Literair Nederland

  • Over de romancyclus van Roger Martin du Gard

    Een verkenning van De oorlog van de Thibaults met verschillende sprekers

     

    Het heeft lang geduurd voor de achtdelige romancyclus De Thibaults van Roger Martin du Gard (1881-1958), waarmee hij in 1937 al de Nobelprijs voor de Literatuur won, in Nederland voet aan de grond kreeg . Zijn magnum opus gaat over morele en sociale ontwikkelingen van de Franse burgerij tijdens de belle époque.

    In Nederland was Maarten ’t Hart al lang bewonderaar van zijn werk. Maar sinds Uitgeverij Meulenhoff vorig jaar het eerste deel van deze romancyclus liet vertalen door Anneke Alderlieste, werd het boek door het publiek bejubeld en stond het wekenlang in de top tien. De roman beschrijft de morele en sociale ontwikkeling van de Franse burgerij tijdens de belle époque. Voor de zomer verscheen het tweede, wederom een ferm boek, en tevens laatste deel van de reeks.

    Roger Martin du Gard behoorde samen met Proust, Valéry, Gide en Claudel tot het toonaangevende literair tijdschrift Nouvelle Revue française. In 1955 werd zijn verzameld werk opgenomen in de prestigieuze Bibliothèque de la Pléiade met een voorwoord van Albert Camus, die hem ‘onze eeuwige tijdgenoot’ noemde. Mooi detail over de schrijver is dat hij een zeer teruggetrokken leven leidde. Het verhaal wil dat toen een vriend hem telefonisch op de hoogte stelde dat hij de Nobelprijs had gewonnen, hij zijn koffers pakte en ervandoor ging, uit vrees dat zijn huis belaagd zou worden door journalisten.

    Sprekers zijn onder meer: Michel Krielaars (NRC Handelsblad), Marjolijn van Heemstra (schrijver, theatermaker), Matin van Veldhuizen (theatermaker, schrijver, regisseur), Marijke Schermer (schrijver, theatermaker),  Cas Enklaar (acteur), Remco Melles (acteur), Anneke Alderlieste (vertaler), en Morgana Machado Marques (video artist).

    Moderator van de avond is Jasper Henderson.

    Aanvang: 20:00 uur
    Locatie: Tolhuistuin (Tuinzaal)
    Reserveren: Tickets

    Ingrid Van der Graaf

    ,

  • Hommage aan H.H. ter Balkt

    Agenda / vrij. 15 mei / 20.00 uur / Theater Perdu / Kloveniersburgwal 86, Amsterdam

    De dichters Maarten van der Graaff, Piet Gerbrandy, Eva Gerlach, Maartje Smids, Geert Buelens en Mustafa Stitou, zullen de dit jaar op 9 maart overleden dichter H.H. ter Balkt eren met een voordracht van een persoonlijke selectie uit de verzamelde gedichten. Twee van hen, Geert Buelens en Piet Gerbrandy zullen tevens een lezing verzorgen waarin zij verschillende aspecten van Ter Balkts oeuvre zullen belichten. Daarnaast wordt de korte film ‘Weemoed en tieren’, die Barbara den Uyl over Ter Balkt maakte, vertoond. Wil Hansen, de bezorger van Ter Balkts verzameld werk, leidt de avond in.

    H.H. ter Balkt (1938 – 2015) debuteerde in 1969 als Habakuk II de Balker met Boerengedichten; vijfenveertig jaar later, in 2014, werd zijn poëzie verzameld in Hee hoor mij ho simultaan op de brandtorens. Maar liefst 1800 pagina’s sprankelende en diverse poëzie liet hij na: over het landleven, de stad, vaderlandse geschiedenis, McDonald’s en Ötziman. Zijn oeuvre is meermaals bekroond met belangrijke prijzen, zoals de Constantijn Huygensprijs (1998) en de P.C. Hooftprijs (2003).

