Paul Demets (1966) heeft met zijn bundel De schaamsoort De Grote Poëzieprijs 2025 gewonnen, een van de belangrijkste poëzieprijzen van het Nederlandse taalgebied. Tevens was er een publieksprijs, die ging naar Anne Provoost voor haar bundel Decem.
Sinds 2002 is Demets actief als klimaatdichter en tussen 2016 en eind 2019 was hij plattelandsdichter van de provincie Oost-Vlaanderen. Met poëzie, performance en film zoekt hij naar manieren om de lezer en de kijker te raken. Eerder ontving hij al de Prijs voor Letterkunde van de Provincie Oost-Vlaanderen, de Herman de Coninckprijs, de Jan Campertprijs en de Paul Snoekprijs.
Uit het jury rapport:
‘De bundel treft de kwetsbaarheid van het mens-zijn in relatie tot de natuur, tot de dieren. Het bijzonder poëtische natuurgevoel van de overleden dichter Guido Gezelle wordt in De schaamsoort herontdekt. Je zou kunnen stellen dat we als het ware een aangename (dichterlijke) besmetting ondergaan. Dit zorgt voor indringende en relationele poëzie, en reikt zo een nieuw en door de talrijke filosofische en kunstzinnige verwijzingen – die als een vacht eromheen fungeren – doordacht ‘referentiekader’ aan. Vandaaruit worden eigentijdse problemen over gender, corona, migratie of ecologie letterlijk en figuurlijk vanuit ‘vogelperspectief’ bekeken. Op subtiele wijze schroomt de dichter evenmin lokale problemen als kindermisbruik in de Belgische kerk of de zaak Sanda Dia aan te kaarten.’
De jury bestond uit Barbara Fraipont, Michael Tedja en Elfie Tromp.
De winnaar van de publieksprijs werd gekozen door een panel van luisteraars van het radioprogramma Opium, en bestond uit Ronny Lommen, Gerard Saurwalt en Michelle Eleveld.
De publieksjury over Decem:
‘De poëzie van Provoost is meer dan een vorm; het is een essentiële noodzaak om de gelaagdheid van de thematiek en de fragmentarische aard daarvan te vatten binnen een kader dat recht doet aan de intensiteit en bewogenheid van het overweldigende – iets waarvan de jury aanvankelijk dacht dat het zich helemaal niet in een kader liet vangen. Zo is er veel wat poëtisch gemaakt kan worden, maar bij Decem voelt het alsof het poëtisch moet zijn.’
Aan deze jaarlijkse poëzieprijs is een geldbedrag van € 20.000 verbonden. De Grote Poëzieprijs is sinds 2019 de opvolger van de VSB Poëzieprijs die van 1994 tot 2018 werd uitgereikt.
Eerdere winnaars waren o.a. Peter Verhelst (2024), Marwin Vos (2023), Roelof ten Napel (2022), Liesbeth Lagemaat (2021), Vrouwkje Tuinman (2020) en Radna Fabias (2019), Joost Baars (2018), Hannah van Binsbergen (2017), Ilja Leonard Pfeijffer (2016), Ester Naomi Perquin (2013), Mustafa Stitou (2004), Esther Jansma (1999), Rutger Kopland (1998) en Gerrit Kouwenaar (1997).
Foto: Amanda Harput
