Notulen van Herman Franke wordt aangeprezen als een proeve van zijn meesterschap op de korte baan. “Met hooguit vierhonderd woorden opent hij emotionele vergezichten en afgronden, soms absurdistisch maar meestal ook zeer herkenbaar”, aldus de uitgever. “Korte, zeer scherpe observaties van menselijke contacten” volgens de redactie van het radioprogramma Knetterende Letteren. Nu moet je je niet te veel laten leiden door dit soort kreten, maar mijn nieuwsgierigheid was toch gewekt.
Het eerste dat opvalt bij het openslaan van Notulen is dat het soort boekje is dat je middenin kunt openslaan. Geen taai begin, geen middenstuk waar je met ongeduld doorheen moet worstelen om maar bij het langverwachte eind te komen. Lekker een hapje hier en een hapje daar nemen voor tussen de bedrijven door.
Het eerste verhaaltje dat ik vervolgens lees, doet me hardop lachen. Het is lekker gemeen geschreven. Om te grinniken. De verhaaltjes die ik daarna in willekeurige volgorde lees, hebben hetzelfde effect. Met dit verschil dat het effect steeds minder wordt. Minder verrassend en meer van hetzelfde.
Het is met Notulen als met een pak koekjes. Niet om achter elkaar op te lezen, want dan word je een beetje misselijk. Dan gaan de veelvuldig gebruikte bij- en bijvoeglijk naamwoorden, waarmee mensen en situaties steeds snel worden geschetst je de keel uithangen. Dan wordt het eentonig. Heeft de schrijver nog iets meer te vertellen dan deze “scherpe observaties”, vraag je je af. Het komt me voor dat de observaties alhoewel scherp van toon niet erg diep gaan. En hoe zit het eigenlijk met die herkenbaarheid? Dat is natuurlijk erg persoonlijk. Maar het feit dat ik erom moest grinniken, dwingt me te bekennen dat die er wel is. Helaas zet het grinniken zich al snel om in ergernis. Ik erger me omdat het allemaal typetjes zijn die Franke snel neerzet, snelle mannen en vrouwen die licht door het leven fietsen in snelle broeken. Maar misschien is dat wel wat we allemaal steeds meer aan het worden zijn. En in minder dan 400 woorden kun je ook niet verwachten dat er mensen van vlees en bloed opstaan.
Daarmee lijkt dit genre nog het meest geschikt voor de achterpagina van de krant. Alleen zou je in een column iets meer afwisseling mogen verwachten. Frankes verhaaltjes zijn misschien nog het best te vergelijken met de Camera Obscura van Hildebrand. Frankes typetjes blijven je echter minder bij. Ze schitteren klein als eendagsvliegen, lekker gemene eendagsvliegen. Conclusie: Geniet, maar gebruik met mate.
Voor meer Herman Franke zie: http://www.hermanfranke.nl/
KP