    MIDDAG

    Bevend schrijf ik
    in vervreemd schrift
    scheve letters
    op dit wit papier.
    In de haard gloeit vuur.
    De klok vreet wreed de uren.

    Ik schrijf maar
    en schrijf,
    en word langzaam ontbonden
    in inkt en papier.

    (Uit: Elektronen, 1953 – 1954)

     

    Meer info & tickets
    Reserveren:

    Ingrid Van der Graaf

  • Literaire salon – De schepping van een aards paradijs

     Agenda / zo. 10 mei / 13.30 uur / biografie Piet Mondriaan / Léon Hanssen

    Het Letterkundig Museum maakt plaats voor een bijzondere editie van de Literaire Salon. Léon Hanssen is te gast en wordt geïnterviewd door Frans M. Hoynck van Papendrecht over De schepping van een aards paradijs, zijn onlangs verschenen biografie over Piet Mondriaan.

    Léon Hanssen promoveerde op Huizinga en de troost van de Geschiedenis  en schreef eerder een biografie over Menno ter Braak.

    Frans M. Hoynck van Papendrecht studeerde af in literatuur en kunstjournalistiek in Utrecht en werkte o.a als journalist bij het Vaderland.

    Over De schepping van een aards paradijs schreef de Groene Amsterdammer: ‘De schrijver heeft een vrijmoedige, geestige pen en toont geen enkel ontzag voor hoogdravende kunsttheorie.’
    Literaire salon

    Letterkundig Museum
    Prins Willem Alexanderhof 5
    Den Haag
    Aanvang: 13.30 uur
    Entree: € 10.00, (inclusief koffie/thee in de pauze en drankje na afloop).

    Het programma duurt tot 15.30 uur, Museum sluit uiterlijk om 17.00 uur.(Letterkundig Museum is open van af 12.00 uur, voor Salon-bezoekers is toegang tot Museum gratis).

    Reserveren: spit.hans@gmail.com of redactie@extaze.nl of telefoon 0681309892

     

     

    Ingrid Van der Graaf

    , , ,

  • Vijfde editie City2Cities, bereid je voor

    Agenda / 15-16 mei / City2Cities / Postkantoor Neude / Utrecht

    Op vrijdag 15 en zaterdag 16 mei 2015 vindt de vijfde editie van het internationale literatuurfestival City2Cities plaats. Het festival over literatuur uit wereldsteden heeft voor deze jubileumeditie een bijzondere locatie gevonden: het voormalige hoofdpostkantoor op de Neude in Utrecht. City2Cities is het eerste festival dat in het monumentale gebouw plaatsvindt.

    Onder de bogen van de indrukwekkende hal – waar men vroeger in de rij stond voor postzegels en briefkaarten – klinkt twee dagen proza, poëzie en muziek. Ook in de kantoren, de kluisruimtes en langs de balustrades van dit imposante Amsterdamse School-gebouw vinden tientallen voordrachten, interviews en lezingen plaats van nationale en internationale schrijvers.

    Net als voorgaande jaren gaat ook bij deze editie de bijzondere aandacht uit naar  literatuur uit twee wereldsteden. Dit jaar zijn dat Krakau en Parijs.

    Voor zover bekend staan op het programma o.a. schrijfster Eleanor Catton uit Nieuw-Zeeland en Michel Faber uit Schotland en de Vlaamse dichter Jo Govaerts. Catton won in 2013 voor haar roman Al wat schittert (Anthos) de prestigieuze Man Booker Prize. Zij was toen 28 jaar oud en de jongste winnaar ooit.
    Michel Faber is de schrijver van Lelieblank, scharlakenrood (Podium). Zijn boek Onderhuids (Under the Skin) werd onlangs verfilmd met Scarlett Johansson als hunkerend ruimtewezen in de hoofdrol. Dit jaar verscheen Fabers, naar eigen zeggen, laatste roman Het boek van wonderlijke nieuwe dingen. De Vlaamse dichteres Jo Govaerts woonde lange tijd in Krakau en vertelt over haar grote liefde voor de Poolse literatuur en de literaire aantrekkingskracht van de stad Krakau.

