kleine filosofie van het rijtjeshuis van Pieter Hoexum gepresenteerd. Daar is lezen dus goed voor, dat je adviezen tot je neemt zoals Hoexum deed. De zestiende-eeuwse schrijver Michel de Montaigne: ‘Je hebt thuis genoeg te doen, loop niet weg,’ is zo’n advies. Sinds enkele jaren houdt Pieter Hoexum zich aan deze wijze raad, ook al bewoont hij niet (zoals Montaigne) een kasteel, maar een rijtjeshuis in een buitenwijk. Vanuit de verte of uit de hoogte zien deze buitenwijken er misschien saai en troosteloos uit maar Hoexum ontdekt dat er op ooghoogte genoeg is om je over te verwonderen. ‘Het gaat in deze verkenningen over huiselijke aangelegenheden zoals verhuizen en buren, over de badkamer, de zolder en de schuur, en over heimwee, sleur en gewoontes. In zijn oneindige wijsheid vergeleek Hegel een filosoof met een uil die in de avondschemering uitvliegt om de dag te overzien en waardig af te sluiten. In vergelijking met die uil ben ik een kip die de hele dag in en rond zijn huis scharrelt en daarbij stuit op allerlei even alledaagse als wonderbaarlijke zaken.’
    Een geruststellend maar vooral inspirerend boek voor Zzp’ers lijkt me.
    Uitgegeven bij Atlas Contact, € 19,99.

    Ingrid Van der Graaf

    ,