    Tijdens de eerste editie van City2Cities (2011) was Michel Faber Writer in Residence. De Franse schrijver Thomas Clerc treedt dit jaar in zijn voetsporen.

    Michel Houellebecq treedt zaterdag 16 mei op tijdens City2Cities. Met zijn vertaler Martin de Haan spreekt Houellebecq over zijn laatste boek Onderworpen (Soumission) waarin een moslim in 2022 president wordt van Frankrijk. Het boek veroorzaakte voor veel ophef, die des te meer werd aangewakkerd door de aanslag op Charlie Hebdo in Parijs.

    Michel Houellebecq debuteerde begin jaren negentig als dichter, maar brak in 1998 door met de roman Elementaire deeltjes. Met dat boek en later nogmaals met Mogelijkheid van een eiland greep hij net naast de belangrijkste Franse literatuurprijs. In 2010 ontving hij de Prix Goncourt wel, voor De kaart en het gebied.
    Begin dit jaar ging de film The kidnapping of Michel Houellebecq in première. In deze komische nep-documentaire wordt uit de doeken gedaan waarom hij in 2011, vlak voor een promotietour door Nederland en België, onverwacht verdween.

    De rest van het programma wordt in de loop van de komende maand bekendgemaakt.
    Zie voor meer informatie & kaartverkoop: www.city2cities.nl

     

    Ingrid Van der Graaf

    ,

  • Pseudolitaire dar – Rechtszaak tegen Joseph Brodsky

    Agenda / 15 april / 20.30 / Theater Perdu / Amsterdam

    De van oorsprong Russische dichter en latere Nobelprijswinnaar Joseph Brodsky (1940-1996) werd in 1963 in een verzonnen feuilleton Pseudolitaire dar in een Leningradse krant, verdacht van ‘parasitisme’. In die krant werd ook beweerd dat hij van plan zou zijn een vliegtuig te kapen om naar het buitenland te vliegen. Het liep uit in een geruchtmakend proces en in 1964 wordt Brodsky wegens ‘leegloperij’ veroordeeld tot vijf jaar dwangarbeid. Het proces zorgde, dankzij journaliste Frida Vigdorova (1915-1965) die uit eigen beweging de zittingen notuleerde, in Rusland en in het Westen voor veel ophef. Onder andere de Franse filosoof Sartre is zich ermee gaan bemoeien en Brodsky werd na anderhalf jaar weer vrijgelaten.

    Deze rechtszaak nu, is voor het eerst in het Nederlands vertaald en wordt opgevoerd bij Perdu.

    Omdat Brodsky destijds met vertalingen zijn brood verdiende wordt er tijdens het proces veel over vertalen getwist. Maar ook de verhouding van een dichter tot de maatschappij komt aan bod, soms bij monde van getuigen die door de staat zijn aangetrokken, zonder enig verstand van poëzie in het algemeen en Brodsky’s poëtica in het bijzonder. Nu Rusland zich opnieuw als een autoritaire staat ontpopt en meerdere rechtszaken als deze in opspraak raken (onlangs nog zijn de makers van Tannhäuser te Novosibirsk aangeklaagd voor het beledigen van religieuze gevoelens) blijft deze geschiedenis actueel.


    Pseudolitaire dar

    Frida Vigdorova
    Vertaling en toneelbewerking: Nina Targan Mouravi, met dank aan T. van Marle, R. Polman, R.J. Henkes
    Met Gerrie de Vries, David Vos, Mark Snitker, Remco Lee Polman, Astrid Franke, Eelco den Boer, Tonie van Marle, Gert-Jan Odijk, Leo Kreft, Janet van Bavel, Olga Teunissen, Nina Targan Mouravi.

    Theater Perdu – Kloveniersburgwal 86
    Entree € 7,00, met korting € 5,00 reserveren
    info@perdu.nl

    Ingrid Van der Graaf

    , , , , ,

  • Schrijfster Jenny Offill in Tolhuistuin

    Agenda / 27 maart / 20.00 uur / Tolhuistuin

    Eenmalig optreden van de Amerikaanse schrijver Jenny Offill in de Tolhuistuin.

    De Amerikaanse schrijver Jenny Offill is in Nederland nog relatief onbekend. Offill debuteerde in 1999 met de roman Last Things en werd daarmee finalist bij de LA Times First Book Award. Haar tweede roman, Dept. of Speculation is door The New York Times uitgeroepen tot één van de tien beste boeken uit 2014. Deze maand kwam de Nederlandse vertaling, Verbroken beloftes, uit bij Uitgeverij De Geus. Verbroken beloftes blijkt ook in Nederland grote weerklank te vinden. Youp van ‘t Hek, De Correspondent, Niña Weijers en Wim Brands zijn uitgesproken fan van Offill.

    Sarah Meuleman gaat met Jenny Offill in gesprek over de thema’s die in Offills laatste boek worden aangekaart en over haar schrijverschap. Een gesprek tussen gelijkgestemde geesten over kunstmonsters, ontheemding, ontevredenheid en het ondraaglijke gevoel van onrust dat schijnbaar ‘alles hebben’ met zich meebrengt.

    Verbroken beloftes gaat over een jonge vrouw, een tikkeltje cynisch, maar dapper, die trouwt, een kind krijgt en eigenlijk best gelukkig is. Hoe verder de roman zich ontvouwt, hoe meer de hoofdpersoon echter afbrokkelt. Hoewel ze haar best doet, raakt ze steeds verder vervreemd van haar man, kind, omgeving, vriendenkring tot de onthechting bijna compleet is. In minder dan 186 pagina’s schetst Offill op fragmentarische wijze het op momenten bijna ondraaglijke verhaal van wat het betekent een nieuw mens op de wereld te zetten.

    Sarah Meuleman is journalist en schrijver. Afgelopen maand verscheen haar debuutroman De zes levens van Sophie bij Uitgeverij Lebowski.
    In gesprek – Sarah Meuleman – Jenny Offill
    Vrijdag 27 maart
    20.00 uur
    Tuinhuis, Tolhuistuin, Amsterdam

    Tickets via hier.

    Ingrid Van der Graaf

    ,

  • Literaire brunch rond Menno ter Braak

    Agenda / 22 maart /Koninklijke Schouwburg / Den Haag

    Viermaal per jaar wordt er een Literaire Brunch georganiseerd waarin een belangrijk schrijver uit het Nederlandstalige erfgoed centraal staat. De eerste brunch van dit jaar zal gaan over Menno ter Braak.

    Menno ter Braak (Eibergen 1902- Den Haag 1940) was een van de meest vooraanstaande intellectuelen van zijn tijd. Door zijn zelfstandig essayistisch werk en de inhoud die hij wist te geven aan zijn functie als criticus op het gebied van literatuur, geestesleven, film en toneel, behoort hij tot de prominente cultuurdragers van het Interbellum in Nederland. Hij was mede-oprichter en redacteur van literaire tijdschrift Forum (1932-1935) en mede-oprichter en bestuurslid van de voornaamste intellectuele groepering die zich buiten het politieke partijwezen om, rekenschap gaf van en verzet bood aan de extremistische tijdgeest: het Comité van waakzaamheid van anti-nationaal-socialistische intellectuelen (1936-1939).

    Tijdens de brunch zullen spreken:
    Léon Hanssen, auteur van de veelgeprezen biografie, spreekt over leven en werk van Ter   Braak en hoe deze voor Nederland de socioloog Norbert Elias ontdekte.
    Els Andringa belicht Ter Braak en de Duitse exilliteratuur van de jaren 30.
    Wolfert Brederode improviseert op de vleugel een door de schrijver geïnspireerde compositie.
    Rickey Tax gaat in op de relatie Ter Braak en letter- en boekontwerper Helmut Salden.
    Rob Scholten komt met een nieuwe toepasselijke fabel van Jean de La Fontaine.

    In de pauze is er een goed verzorgde lentebrunch en de boekentafel van Hans Spit.

    Paul Steenbergen Foyer in de Koninklijke Schouwburg van Den Haag.
    Tijd: 11.00 – 13.00 uur.
    Prijs € 17,50 inclusief brunch.
    Reserveren verplicht via 0900-3456789 of via de website: www.ks.nl

    Ingrid Van der Graaf

  • Alledaagse ergernissen in het theater

    Agenda // 20.30 uur// Torpedotheater // Amsterdam

    Aanstaande maandag 16 maart verzorgen beeldend kunstenaar Bianca Sistermans en de dichters Eva Gerlach en Sasja Janssen een optreden in het kleinste theatertje van Amsterdam. Bianca Sistermans, Eva Gerlach en Sasja Janssen maakten samen een boek waarvoor de eerste het beeld verzorgde en de laatste twee verantwoordelijk zijn voor de tekst.

    In dit boek komen bijna vijftig foto’s van Sistermans samen met teksten van de dichters Eva Gerlach en Sasja Janssen. Beeld en tekst versterken elkaar wanneer ze naast elkaar staan. Gedachten kunnen een hoge vlucht nemen als een dichter meekijkt naar gewone dingen: een snotterig zeepje, een half opgegeten boterham in een lunchtrommeltje, een barst in de muur. Gerlach en Janssen komen uit bij grote zaken als tijd, dood en liefde. Maar desalniettemin fijnzinnig en geestig. Zoals naar aanleiding van ‘het eeuwige peertje’ aan het plafond:

    Te bedenken: dat definitief niet bestaat, dat alles wat
    wij ons kunnen voorstellen, tegelijk alles is waaraan
    wij twijfelen, dat het (…) levensbedreigend is om wat
    dan ook te voltooien.

    Sistermans, Gerlach en Janssen maken met kijken alledaagse zaken nieuw. Oftewel, vrij naar de Duitse dichter Christian Morgenstern: ‘de diepte zit verstopt. Waar? Aan de oppervlakte.’ Alledaagse ergernissen waar wij allemaal in ons dagelijks leven mee te maken hebben.

    Het publiek wordt uitgenodigd deel te nemen aan een gesprek over deze ergernissen.

    Alledaagse Ergernissen

    Aanvang: 20.30 uur
    Toegangsprijs: €7,50
    Graag reserveren: reserveren@torpedotheater.nl
    (max. 36 plaatsen beschikbaar)

    Torpedo theater
    Sint Pieterspoortsteeg 33, Amsterdam
    020-428499 (9.00-17.00 uur)

    Boekprijs: € 24,50
    96 blz.
    Illustraties volledig in kleur
    Verschenen bij Afdh Uitgevers

     

    Ingrid Van der Graaf

    , ,

  • Uitgelezen Verhalen tijdens de Week van het Korte Verhaal

    Agenda: 17 februari / Tolhuistuin / Amsterdam

    In New York bestaat het concept al sinds 1985 en trekt het volle zalen onder de naam Selected Shorts, met Broadway- en Hollywood-acteurs.

    In Nederland is het een vrij nieuw fenomeen maar wordt toch al weer de vierde editie van Uitgelezen verhalen gepresenteerd. Uitgelezen verhalen is een ontmoeting tussen literatuur en theater. Acteurs zullen deze vierde editite verhalen vertellen van Anton Tsjechov, Philip Huff, Joseph Roth, Niña Weijers en Thomas Heerma van Voss. Aan de vorige edities werkten onder anderen mee Pierre Bokma en Johanna ter Steege.

    De eerstvolgende Uitgelezen Verhalen is tijdens de Week van het Korte Verhaal ( 14 t/m 21 februari). Deze week gaat van start op 14 februari met de bekendmaking van de eerste J.M.A. Biesheuvelprijs voor de beste Nederlandstalige verhalenbundel uit 2014.

    De acteurs Elle van Rijn, Aus Greidanus jr. en Marcel Faber zullen van bovengenoemde auteurs korte verhalen lezen. De avond is onderdeel van de Week van het Korte Verhaal.  Philip Huff, Niña Weijers en Thomas Heerma van Voss zullen ook aanwezig wanneer de verhalen gelezen worden.

    De verhalen zijn geselecteerd op het thema de Liefde in haar vele vormen: de hopeloze liefde voor een ex-vriendin (Huff), de voorbije liefde tussen een plattelandsarts en zijn overspelige vrouw (Tsjechov), de liefde voor een kamermeisje (Roth), de mogelijk ontluikende liefde tussen een taxichauffeur en passagier (Weijers) en betaalde liefde (Heerma van Voss).


    Uitgelezen verhalen

    Dinsdag 17 februari
    Aanvang 20.00 uur
    Tolhuistuin IJzaal
    IJpromenade 2, Amsterdam Noord (bij Eye film)
    Kaarten: 12.50 euro via www.ticketkantoor.nl/shop/uitgelezen

    Kijk ook op www.uitgelezenverhalen.nl

     

    Ingrid Van der Graaf

    ,

  • Babyboomers: wat ze lazen, wat hen vormde, hoe ze dachten

    Wat je leest bepaalt je toekomst

    Op vrijdag 30 januari vindt in De Rode Hoed de publieksavond plaats rondom het nieuwe boek van historicus Ronald Havenaar Babyboomboek, wat ze lazen, wat hen vormde, wat ze dachten.

    Deze avond zullen Christien Brinkgreve (1949) en Cornelis van den Berg (1975) essays uitspreken over de kwesties die het boek en de babyboomers betreffen. Een panel, bestaande uit Philip Huff, Wytske Versteeg en Maarten Doorman zal reageren op deze essays.

    De kwesties zijn:
    • Dat babyboomers literatuur en andere kunsten in grotere mate van maatschappelijk belang vonden dan de generaties voor en na hen?
    • Dat het onbetwistbaar is dat leeservaringen van grote betekenis zijn geweest voor het beter opgeleide deel van de babyboomers.
    • Dat een bespreking van 36 titels antwoord zal geven op de vraag hoe de vorming van babyboomers via het lezen van deze boeken is verlopen.
    • Dat babyboomers, geboren tussen 1945 en 1955, emotioneel en intellectueel zijn gevormd in de jaren zestig en zeventig.

    Babyboomers is als term welhaast in onbruik geraakt maar historicus Ronald Havenaar schreef er een boek over: een boekenboek dat de pretentie heeft inzicht te geven in de vorming van een generatie.
    De jaren zestig en zeventig werden niet alleen gekenmerkt door de opkomst van televisie en popmuziek maar ook door het kwaliteitsboek dat in die periode een doorbraak kende. Havenaar gaat er van uit dat in het decennium na iemands achttiende levensjaar, een periode is van grote ontvankelijkheid voor emotionele en intellectuele impressies. Aan de hand van zesendertig Nederlandse boeken, waarvan de ene helft fictie en de andere helft non-fictie, wil Havenaar laten zien hoe de vorming van deze geboortegolf door het lezen van boeken is verlopen en hoe er een gespleten wereldbeeld ontstond.

    unnamedBehandeld worden titels die populair waren in die tijd zoals onder meer de romans: Bij nader inzien (Voskuil), Bezonken rood (Brouwers), De koperen tuin (Vestdijk), Het leven is verrukkulluk (Campert) en Vallende ouders (Van der Heijden).
    Muziekband De Biet speelt die avond hits uit de sixties.

    Ronald Havenaar (1950) is als historicus verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn boek Van Koude Oorlog naar nieuwe chaos (1939-1993) schetst een recente geschiedenis van Europa. In 2003 publiceerde hij Muizenhol, een studie over het werk van Willem Frederik Hermans en diens opvattingen over Nederland. Hij publicieert regelmatig in de NRC.

    Babyboomavond

    Presentatie: Elma Drayer
    Organisatie: Van Oorschot en SLAA (i.s.m. De Rode Hoed)
    De Rode Hoed
    Keizersgracht 102, Amsterdam
    Aanvang: 20:00 uur
    Entree: €11,00
    CJP/ studenten / Stadspas / 65+, €10,00
    Bestel hier uw kaarten

     

    Ingrid Van der Graaf

  • 150 jaar Herman Gorter – Een avond in Perdu

    Agenda

    Op 26 november is het precies 150 jaar geleden dat Herman Gorter (1864-1927) werd geboren. Ter viering van zijn verjaardag presenteren Van Oorschot, Huis Clos en Perdu twee nieuwe boeken.

    Bij Huis Clos verschijnt een heruitgave van Gorters lange, nooit bij leven gepubliceerde Een dag in ’t jaar (1889), onder de titel: Een glorieus ding, bezorgd en toegelicht door Johan Sonnenschein. Bij Van Oorschot verschijnt het brievenboek Geheime geliefden: brieven aan Ada Prins en Jenne Clinge Doorenbos, bezorgd door Lieneke Frerichs.

    Een glorieus ding:
    Gorter is nog altijd een geliefd dichter om wat hij schreef als twintiger: zijn lyrische epos Mei (1889) en zijn wilde lyriek uit Verzen (1890). Weinigen weten dat hij precies tussen die twee klassiekers nòg een meesterwerk schreef: Een dag in ’t jaar. Een groot gedicht over een jongen die zijn veilige torenkamer achterlaat voor een tocht naar de grote stad, waarin het Amsterdam van eind negentiende eeuw te herkennen valt. Daar aangekomen wordt de sensitieve dichter overvallen door de prikkels die het stadsleven te bieden heeft. Is aanvankelijk alles mooi, jong en lente, gaandeweg verandert het straatbeeld en blijkt de grootstad ook een bedreigende jungle waarin het ‘zwarte mannengespuis’ ronddoolt op zoek naar wijn en ‘bloedig vleesch’. In dit zorgvuldig gecomponeerde gedicht verstrijkt behalve een dag en een jaar ook een mensenleven – ja zelfs een hele beschaving. Een dag in ’t jaar bevat de meest duistere en decadente poëzie van een geboren natuurdichter.
    Waarom Gorter Een dag in ’t jaar nooit heeft willen publiceren, wordt uitgebreid toegelicht door neerlandicus Johan Sonnenschein (1980).

    Geheime_geliefde_54058d93aba43Geheime geliefden:
    Volgens zeggen moet Gorter een charismatische uitstraling hebben gehad. Naast zijn vrouw Wies Cnoop Koopmans had hij twee belangrijke geliefden: Ada Prins en Jenne Clinge Doorenbos, beiden aanvankelijk bijlesleerlingen. De verhouding met Ada begon rond 1901 en de briefwisseling met Jenne in 1910. Gorters vrouw was waarschijnlijk van beide verhoudingen op de hoogte. Jenne wist van het bestaan van Ada, maar Ada is altijd onkundig gebleven van de relatie met Jenne. Pas bij Gorters onverwachte dood in 1927 werd haar op pijnlijke wijze duidelijk dat niet zij, maar Jenne de belangrijkste vrouw in Gorters leven was geweest, die bovendien tot (literair) erfgename was benoemd.

    Alle bewaard gebleven brieven van Gorter aan deze twee vrouwen zijn bij elkaar gevoegd. Het boek begint met de brieven aan Ada Prins. Gorter had met haar een warme, aardse relatie, zoals de verliefde, van geluk overlopende brieven duidelijk maken. Toen hun verhouding wat verflauwde werd Gorter verliefd op Jenne. Zij werd al spoedig in alle opzichten Gorters muze en ze stond hem bij in het beoordelen van zijn werk. Maar Gorter heeft het contact met Ada niet kunnen missen en meende ongetwijfeld ook dat zij niet zonder hem kon. Alles komt in deze brieven aan de orde, maar de belangrijkste thema’s zijn de liefde en de poëzie, en hoe die zich in Gorters gedichten met elkaar versmelten.

    Tijdens deze presentatie dragen Johan Sonnenschein en Lieneke Frerichs fragmenten voor uit Gorters adolescentiegedicht en zijn liefdesbrieven. Onder andere Margot Schaap geeft een reactie op Een dag in ’t jaar.
    Dick van Halsema en Marie Meeusen lezen ieder een brief voor die zij speciaal voor deze gelegenheid aan Gorter schreven. Frank Keizer brengt zijn liefdesgedicht ‘Voor Herman Gorter’ ten gehore.
    Een avond Herman Gorter

    Aanvang: 20.00 uur
    Deur open: 19.30 uur
    Entree: gratis

    Kloveniersburgwal 86
    1012 CZ Amsterdam
    Tel: 020 627 62 95
    info & reserveren

    Ingrid Van der Graaf

    , , , , , ,

  • Stof #6 – De Eerste Wereldoorlog

    Agenda

    STOF is een maandelijks themaprogramma in theater Oostblok te Amsterdam. Komende vrijdag en zaterdag is er een programma rond het thema ‘De Eerste Wereldoorlog’.

    Patrick Dassen, schrijver van Sprong in het Duister is komende vrijdag te gast in theater Oostblok. In de vele boeken over de Eerste Wereldoorlog die in 2014 verschenen, nam het boek van Patrick Dassen een unieke plaats in. Dassen gaat uitgebreid in op de aanloop naar deze massaslachting en op de vraag hoe de Eerste Wereldoorlog Duitsland veranderde.

    Deze zesde editie, Stof #6 brengt ook de muziektheater voorstelling, l’Histoire du Diable, van Ausdauer, volgens de Theaterkrant een mix van Stravinsky’s l’Histoire du soldat en Sympathy for the devil van The Stones.

    Verdere sprekers zijn:
    Barry Hofstede vertrok als dienstplichtig soldaat in november 1992 op vrijwillige basis naar Busovatsa, in het westen van Bosnië. Toen hij zes maanden later terugkwam was er van zijn idealisme weinig over. Hij zocht psychische hulp, schreef toneel en een boek over zijn ervaringen en was getuige voor het Joegoslavië-tribunaal.

    Conny Kristel studeerde nieuwe en theoretische geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam en promoveerde daar in 1998 op het proefschrift Geschiedschrijving als Opdracht. Abel Herzberg, Jacques Presser en Loe de Jong over de jodenvervolging. Sinds 2002 is zij in dienst van het NIOD als senior-onderzoeker. Haar onderzoeksinteresse gaat uit naar de impact van massaal geweld en vervolging. Op dit moment doet ze onderzoek naar de collectieve ‘receptie’ in Nederland van het militaire en revolutionaire geweld van de jaren 1914-1919.


    STOF #6 –

    Vrijdag 24 oktober 20:00 -23:00 uur
    L’histore du Diable, muziektheater van Ausdauer
    Patrick Dassen, schrijver van Sprong in het Duister
    Toneelschrijver en oorlogsveteraan Barry Hofstede

    Zaterdag 25 oktober 20:00 – 23:00 uur
    L’histore du Diable, muziektheater van Ausdauer
    NIOD-onderzoeker Conny Kristel
    Jazz in de foyer.

    Adres: Sajetplein 39 Amsterdam
    Kaartverkoop
    Kijk voor meer informatie op de site van Oostblok

     

    Ingrid Van der Graaf